1. KAMU ÜCRET SİSTEMİNİN GENEL OLARAK YENİDEN DÜZENLENMESİ
* Kamu personelinin ücret sistemi; görev, sorumluluk, eğitim, uzmanlık, risk, çalışma süresi, vardiya, hizmet yılı ve görev yeri kriterlerini birlikte dikkate alacak şekilde yeniden düzenlenmelidir.
* Unvanlar arasındaki ücret farklılıkları yalnızca kadro unvanına göre değil, fiilen yürütülen görevin ağırlığı ve sorumluluğuna göre belirlenmelidir.
* Yıl içerisinde üst vergi dilimine geçilmesi nedeniyle oluşan gelir kaybını azaltacak düzenlemeler yapılmalıdır.
* Ek ödeme ve tazminatların emeklilik haklarına yansıması güçlendirilmelidir.
* Genel ücret artışlarının yanı sıra meslek gruplarında bulunan yapısal ücret farklılıklarının ayrıca ele alınması gerekmektedir.
2. MÜHENDİSLER VE TEKNİK HİZMETLER SINIFI
* Mühendislerin proje tasarımı, teknik hesap, sistem seçimi, saha uygulaması, test, devreye alma, kabul ve teknik sorumlulukları ücret sisteminde ayrıca karşılık bulmalıdır.
* Teknik Hizmetler Sınıfındaki mühendis, mimar, tekniker ve teknisyenlerin derece, kademe ve ek gösterge yapıları yeniden değerlendirilmelidir.
Mühendislik mesleği için *Kıdemli Mühendis, Uzman Mühendis, Başmühendis ve Teknik Yönetici** gibi kariyer basamakları oluşturulmalıdır.
* Fabrika, tersane, bakım merkezi, laboratuvar, şantiye ve teknik birimlerde deneyimli kamu personelinin kurumsal bilgi birikiminden daha etkin yararlanılması sağlanmalıdır.
* Teknik personelin uzmanlığına ve sorumluluğuna uygun yönetim ve kariyer kadrolarının oluşturulması gerekmektedir.
3. MÜHENDİSLİK MESLEK TAZMİNATI
Mühendis ve teknik personele; yükseköğrenim, mesleki uzmanlık, teknik karar ve sorumluluk dikkate alınarak *mesleki sorumluluk tazminatı** ödenmelidir.
* Teknik imza, proje onayı, test, kabul, kontrol ve emniyet sorumluluğu taşıyan personele ilave sorumluluk ödemesi yapılmalıdır.
* Meslek tazminatı yalnızca belirli kurumlarla sınırlı tutulmamalı, kamu hizmetinde fiilen teknik görev yapan personeli kapsamalıdır.
4. STRATEJİK PROJE TAZMİNATI
Savunma, enerji, ulaştırma, altyapı, haberleşme ve benzeri stratejik projelerde fiilen görev yapan personele *stratejik proje tazminatı** verilmelidir.
* Tazminat belirlenirken yalnızca unvan veya derece/kademe değil, projedeki gerçek görev ve sorumluluk esas alınmalıdır.
* Projenin başlangıcından test, devreye alma ve teslim aşamasına kadar görev yapan personelin süreklilik sağlayan kurumsal deneyimi ayrıca değerlendirilmelidir.
* Proje hedefleri, teslim tarihleri, saha çalışmaları ve normal çalışma saatleri dışındaki görevler için proje katkı veya başarı ödemesi yapılmalıdır.
5. SAHA, RİSK VE CAN GÜVENLİĞİ TAZMİNATI
* Şantiye, tersane, fabrika, enerji tesisi, saha, test alanı ve diğer riskli çalışma ortamlarında görev yapan personele risk esaslı tazminat verilmelidir.
* Risk tazminatı; çalışma ortamının tehlike sınıfı, fiili maruziyet, çalışma süresi ve görevin niteliğine göre kademelendirilmelidir.
