Kamu yönetiminde bazı isimlerin kariyer basamaklarını nasıl bu kadar hızlı çıktığı, hangi kriterlerle üst makamlara getirildiği ve haklarında ciddi iddialar gündeme geldiğinde neden yeterince açıklama yapılmadığı önemli bir tartışma konusudur. Eski Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu'nun yükselişi de bu açıdan incelenmeye değer bir örnektir.
Bir tarafta yıllarca çalışan, sınavlara giren, uzmanlaşan ve yöneticilik için fırsat bekleyen binlerce kamu görevlisi bulunuyor. Diğer tarafta ise özel kalem müdürlüğünden bakan yardımcılığına kadar yükselen, ardından başka bir üst düzey kamu görevine atanan isimler var.
Elbette hızlı yükselmek tek başına eleştiri nedeni değildir. Başarılı ve yetenekli insanlar kısa sürede önemli görevlere gelebilir.
Ancak kamu yönetiminde önemli olan yalnızca bir kişinin ne kadar hızlı yükseldiği değil, hangi liyakat ölçütleriyle yükseldiği ve kendisine yöneltilen sorular karşısında nasıl hesap verdiğidir.
Batuhan Mumcu'nun kariyeri ve TBMM'de hakkında gündeme getirilen iddialar, bu soruların tartışılmasını gerekli kılıyor.
Özel Kalem Müdürlüğünden Bakan Yardımcılığına uzanan sıra dışı kariyer
Batuhan Mumcu'nun kendi özgeçmişine göre kamudaki kariyeri 2015 yılında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında başladı.
2016-2018 yılları arasında Başbakan Yardımcılığı Özel Kalem Müdürlüğü görevini yürüttü. Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünde vekâleten genel müdür yardımcılığı yaptı.
2018 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Kalem Müdürlüğüne geçti ve bu görevini 2023 yılına kadar sürdürdü.
22 Haziran 2023 tarihinde ise Kültür ve Turizm Bakan Yardımcılığına atandı.
Böylece kamu görevine başlamasından yaklaşık sekiz yıl sonra bakan yardımcılığına kadar yükselmiş oldu.
Üstelik bu süreçte farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi.
Örneğin Ziraat Portföy Yönetimi AŞ'nin 2018 yılı faaliyet raporuna göre Mumcu, 13 Temmuz 2017 ile 17 Nisan 2018 tarihleri arasında şirketin yönetim kurulu üyesiydi.
Bu kadar farklı görevin hangi uzmanlık, mesleki deneyim ve liyakat kriterleriyle kendisine verildiğinin açıklanması kamu yönetiminde şeffaflık açısından önemlidir. Çünkü kamu yönetiminde yükselme, yalnızca atamayı yapanların takdirine bırakılmayacak kadar önemli bir meseledir.
Burada Batuhan Mumcu'nun yüksek lisans ve doktora eğitiminin bulunduğunu da belirtelim. Ancak akademik unvan sahibi olmak ile belirli bir üst düzey kamu görevine uygunluğu göstermek aynı şey değildir. Görevin gerektirdiği teknik bilgi, yöneticilik deneyimi, başarı ve etik yeterlilik ayrıca değerlendirilmelidir.
Ünsal Ban'ın Özel Kalem Müdürlüğü iddiası neden önemli?
Batuhan Mumcu'nun geçmişinde kamuoyunun dikkatini çeken bir başka husus, Ünsal Ban ile olan çalışma ilişkisine yönelik bilgilerdir.
22 Kasım 2024 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda konuşan İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı, Batuhan Mumcu'nun daha önce Ünsal Ban'ın özel kalem müdürlüğünü yaptığını dile getirmişti.
Bu ilişki, sonraki bazı haberlerde de gündeme getirilmiştir. Ancak Mumcu'nun kamuya açık özgeçmişinde Ünsal Ban'ın yanında çalıştığı döneme ilişkin açık bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmanın tarihleri ve kapsamı ayrıca resmî belgelerle açıklığa kavuşturulmalıdır.
Burada asıl sorulması gereken, kişilerin geçmişte kimlerle çalıştıkları nedeniyle peşinen suçlanmaları değildir. Bu ilişkilerin kamu görevlerine atanma süreçlerinde belirleyici olup olmadığı ve atamalarda hangi objektif kriterlerin uygulandığı oldukça önemlidir.
Özel kalem müdürlüğü, kamu yönetiminde güven ilişkisinin ön planda olduğu bir görevdir. Ancak özel kalem müdürlüğünde başarılı olmak, tek başına her üst düzey kamu görevini üstlenmek için yeterli kabul edilmemelidir.
