Resmi Gazete'de yayımlanan ilana göre, TÜBİTAK TÜBİTAK, Ankara ve Kocaeli'de görev yapmak üzere kısmi süreli 105 personel alımı yapacak.

Başvurular 4 Kasım 2026 tarihine kadar yapılabilecek.

İlanın detayları için TIKLAYINIZ!

TÜBİTAK Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığından:

Buna göre,

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapılması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 37.800,92 TL’ye,
• Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 123.130,00 TL’ye
• Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 48.884,82 TL ’ye yükseldi.

• TÜRK-İŞ’ e göre, “mutfak enflasyonu” verilerindeki değişim Eylül 2026 itibarıyla şu şekilde gerçekleşmiştir:

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış, bir önceki aya göre yüzde 1,10 oranında gerçekleşmiştir.
• On iki aylık değişim oranı yüzde 35,14 olmuştur.
• Yıllık ortalama artış yüzde 39,78 olarak gerçekleşmiştir.
• Dokuz aylık artış oranı ise yüzde 25,40 olmuştur.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 53. maddesi, kamu kurum ve kuruluşlarına toplam dolu kadrolarının yüzde 3’ü oranında engelli personel çalıştırma yükümlülüğü getiriyor. Engelli bireylerin kamuya alınması ise merkezi olarak gerçekleştirilen Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) ve kura sistemi üzerinden yürütülüyor.

Sistemin sayısal açıdan önemli bir mesafe aldığı açık. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının açıkladığı verilere göre, 2002 yılında 5 bin 777 olan engelli kamu çalışanı sayısı 2025 yılı sonu itibarıyla 82 bin 626’ya ulaştı. 2026 yılı başında da 1.573 engelli vatandaş için yeni kamu kadrosu açıldı.

Bu rakamlar önemlidir.

Ancak engelli istihdamında gerçek başarı yalnızca kadro sayısıyla ölçülemez.

Engelli bireyi kamu binasının kapısından içeri sokmak istihdamdır; onu yeteneğine uygun görevde, erişilebilir ortamda ve kariyer imkânları açık biçimde çalıştırmak ise gerçek anlamda eşitliktir.

Atama yapılıyor, peki doğru işe mi?

Engelli kamu çalışanlarının yaşadığı temel sorunlardan biri, kişinin eğitim ve mesleki yeterliliği ile kendisine verilen görev arasındaki uyumsuzluktur.

Üniversite mezunu, belirli bir alanda uzmanlaşmış veya yüksek lisans yapmış bir engelli memurun yalnızca engelli olduğu gerekçesiyle rutin, yardımcı veya mesleki niteliği düşük işlere yönlendirilmesi zaman zaman karşımıza çıkan bir anlayıştır.

Buradaki problem çoğu zaman mevzuattan değil, yöneticinin engelli çalışana bakışından kaynaklanmaktadır.

Yönetici bazen iyi niyetle; “Bu arkadaşımız zorlanmasın.” diyerek engelli personeli sorumluluk gerektiren işlerden uzak tutmaktadır.

İlk bakışta koruyucu görünen bu yaklaşım aslında başka bir ayrımcılık biçimine dönüşebilir. Çünkü çalışan zor görevlerden uzak tutulduğunda deneyim kazanamaz. Deneyim kazanamayınca performans gösteremez. Performans gösteremediğinde de yönetici kadrolarına aday gösterilmez.

Sonuçta “koruma” amacıyla başlayan süreç, engelli çalışan için görünmez bir kariyer tavanı oluşturabilir.

Engelli memurun ihtiyacı sorumluluktan uzak tutulmak değil, sorumluluğunu yerine getirebilmesi için gerekli koşulların oluşturulmasıdır.

Engelli memur için asıl engel bazen bina değil, zihniyettir

Engellilik konusu gündeme geldiğinde ilk akla gelen genellikle rampa, asansör veya engelli tuvaleti oluyor. Bunların hepsi önemlidir. Ancak erişilebilirlik bundan çok daha geniş bir kavramdır. Görme engelli memurun kullandığı kurum yazılımı ekran okuyucuyla uyumlu değilse bina girişinde rampa bulunmasının tek başına anlamı yoktur.