* Gece, hafta sonu ve resmi tatillerde yapılan çalışmalar ayrıca ücretlendirilmelidir.
* İş sağlığı ve güvenliği yalnızca koruyucu ekipman verilmesiyle sınırlı görülmemeli; yeterli personel, uygun çalışma süresi ve dinlenme imkanları da güvenliğin bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
6. POLİS VE EMNİYET PERSONELİNİN HAKLARI
* 24 saat esaslı görev, gece çalışması, operasyon, olay müdahalesi ve yüksek riskli görevler için fiili çalışma süresini esas alan ücretlendirme yapılmalıdır.
* Fazla çalışma ve görev uzamaları kayıt altına alınmalı ve karşılığı ücret veya uygun telafi izni olarak verilmelidir.
* Asayiş, trafik, çevik kuvvet, narkotik, terörle mücadele, özel harekât ve benzeri yüksek riskli birimlerde görev farklılıklarını dikkate alan şeffaf bir tazminat sistemi oluşturulmalıdır.
* Görev sonrası zorunlu dinlenme süreleri korunmalıdır.
* Yoğun görev dönemlerinde personel planlaması ve izin kullanım imkanları güçlendirilmelidir.
* Emniyet personelinin tayin ve yer değiştirme süreçlerinde hizmet ihtiyacı ile aile birliği birlikte değerlendirilmelidir.
7. İNFAZ VE KORUMA MEMURLARININ HAKLARI
* Ceza infaz kurumlarında kapalı ve yüksek riskli ortamda görev yapan personele çalışma şartlarına uygun özel risk ve görev tazminatı verilmelidir.
* Uzun vardiyalar ve gece görevleri bakımından çalışma ve dinlenme süreleri yeniden değerlendirilmelidir.
* Personel yetersizliği bulunan kurumlarda norm kadro ve vardiya planlaması güçlendirilmelidir.
* Aynı personele sürekli olarak ilave vardiya ve görev yükü verilmesinin önüne geçilmelidir.
* İnfaz ve koruma personelinin psikososyal destek, dinlenme ve güvenlik imkanları geliştirilmelidir.
* Uzun süre ağır hizmet koşullarında çalışan personel için tayin ve aile birliğini kolaylaştıran düzenlemeler yapılmalıdır.
8. HEMŞİRE VE SAĞLIK PERSONELİNİN HAKLARI
* Gece nöbeti, yoğun bakım, acil servis, ameliyathane, enfeksiyon, psikiyatri ve benzeri yüksek yoğunluklu birimlerde çalışan personele fiili görev ve risk esaslı ilave ödeme yapılmalıdır.
* Nöbet ve fazla çalışma ödemeleri fiilen çalışılan süreyle uyumlu hale getirilmelidir.
* Nöbet sonrası dinlenme hakkı korunmalıdır.
* Ek ödeme sisteminde yalnızca unvan değil; hasta yoğunluğu, nöbet sıklığı, risk, görev yapılan birim ve sorumluluk düzeyi de dikkate alınmalıdır.
* Hemşire, ebe, sağlık teknikeri, teknisyen ve diğer yardımcı sağlık personelinin görev sorumlulukları ücret sistemine daha güçlü yansıtılmalıdır.
* Şiddet riski bulunan sağlık birimlerinde güvenlik, personel sayısı ve çalışma düzeni birlikte değerlendirilmelidir.
9. ÖĞRETMENLER VE EĞİTİM PERSONELİ
* Ek ders ücretleri güncel ekonomik koşullara göre yeniden belirlenmelidir.
* Hazırlık, planlama, rehberlik ve eğitim dışındaki ilave sorumlulukların ücretlendirilmesi sağlanmalıdır.
* Özel eğitim, rehberlik, kalabalık sınıflar ve dezavantajlı bölgelerdeki görevler için ilave destek ve tazminat modelleri geliştirilmelidir.