Özel kalem müdürlüğünden bakan yardımcılığına geçişin liyakat açısından nasıl değerlendirildiği de açıklanması gereken bir diğer husustur.
Devletin yönetim kademeleri, yalnızca güven ilişkilerinin değil, bilgi, deneyim ve kurumsal yeterliliğin de esas alındığı makamlar olmalıdır.
Mecliste ağır sorular sorulması da yükselişe engel olamadı
Batuhan Mumcu hakkındaki tartışmaların en önemli boyutu, TBMM'de dile getirilen iddialardır. 22 Kasım 2024 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığının bütçesinin görüşüldüğü Plan ve Bütçe Komisyonunda Oğuz Kaan Salıcı, dönemin Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'a ve Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu'ya yönelik çok ciddi sorular yöneltmiştir.
Bu soruların arasında depremde zarar gören vakıf mallarının onarım ihalelerine ilişkin usulsüzlük iddiaları, mal varlığının kaynağı, eşinin sermaye piyasalarındaki şirket ortaklıkları ve SPK çevresiyle ilişkiler bulunduğu görülmektedir.
Salıcı, bazı ihalelerde belirli firmalara ödeme yapılmasının istendiğine ilişkin iddiaların doğru olup olmadığını sorgulamıştır. Ayrıca Mumcu'nun mal varlığı ve yaşam standardına ilişkin iddiaların açıklanmasını istemiştir.
Bunlar sıradan siyasi eleştiriler değildir. Doğru olmaları hâlinde idari ve hukuki sonuçlar doğurabilecek nitelikte iddialardır. Ancak altını özellikle çizelim: TBMM'de dile getirilen bu hususlar bir milletvekilinin iddia ve sorularıdır. Bunların doğruluğunu ortaya koyan kesinleşmiş bir yargı kararına ulaşılamamıştır.
Buna rağmen iddiaların ciddiyeti, konunun açıklığa kavuşturulması gerekliliğini ortadan kaldırmaz. Çünkü kamu yönetiminde üst düzey bir görevlinin hakkında bu kadar ciddi sorular soruluyorsa, kamuoyunun tatmin edici açıklama beklemesi doğaldır.
Mecliste sorulan soruların ağırlığı kadar, bu sorulara verilen cevapların yeterliliği de önemlidir. Üstelik mesele yalnızca Batuhan Mumcu değildir. Dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un, yardımcısı hakkında TBMM'de gündeme getirilen iddiaların açıklığa kavuşturulması konusunda nasıl bir idari süreç işletildiğini kamuoyuna anlatması da beklenirdi.
2021 yılında da Mecliste gündeme gelmişti
Batuhan Mumcu'nun görevleriyle ilgili eleştiriler 2024 yılında başlamadı. 6 Nisan 2021 tarihinde TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda Muğla Milletvekili Mürsel Alban, o dönem Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Kalem Müdürü olan Mumcu'nun Yunus Emre Vakfındaki yönetim görevini sorguladı.
Alban, özel kalem müdürlüğünün asli görevlerini hatırlatarak bu görevin vakıf yönetimindeki görevle nasıl bağdaştırıldığını sordu.
Dönemin Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan ise söz konusu görevlendirmenin yalnızca özel kalem müdürlüğü nedeniyle yapılmadığını, Mumcu'nun önceki çalışmalarının ve deneyiminin dikkate alındığını savundu.
Dolayısıyla bu konuda Meclis tutanaklarına geçmiş hem eleştiri hem de idarenin açıklaması bulunmaktadır. Ancak tartışma daha genel bir sorunu gündeme getirmektedir: Kamu görevlilerinin asli görevleri dışında yönetim kurulu üyeliklerine getirilmesinde hangi ölçütler uygulanmaktadır?
Bu görevlere atanan kişilerin sahip oldukları uzmanlık, görevlendirme gerekçeleri, aldıkları ücretler ve görevlerinden elde edilen somut sonuçlar şeffaf biçimde açıklanmalıdır.
Fon soruşturmasından kısa süre önce Bakan Yardımcılığından alındı
22 Kasım 2024 tarihinde Mecliste ağır iddialarla karşılaşan Batuhan Mumcu, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcılığı görevini 31 Ağustos 2026 tarihine kadar sürdürdü.
Bu tarihte bakan yardımcılığı sona erdi ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu üyeliğine atandı. Dolayısıyla görev değişikliği, kamu yönetiminin tamamen dışına çıkması sonucunu doğurmadı.