İşitme engelli çalışanın toplantıya katılması sağlanıyor fakat toplantının iletişim düzeni kendisine uygun hâle getirilmiyorsa fiziksel olarak odada bulunması gerçek anlamda katılım değildir.

Ortopedik engelli personelin odasına ulaşabilmesi mümkün olsa bile arşiv, toplantı salonu veya ortak kullanım alanlarına ulaşamaması çalışma hakkını sınırlar.

Aynı şekilde kişinin engel durumuna uygun bilgisayar, yazılım, klavye, ekran büyütme sistemi veya diğer yardımcı araçların zamanında sağlanmaması da çalışma hayatında ciddi sorunlara yol açabilir.

Devlet Memurları Kanunu’nun 53. maddesi kapsamındaki düzenleme, engelli personelin görevini yürütmesinde ihtiyaç duyduğu yardımcı araç ve gereçlerin sağlanmasını da sistemin bir parçası olarak görüyor.

Yani mesele engelli memura bir masa vermek değil; o masada diğer çalışanlarla eşit biçimde üretmesini mümkün kılmaktır.

Ulaşım hâlâ ciddi bir problem

Engelli kamu çalışanının çalışma hayatı kurumun kapısında başlamıyor. Evinden çıktığı anda başlıyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından geçmişte 26 ilde 2 bin 908 engelli memur, 2 bin 244 çalışma arkadaşı ve bin 738 yöneticiyle gerçekleştirilen kapsamlı araştırmada, engelli memurların yaklaşık dörtte birinin iş yerine ulaşım konusunda sorun yaşadığı tespit edilmişti. Aynı araştırma, bazı çalışma ortamlarının fiziksel koşullarının uygun olmadığını ve engelli memurların önemli bir bölümünün görevde yükselebileceğine inanmadığını da ortaya koymuştu. Araştırma eski tarihli olmakla birlikte, sorunların niteliğini göstermesi bakımından hâlâ dikkate değer.

Bu nedenle engelli çalışanlar açısından esnek mesai, uygun şartlarda uzaktan çalışma ve ulaşım koşullarının engel durumuna göre düzenlenmesi bir ayrıcalık olarak değerlendirilmemelidir. Burada önemli olan memurun görevini yapıp yapmadığıdır.

Teknolojinin kamu hizmetlerinin önemli bölümünü bilgisayar başından yürütülebilir hâle getirdiği bir çağda, engelli bir çalışanı yalnızca fiziksel olarak her gün aynı binada bulundurmayı kamu hizmetinin vazgeçilmez şartı saymak birçok görev açısından yeniden düşünülmelidir.

EKPSS önemli ama tek başına yeterli değil

EKPSS, engelli bireylerin kamuya girişinde önemli bir dönüşüm yarattı. Bakanlığın 2025 tarihli kapsayıcı eğitim raporuna göre, Mart 2025 itibarıyla kamuda çalışan 73 bin 800 engelli memurun 46 bin 532’si, 2012’den itibaren yapılan merkezi EKPSS yerleştirmeleri yoluyla kamuya atanmıştı.

2026 EKPSS de 19 Nisan 2026 tarihinde gerçekleştirildi. Merkezi sınav sistemi, işe girişte kişisel ilişki ve kurum bazlı farklı uygulamaları azaltması bakımından önemli. Fakat sınavı kazanmak sorunun yalnızca ilk aşamasını çözüyor. Asıl problem atamadan sonra başlıyor.

Engelli memur hangi kadroya atanacak?

Eğitimiyle uyumlu bir görev verilecek mi?

Engel durumu göz önüne alınacak mı?

Amiri engelli personelin çalışma koşulları hakkında yeterli bilgiye sahip mi?

Görevde yükselme sınavlarına ve yönetim kadrolarına diğer çalışanlarla gerçekten eşit biçimde erişebilecek mi?

İstihdam politikasının ikinci aşamasında artık bu sorulara cevap verilmesi gerekiyor.

