Aynı kurumun eski başkan yardımcısı, görevden ayrıldıktan sonra yöneticilik yaptığı finans grubunun bünyesindeki bankanın genel müdürüyken tutuklanıyor. Peki bu tablo karşısında BDDK'nın kurumsal denetim mekanizmaları, yönetim sorumluluğu ve hesap verebilirliği hiç mi sorgulanmayacak?
9 Kasım 2026 tarihinde BDDK Başkan Yardımcısı Muhammet Erişen ile eski Başkan Yardımcısı Murat Yönaç'ın tutuklanması, finansal piyasalara yönelik soruşturmada yeni bir aşama oluşturdu. Bir gün önce de BDDK Uygulama 3. Daire Başkanı Bilal Soysal tutuklanmıştı.
Elbette tutuklama, suçun sabit olduğu anlamına gelmez. Masumiyet karinesi esastır ve nihai kararı bağımsız yargı verecektir. Ancak ceza sorumluluğunun belirlenmesi için yargı kararını beklemek başka, kamu yönetimindeki denetim ve gözetim sorumluluğunu sorgulamak başka bir konudur.
BDDK'dan ayrılıp denetlenen sektöre geçmek bu kadar kolay olmamalı
Murat Yönaç'ın mesleki geçmişi, üzerinde özellikle durulması gereken bir tablo ortaya koyuyor.
2005 yılında BDDK'da göreve başlayan Yönaç, 2019 yılı sonunda Düzenleme Daire Başkanı oldu. Ardından Başkan Yardımcılığı görevine yükseldi ve Ocak 2023'te kurumdan ayrıldı.
Aynı dönemden itibaren Adil Grup bünyesindeki finans kuruluşlarında yönetim kurulu üyelikleri üstlendi. Mart 2025'te Adil Katılım Bankası Genel Müdürü oldu.
Daha önemlisi, BDDK'nın 23 Mayıs 2024 tarihli ve 10914 sayılı kararında Yönaç'ın Adil Katılım Bankası'nın kurucu ortakları arasında bulunduğu açıkça belirtiliyor.
Burada ciddi bir hukuki ve etik inceleme ihtiyacı ortaya çıkıyor.
2531 sayılı Kanun, kamu görevinden ayrılanların belirli süre boyunca eski kurumlarına karşı, görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili bazı iş ve ilişkilerini yasaklıyor. Bu Kanun her özel sektör görevini otomatik olarak yasaklamıyor. Ancak BDDK'dan ayrılan bir başkan yardımcısının kısa süre sonra BDDK'nın düzenlediği ve denetlediği finans kuruluşlarında yönetici olması, ardından banka kuruculuğunda yer alması bakımından gerekli hukuki ve etik incelemeler yapıldı mı sorusunun da cevaplanması gerekiyor.
Yapıldıysa sonuçları nelerdir?
Banka izinlerini verenler de açıklama yapmalı
Adil Katılım Bankası'na 23 Mayıs 2024 tarihinde kuruluş, 11 Eylül 2025 tarihinde ise faaliyet izni verildi.
Her iki izin de BDDK Kurul kararıyla gerçekleşti. Bu nedenle söz konusu kararların hazırlık süreçleri, yapılan incelemeler, karar toplantılarına katılan üyeler ve kararların gerekçeleri açıklığa kavuşturulmalıdır.
Ayrıca bankanın genel müdürünün başka finans kuruluşlarının yönetiminde bulunmasının, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 25. maddesindeki sınırlamalar ve konsolide denetim istisnası açısından nasıl değerlendirildiği de açıklanmalıdır.
Denetim kurumlarının güvenilirliği yalnızca verdikleri kararların hukuka uygunluğuyla değil, o kararların hangi incelemeler sonucunda alındığını açıklayabilmeleriyle de ölçülür.
615,9 milyon liralık ödenemeyen bono da araştırılmalı
Meselenin bir başka boyutu ise Adil Grup bağlantılı finans kuruluşlarının sermaye piyasasındaki faaliyetleridir. Adil Varlık Yönetim A.Ş., 6 Ekim 2026 vadeli finansman bonosunun 500 milyon liralık anapara ve yaklaşık 115,9 milyon liralık kupon ödemesini gerçekleştiremedi.
Toplam tutar yaklaşık 615,9 milyon lira.
KAP açıklamaları, söz konusu borçlanma aracının yatırım fonlarının portföylerinde bulunduğunu ve bazı fonların karşılık ayırdığını gösteriyor.
Diğer yandan Murat Yönaç'ın yönetim kurulunda bulunduğu Fair Finansman'ın da sermaye piyasası araçlarına ilişkin ihraç bilgileri KAP kayıtlarında yer alıyor.
Bu gelişmeler, ilgili şirketlerin finansal risklerinin nasıl izlendiği ve yatırım fonlarının risk yönetimi süreçlerinin yeterliliği konusunda açıklama yapılmasını gerekli kılıyor.
Elbette bir şirketin borcunu ödeyememesi tek başına suç teşkil etmez. Ancak finansal sorunların yatırım fonları üzerindeki etkileri ve gözetim mekanizmalarının işleyişi kamuoyunun bilmesi gereken konulardır.
BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu'na kritik sorular
BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun cevaplandırması gereken sorular bulunmaktadır:
-
Görevdeki başkan yardımcısı ve daire başkanının tutuklanması sonrasında kurum içinde idari inceleme başlatılmış mıdır?
-
Murat Yönaç'ın BDDK'dan ayrıldıktan sonraki görevleri, 2531 sayılı Kanun ve ilgili etik düzenlemeler açısından incelenmiş midir?
-
Adil Katılım Bankası'na kuruluş ve faaliyet izni veren Kurul kararlarına kimler katılmış, hangi değerlendirmeler yapılmıştır?
-
İlgili finans grubunun faaliyetleri konusunda BDDK tarafından gerçekleştirilen denetimlerin sonuçları nelerdir?
-
BDDK'nın denetim ve gözetim süreçlerinin etkinliği hakkında bağımsız bir kurumsal inceleme yapılacak mıdır?
Çözüm yalnızca tutuklamalarla sınırlı kalmamalı
Bu gelişmeler karşısında BDDK'nın kurumsal süreçleri bağımsız biçimde incelenmeli; kamu görevinden özel sektöre geçişte çıkar çatışmasını önleyen kurallar güçlendirilmeli; banka kuruluş ve faaliyet izinlerinin denetimi şeffaflaştırılmalıdır.
Ayrıca finans kuruluşları ile düzenleyici kurumların eski ve mevcut yöneticileri arasındaki görev ilişkileri, mevzuata uygunluk ve etik riskler bakımından düzenli olarak değerlendirilmelidir.
Sonuçta bankacılık sektöründe güven kaybının bedelini yalnızca yöneticiler değil, tasarruf sahipleri, yatırımcılar ve ülke ekonomisi ödemektedir.
BDDK, bankaların hesaplarını denetleyen bir kurumdur. Ancak gerektiğinde BDDK'nın da kendi denetim süreçlerinin hesabını vermesi gerekir. Çünkü denetleyenin denetlenmediği bir sistemde, en büyük risk denetimsizliğin kendisidir.