* Zorunlu hizmet bölgelerinde görev yapan öğretmenlere barınma ve ulaşım desteği artırılmalıdır.
* Öğretmenlikte uzmanlık, kıdem ve deneyimin kariyer sistemine daha güçlü şekilde yansıtılması sağlanmalıdır.
10. 3600 EK GÖSTERGE VE TEKNİK GÖSTERGE REFORMU
* Birinci dereceye yükselen kamu görevlileri açısından 3600 ek gösterge uygulamasının kapsamı yeniden değerlendirilmelidir.
* Teknik Hizmetler Sınıfındaki ek gösterge yapısı mühendislerin ve teknik personelin görev ve sorumluluklarını yansıtacak şekilde güncellenmelidir.
* Ek gösterge artışının yalnızca aktif görev ücretine değil, emekli aylığı ve emeklilik tazminatlarına etkisi de birlikte değerlendirilmelidir.
* Teknik hizmetlerde eğitim, uzmanlık ve sorumluluk düzeyleri arasında daha dengeli bir ek gösterge sistemi oluşturulmalıdır.
11. 2008 ÖNCESİ VE SONRASI EMEKLİLİK FARKLILIKLARI
* 1 Ekim 2008 öncesi ve sonrası kamu görevine başlayanlar bakımından ortaya çıkan emeklilik farklılıkları yeniden değerlendirilmelidir.
* Çalışırken alınan ücret ile emekli aylığı arasındaki farkın azaltılması amacıyla ek ödeme ve tazminatların emekliliğe yansıması güçlendirilmelidir.
* Uzun hizmet süresinin emeklilik hesabında daha güçlü karşılık bulması sağlanmalıdır.
* Kamu hizmetinde uzun yıllar çalışan personelin emeklilik döneminde ciddi gelir kaybına uğramasını azaltacak düzenlemeler yapılmalıdır.
12. KAMU HİZMET İKRAMİYESİ
Kamu görevlileri için yıllık *kamu hizmet ikramiyesi** oluşturulmalıdır.
* İkramiye, hizmet süresi ve aylık ücret dikkate alınarak belirlenmelidir.
* Ödemenin yılda iki dönem halinde yapılması değerlendirilebilir.
* Kamu işçilerine uygulanan tediye sistemi ile memurların mevcut ücret yapısı arasındaki farklılıklar incelenerek kamu görevlileri için ayrı ve uygulanabilir bir ikramiye modeli oluşturulmalıdır.
13. DERECE, KADEME VE KARİYER SİSTEMİ
* Birinci dereceye ulaşan personelin uzun yıllar aynı ücret seviyesinde kalmasını önleyecek yeni kariyer kademeleri oluşturulmalıdır.
* Derece ve kademe arasındaki ücret farkları daha belirgin hale getirilmelidir.
* Hizmet yılı ücret sistemine daha güçlü şekilde yansıtılmalıdır.
* Mühendis, sağlık personeli, emniyet, infaz ve koruma, öğretmen ve diğer meslek gruplarında kıdemli personelin deneyimini ödüllendiren kariyer basamakları oluşturulmalıdır.
* Kariyer ilerlemesi; eğitim, kıdem, uzmanlık, sınav ve görev sorumluluğu gibi objektif kriterlere bağlanmalıdır.
14. FAZLA ÇALIŞMA, NÖBET VE VARDİYA
* Fiilen yapılan fazla çalışma, nöbet ve vardiyalar kurumsal olarak kayıt altına alınmalıdır.
* Fazla çalışmanın karşılığı ücret veya personelin tercihine göre uygun telafi izni şeklinde verilmelidir.
* Gece, hafta sonu ve resmi tatillerde yapılan çalışmalar için artırımlı ödeme yapılmalıdır.
* Vardiyalı görevlerde çalışma süresi ile dinlenme süresi dengeli şekilde planlanmalıdır.
