Anayasa’nın 128’inci maddesi uyarınca genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerinin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yerine getirilmesi gerekir.
Buna rağmen Sayıştay raporlarında, memur statüsündeki personel tarafından yürütülmesi gereken görevlerin kadrolu veya şirket işçilerine yaptırıldığı görülmektedir.
Hatta zabıta hizmetlerinin dahi işçi statüsündeki personele yaptırıldığına dair Sayıştay raporlarına rastlamaktayız.
Nitekim bir Sayıştay raporunda bir büyükşehir belediyesinde hizmet alımı yoluyla belediye şirketinden sağlanan 898 işçinin itfaiye ve zabıta personeli olarak çalıştırıldığı tespit edilmiştir.
Sayıştay, mesleğe kabul ve atanma koşulları özel yönetmeliklerle düzenlenen zabıta ve itfaiye hizmetlerinin şirket işçilerine gördürülemeyeceğini değerlendirmiştir.
Bu durum yalnızca personel statüsüne ilişkin biçimsel bir aykırılık değildir.
Zabıta ve itfaiye görevlileri kamu gücü kullanmakta; tutanak düzenlemekte, denetim yapmakta, yaptırım süreçlerine katılmakta ve can güvenliğiyle ilgili kritik görevler yürütmektedir.
Gerekli statüye sahip olmayan bir kişinin bu yetkileri kullanması, yaptığı işlemlerin hukuki geçerliliğinin tartışılmasına yol açabilir.
Vekaleten görevlendirmelerin sürekli hale gelmesi!
Kamuda yaşanan bir başka sorun da vekaleten görevlendirmelerin sürekli hale gelmesidir.
Vekâleten görevlendirme, boşalan veya geçici olarak yürütülemeyen bir görevin aksamaması için başvurulan istisnai bir yöntemdir. Sayıştay raporları ise bazı belediyelerde bu uygulamanın geçici olmaktan çıkarak olağan yönetici belirleme yöntemine dönüştüğünü göstermektedir.
Ayrıca raporlarda görevde yükselme yazılı sınavında başarısız olan bazı kişilerin şube müdürlüğü görevini vekâleten yürütmeye devam ettiği belirtilmiştir.
Sürekli vekâlet uygulaması; Görevde yükselme sistemini işlevsizleştirir, liyakat konusunda kuşku oluşturur, yöneticinin yetki ve sorumluluğunu belirsizleştirir, personelin kariyer beklentisini ve motivasyonunu zayıflatır, her denileni yapan bir idari mekanizma oluşturur, uzmanlaşmayı ve kurumsal devamlılığı engeller.