“Engelli kadrosu” anlayışından “nitelikli kamu çalışanı” anlayışına geçmek gerekiyor

Belki de yapılması gereken en önemli zihniyet değişikliği burada.

Kurum içerisinde çalışan kişi sürekli olarak “engelli memur” şeklinde tanımlandığında, çalışanın mesleki kimliği geri plana düşebiliyor. Oysa o kişi mühendis olabilir. Avukat olabilir. Öğretmen olabilir. Bilgisayar programcısı, psikolog, maliyeci veya uzman olabilir.

Engellilik kişinin özelliklerinden biridir; mesleğinin önüne geçirilmemelidir.

Kamu yönetiminin temel yaklaşımı da buna göre değişmelidir.

Bir personelin hangi işi yapamayacağından önce hangi işi en iyi şekilde yapabileceğine bakılmalıdır.

Bu nedenle engelli kamu istihdamında önümüzdeki dönemin temel hedefleri şu dört alanda yoğunlaşmalıdır:

1- Engelli kontenjanlarının eksiksiz doldurulması,

2- Eğitim ve mesleğe uygun görev verilmesi,

3- Fiziksel ve dijital erişilebilirliğin sağlanması,

4- Görevde yükselme süreçlerinde fiilî fırsat eşitliğinin güvence altına alınması.

Yöneticilerin eğitimi en az çalışanların eğitimi kadar önemli

Engelli memurun çalışma hayatındaki deneyimini çoğu zaman kanunlardan çok doğrudan amiri belirliyor. İyi bir yönetici çalışanın engelini değil yeteneğini görür. Kötü bir yönetici ise iki uçtan birine savrulur.

Ya engelli personelden diğer çalışanlardan beklenmeyen şeyleri isteyerek engel durumunu tamamen görmezden gelir ya da tam tersine çalışana hiçbir sorumluluk vermeyerek onu kurum içerisinde etkisiz hâle getirir.

İki yaklaşım da yanlıştır.

Doğru yaklaşım, makul düzenleme + eşit sorumluluk anlayışıdır.

Engelli personelin görevi yapabilmesi için ihtiyaç duyduğu teknik ve fiziksel düzenleme yapılmalı; bundan sonra çalışan mesleki yeterliliği üzerinden değerlendirilmelidir.

Artık başarı ölçüsü değişmeli

Türkiye, engelli kamu çalışanı sayısının artırılması konusunda önemli bir mesafe aldı. 5 bin 777 kişiden 82 bin 626 kişiye ulaşılması bunun açık göstergesidir. Ancak bundan sonraki aşama daha zor. Çünkü sayı artırmak merkezi bir kararla mümkündür.

Kurum kültürünü değiştirmek ise çok daha uzun bir süreçtir.

Bundan sonra yalnızca “kaç engelli memur atadık?” sorusunu sormamalıyız.

Şunları da sormalıyız:

Atananların kaçı eğitimine uygun görevde çalışıyor?

Kaçı yönetici olabiliyor?

Kaç kurumun dijital sistemi tam erişilebilir?

Kaç engelli çalışan yardımcı teknolojisine zamanında ulaşabiliyor?

Kaçı işe gidip gelirken erişim sorunu yaşamıyor?

Ve belki de en önemlisi: Engelli bir çalışan kurum içerisinde kendisini gerçekten diğer çalışanlarla eşit hissediyor mu?

Bu sorulara olumlu cevap verebildiğimiz gün engelli istihdamında yalnızca rakamları değil, sistemi de değiştirmiş olacağız. Çünkü sosyal devletin görevi engelli vatandaş için yalnızca bir kadro açmak değildir.

O kadronun içerisinde yeteneğini gösterebileceği, yükselebileceği ve insan onuruna uygun biçimde çalışabileceği bir kamu düzeni kurmaktır.

Şimşek, memur ve memur emeklilerinin zam oranlarının toplu sözleşme görüşmeleri ile belirlendiğini hatırlattı. Şimşek, “Bilindiği üzere, kamu görevlilerinin ve memur emeklilerinin aylıklarında Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 28. maddesi gereği toplu sözleşmeyle belirlenen oranda ve SSK ile Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 55. maddesi gereği her yılın ocak ve temmuz ödeme tarihinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık dönemde gerçekleşen enflasyon oranında artış yapılmaktadır.” dedi.