15. AİLE BİRLİĞİ VE TAYİN HAKLARI
* Personelin eş ve çocuklarının yanı sıra personelin ve eşinin ailelerinin bulunduğu şehirler de aile bütünlüğü bakımından makul ölçüde dikkate alınmalıdır.
* Her iki eşin de ailelerinden uzak olduğu durumlarda aileye yakın bir şehre atanma imkanı kolaylaştırılmalıdır.
* Belirli süre ağır veya zorunlu görev koşullarında çalışan personele kolaylaştırılmış yer değiştirme imkanı sağlanmalıdır.
* Çocukların yaşı, bakım ihtiyacı ve eşlerin çalışma durumları atama değerlendirmelerinde dikkate alınmalıdır.
16. KİRA, LOJMAN VE BÜYÜKŞEHİR DESTEĞİ
* İstanbul, Ankara, İzmir ve benzeri yüksek kira maliyetli şehirlerde görev yapan kamu personeline kira veya barınma desteği sağlanmalıdır.
* Kamu lojmanlarının sayısı artırılmalıdır.
* Özellikle yeni evlenen ve çocuklu personelin lojmanlara erişimi kolaylaştırılmalıdır.
* Lojman bulunmayan yerlerde kira yardımının alternatif destek olarak uygulanması sağlanmalıdır.
* Kira desteği belirlenirken şehirdeki gerçek kira seviyeleri ve hane büyüklüğü dikkate alınmalıdır.
17. ÇOCUK, KREŞ VE AİLE DESTEKLERİ
* 0–6 yaş grubundaki çocukların bakım giderlerini azaltmak amacıyla aylık çocuk bakım desteği verilmelidir.
* İkinci ve sonraki çocuklar için artan oranlı destek mekanizması oluşturulmalıdır.
* Kamu kurumlarında kreş ve gündüz bakım hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır.
* Çocuk yetiştirme maliyetlerinin çalışan aileler üzerindeki yükünü azaltacak eğitim, bakım, ulaşım ve barınma destekleri birlikte değerlendirilmelidir.
18. YEMEK, ULAŞIM VE GİYİM YARDIMLARI
* Yemek yardımları güncel yaşam maliyetlerine göre artırılmalıdır.
* Personelin temel öğün ihtiyacını karşılayabilecek seviyede yemek desteği sağlanmalıdır.
* Büyükşehirlerde ulaşım maliyetlerini azaltacak aylık ulaşım desteği veya servis imkanları yaygınlaştırılmalıdır.
* Teknik ve saha personeline iş elbisesi, iş ayakkabısı ve kişisel koruyucu donanımlar kurum tarafından eksiksiz sağlanmalıdır.
* Giyim ve ekipman yardımları ekonomik koşullara göre düzenli olarak güncellenmelidir.
19. SÖZLEŞMELİ VE KADROLU PERSONEL
* Aynı veya benzer işi yapan personel arasındaki aşırı ücret ve sosyal hak farklılıkları azaltılmalıdır.
* Sözleşmeli personelin tayin, aile birliği, görevde yükselme ve emeklilik hakları daha öngörülebilir hale getirilmelidir.
* İstihdam şekli yerine fiili görev, sorumluluk ve çalışma şartlarını esas alan eşit işe eşit ücret yaklaşımı güçlendirilmelidir.
20. VEKÂLET, GEÇİCİ GÖREVLENDİRME VE EK SORUMLULUK
* Uzun süre vekâleten yürütülen görevlerde personele görevin mali karşılığı ve sorumluluğu oranında ödeme yapılmalıdır.
* Geçici görevlendirmelerin sürekli hale gelmesinin önüne geçilmelidir.
* Asıl göreve ek olarak yürütülen proje, koordinasyon, teknik sorumluluk ve yöneticilik görevleri ücret sistemine yansıtılmalıdır.
21. GÖREVDE YÜKSELME VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ
* Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavları düzenli ve öngörülebilir takvime bağlanmalıdır.
