Yeni teklifle, doğum ve babalık izinlerinde önemli değişikliklere gidilecek.
Doğum izni düzenlemesi ile ilgili 10 sorunun cevabı şöyle:
1- Yeni dönemde doğum izni nasıl uygulanacak?
Yeni düzenlemeye göre hem kamu hem özel sektörde çalışan kadınların doğum sonrası analık izni 8 haftadan 16 haftaya çıkarılıyor. Böylece toplam izin süresi 24 haftaya yükseliyor.
2- Babalık izni kaç gün olacak?
Mevcut durumda işçiler için 5 gün olan babalık izni, memurlarla eşitlenerek 10 güne çıkarılıyor.
3- Yeni düzenlemeden kimler yararlanacak?
Düzenleme hem memurları hem de işçileri kapsıyor. Böylece kamu ve özel sektör arasında izin sürelerinde eşitlik sağlanıyor. Öte yandan TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik personelleri de yeni düzenlemenin kapsamında yer alıyor.
4- Doğum ödeneği değişecek mi?
Doğum yapan çalışanlara SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği veriliyor. Bunun için de doğumdan önceki bir yılda en az 90 gün sigorta primi ödenmiş olması gerekiyor. Ödenek tutarı ise son 12 aylık dönemdeki ortalama ücret üzerinden hesaplanıyor. Mevcut uygulamada iş göremezlik ödeneği 112 gün üzerinden hesaplanırken, yeni düzenlemeyle 168 gün üzerinden hesaplanacak. Böylece doğum için ödenen ücret artmış olacak. Buna göre asgari ücretli bir çalışan bugün 82 bin lira olan doğum ödeneği, düzenlemenin yasalaşması halinde 123 bin 144 lira olacak.
5- Kanun yürürlüğe girmeden önce doğum iznine ayrılanların izin süresi uzayacak mı?
Teklifin yasalaşmasından önce doğum yapan kadın çalışanların da doğum izni süresi 24 hafta olacak.
6- Kanun yürürlüğe girmeden önce izni bitenlerin durumu ne olacak?
Düzenleme yürürlük sonrası dönem için uygulanacak. Bu nedenle doğum izni teklifin yasalaşmasından önce dolan kadın çalışanlar düzenlemeden yararlanamayacak.
7- Koruyucu aile olanlara izin imkânı tanınacak mı?
Hem memurlara hem işçilere, koruyucu aile olmaları halinde çocuğun tesliminden itibaren 10 gün izin hakkı verilecek.
8- İzin sürelerinin artırılmasının amacı ne?
Düzenleme ile çocukların doğumdan sonraki kritik dönemde daha uzun süre anne bakımından yararlanması ve aile bütünlüğünün güçlendirilmesi hedefleniyor.
9- Doğum öncesi ve sonrası izin dengesi değişecek mi?
Kadın çalışanlar, sağlık durumlarına göre doğum öncesi izin sürelerinin bir kısmını doğum sonrasına aktarabilecek. Böylece doğum sonrası bakım süresi artırılabilecek. Kadın çalışanın, sağlık durumunu doktor raporuyla onaylatması halinde doğumdan önceki 3 haftalık çalışma süresi de yeni düzenleme ile 2 haftaya indirildi. Böylece 24 haftalık doğum izninin 22 haftası doğumdan sonra kullanılabilecek. Bu sayede kadın çalışanın doğum sonrası izin süresi artırılmış olacak.
10- Düzenleme çalışma hayatında neyi değiştirecek?
Yeni sistemle kamu ve özel sektör arasında izin sürelerinde eşitlik sağlanırken, babaların da çocuk bakım sürecine daha fazla katılımı teşvik edilecek. Ayrıca koruyucu aile modeli de izin hakkıyla desteklenmiş olacak. Teklif, doğum sonrası izinleri uzatırken babalık iznini de artırarak aile odaklı sosyal politikaları güçlendirmeyi amaçlıyor.