Bir kamu yöneticisi hakkında Mecliste çok ciddi iddialar gündeme gelirken, bu iddiaların nasıl incelendiği ve ne sonuç doğurduğu kamuoyuna yeterince açıklanmadan başka bir üst düzey göreve atanması, hesap verebilirlik açısından soru işaretleri doğurabilir. Daha da önemlisi ise BTK'nın görev alanıyla ilgili hiçbir tecrübesinin olmamasıdır.
Elbette iddiaların bulunması kişinin otomatik olarak görevden alınmasını gerektirmez. Masumiyet karinesi ve hukuk devleti ilkeleri herkes için geçerlidir. Ancak atama makamlarının da yalnızca hukuken değil, kamu yönetimi etiği açısından açıklama sorumluluğu bulunmaktadır.
Bir kamu görevlisi hakkındaki iddialar asılsızsa bunun da ortaya konulması gerekir. Böylece hem ilgili kişinin itibarı korunur hem de kamuoyundaki soru işaretleri giderilir.
Sermaye Piyasası ilişkileri ve çıkar çatışması soruları
Batuhan Mumcu'nun BTK Kurul Üyeliğine atanmasından sonra da hakkındaki tartışmalar sona ermedi. 2 Ekim 2026 tarihinde İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına yönelttiği yazılı soru önergesinde Mumcu'nun BTK üyeliği ile eşinin şirket ortaklıklarına ilişkin olası çıkar çatışmalarını gündeme getirdi.
7-8 Kasım 2026 tarihlerinde ise basına, sermaye piyasalarındaki fon soruşturması kapsamında eşi Neslihan Mumcu hakkında mali tedbir ve mal varlığı araştırması talep edildiğine ilişkin haberler yansıdı.
Bir kişinin eşinin ticari faaliyetlerde bulunması tek başına hukuka aykırılık veya kamu görevlisinin sorumluluğunu göstermez. Aynı şekilde bir soruşturma kapsamında tedbir talep edilmesi de suçun işlendiğinin kanıtı değildir. Ancak üst düzey kamu görevlilerinin yakınlarının ticari faaliyetleri, görevle bağlantılı bir çıkar çatışması ihtimali doğuruyorsa bunun mevzuata uygun biçimde incelenmesi gerekir.
Kamu yönetiminde yalnızca fiilen çıkar çatışmasının bulunmaması değil, kamu görevinin tarafsızlığı konusunda güvenin korunması da önemlidir.
Makamlar değişebilir, cevap bekleyen sorular değişmemeli!
Batuhan Mumcu'nun kariyeri, kamu yönetiminde yükselme sisteminin ve üst düzey atamaların nasıl değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin önemli sorular ortaya çıkarmaktadır. 2015 yılında başlayan kamu kariyeri, özel kalem müdürlüğünden bakan yardımcılığına ve BTK Kurul Üyeliğine uzanmıştır.
Bu süreçte TBMM'de görevleri, mal varlığı iddiaları, sermaye piyasası bağlantıları ve çeşitli idari işlemler hakkında ciddi sorular sorulmuştur. Bu iddiaların doğru kabul edilmesi değil; kamuoyunun, soruların hangi usullerle incelendiği ve hangi sonuçlara ulaşıldığı konusunda yeterli bilgiye sahip olmamasıdır.
Kamu yönetiminde görev değişiklikleri olağandır. Ancak görev değişikliği, geçmiş dönemin hesap verebilirlik yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Sonuç olarak;
1- Batuhan Mumcu'nun üst düzey görevlere atanmasında hangi liyakat kriterleri esas alınmıştır?
2- TBMM'de hakkında dile getirilen iddialar için herhangi bir idari inceleme yapılmış mıdır?
3- Yapıldıysa hangi sonuçlara ulaşılmıştır?
4- Kamuoyuna açıklanabilecek sonuçlar neden paylaşılmamıştır?
Bu soruların cevabı yalnızca Batuhan Mumcu açısından değil, kamu yönetimine duyulan güven açısından da önemlidir. Çünkü devlet yönetiminde asıl mesele bir kişinin hangi makama kadar yükseldiği değil, o makama hangi yeterliliklerle geldiği ve görevini hangi hesap verebilirlik anlayışıyla yürüttüğüdür.
Makamlar değişebilir, unvanlar değişebilir, kurumlar değişebilir. Ancak kamu adına kullanılan yetkilerin hesabını verme sorumluluğu değişmemelidir.