* Mesleki eğitim ve sertifikalar kariyer ilerlemesinde dikkate alınmalıdır.
* Teknik personelin uzmanlık alanına uygun yönetici ve uzman kadrolarına geçişi kolaylaştırılmalıdır.
* Atamalarda liyakat, deneyim, eğitim ve fiili görev başarısını esas alan şeffaf kriterler uygulanmalıdır.
22. VERGİ VE NET GELİR KAYBININ ÖNLENMESİ
* Kamu personelinin yıl içerisinde üst vergi dilimine geçmesi nedeniyle ortaya çıkan net gelir kaybı azaltılmalıdır.
* Ek ödeme ve tazminatların vergi matrahına etkisi dikkate alınmalıdır.
* Düşük ve orta gelirli kamu personelinin satın alma gücünü koruyacak vergi ve sosyal yardım düzenlemeleri geliştirilmelidir.
23. SOSYAL VE PSİKOSOSYAL DESTEK
* Yüksek stres, vardiya, şiddet ve risk içeren mesleklerde çalışan personele kurumsal psikososyal destek hizmetleri sağlanmalıdır.
* Yoğun görev yapan personelin yıllık izin ve dinlenme haklarını fiilen kullanabilmesi için yeterli personel planlaması yapılmalıdır.
* İşyerinde şiddet ve taciz risklerine karşı önleyici kurum politikaları güçlendirilmelidir.
24. MESLEK GRUPLARI ARASINDA DENGELİ ÜCRET POLİTİKASI
* Meslekler arasında ücret belirlenirken yalnızca unvan değil; eğitim süresi, risk, nöbet, saha koşulları, karar sorumluluğu ve çalışma süresi birlikte dikkate alınmalıdır.
* Polis, infaz ve koruma, sağlık, eğitim, mühendislik/teknik ve diğer meslek gruplarının kendine özgü çalışma şartları ayrı ayrı analiz edilmelidir.
* Aynı görev yüküne sahip personel arasında kurum veya istihdam statüsü nedeniyle oluşan aşırı ücret farklılıklarının azaltılması hedeflenmelidir.
25. KAMU PERSONELİ İÇİN BÜTÜNCÜL REFORM
* Kamu personel sistemi; ücret, ek gösterge, tazminat, emeklilik, aile, barınma, çalışma süresi, kariyer ve sosyal haklar birlikte değerlendirilerek yeniden ele alınmalıdır.
* Her hizmet sınıfı için görev–risk–sorumluluk analizi yapılmalı ve bu analiz ücret sisteminin temel girdilerinden biri haline getirilmelidir.
* Farklı meslek gruplarına ilişkin düzenlemeler yapılırken kamu personel sisteminin bütünlüğü korunmalıdır.
* Deneyimli ve uzman personelin kamu kurumlarında tutulmasını sağlayacak sürdürülebilir ücret ve kariyer sistemi oluşturulmalıdır.
* Kamu hizmetinin niteliğini, personelin kurumsal bağlılığını ve çalışma verimliliğini artıracak uzun vadeli bir kamu personel politikası oluşturulmalıdır.
SONUÇ VE TALEP
Yukarıda belirtilen hususların; kamu personelinin günümüz ekonomik şartları, görev ve sorumlulukları, çalışma koşulları, aile yapısı, mesleki riskleri ve emeklilik beklentileri dikkate alınarak değerlendirilmesi; gerekli mevzuat değişikliklerinin yapılması ve uygulanabilir bir çalışma takvimi oluşturulması önem arz etmektedir.
Özellikle ücret, 3600 ek gösterge, mühendis ve teknik personelin özlük hakları, stratejik proje ve saha tazminatları, emeklilik farklılıkları, kamu hizmet ikramiyesi, kira/barınma desteği, aile birliği, çocuk ve kreş desteği, fazla çalışma ve meslek gruplarına özgü çalışma koşullarının öncelikli başlıklar olarak ele alınması önerilmektedir.