Şimşek, buna rağmen memur maaşlarında reel olarak artış sağlandığını kaydetti. Bakan Şimşek, en düşük memur maaşında 2002 yılından bu yana reel olarak yüzde 274 artış sağlandığını bildirdi.

Bakan Şimşek'in açıklaması şöyle:

“Tüm bu artışlarla birlikte, 2002 yılının aralık ayından 2026 eylül ayına kadar en düşük memur maaşında reel olarak yüzde 274 oranında, en düşük emekli aylığında reel olarak yüzde 648 oranında ve asgari ücrette reel olarak yüzde 218 oranında artış sağlanmıştır.”

Sabah Gazetesi'nin haberine göre, incelemenin, finansal piyasalarda güven, şeffaflık ve istikrarı muhafaza etmek, yatırımcıların haklarını korumak ve benzeri olayların tekrarlanmaması adına gerekli idari ve hukuki tedbirleri belirlemek amacıyla yürütüldüğü öğrenildi.

Karar ile, Türk Medeni Kanunu'nda yer alan yoksulluk nafakasının süresiz talep edilebilmesine imkan tanıyan düzenleme iptal edildi.

AYM, yeni yasal düzenlemenin oluşturulabilmesi amacıyla yasama organına 9 aylık geçiş süresi tanıdı.

Süresiz nafaka uygulaması 1988 yılında getirilmişti.

AYM'nin süresiz nafakanın kaldırılmasına ilişkin kararı şöyle:

TEBLİĞ

Millî Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığından:

1416 SAYILI KANUN VE BUNA BAĞLI YÖNETMELİK UYARINCA YURT

DIŞINDA LİSANS VE LİSANSÜSTÜ ÖĞRENİM GÖREN

ÖĞRENCİLERE YAPILACAK ÖDEMELER

HAKKINDA TEBLİĞ

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ile kamu kurum ve kuruluşlarının yetişmiş insan kaynağı ihtiyacını karşılamak üzere resmî burslu, kısmi resmî burslu ve resmî burssuz statüde lisans ve lisansüstü seviyede öğrenim görmek amacıyla Millî Eğitim Bakanlığınca yurt dışına resmî burslu, kısmi resmî burslu ve resmî burssuz statüde öğrenime gönderilen öğrenciler ile bu öğrenim seviyelerine hazırlık amacıyla dil öğrenimi gören öğrencilere ödenecek aylık burs, ödenek ve diğer zorunlu giderlere ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ; 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun ve 6/8/2024 tarihli ve 32624 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik uyarınca yurt dışında resmî burslu, kısmi resmî burslu ve resmî burssuz statüde lisans ve lisansüstü seviyede öğrenim görmeye hak kazanan ya da bu öğrenim seviyelerine hazırlık amacıyla dil öğrenimi gören öğrencileri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 1416 sayılı Kanun ile Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Tebliğde yer alan;

a) Adına öğrenim görülen kurum: Öğrencinin mecburi hizmetini ifa edeceği kurumu,

b) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,

c) Dil öğrenimi: Esas öğrenim için gerekli görülen yurt içi ve/veya yurt dışındaki dil öğrenimini,

ç) Esas öğrenim: İhtiyaç duyulan hâllerde görülen dil veya hazırlık öğreniminden sonra başlayan öğrenimi,

d) Hazırlık öğrenimi: Öğrencinin yurt dışında göreceği esas öğrenime temel oluşturulması veya eğitim sistemi farklılığından doğan eksikliklerinin giderilmesi amacıyla esas öğrenim görülecek yükseköğretim kurumu tarafından gerekli görülen eğitimi,

e) Hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluş: Öğrencinin öğrenim masraflarını karşılayan kurumu veya kuruluşu,

f) Kısmi resmî burslu öğrenci: Resmî burslu statüde öğrenim görmekte iken karşılıksız burs veya asistanlık ücreti alan ancak aldıkları burs veya ücretin barınma, beslenme, sağlık gibi yaşam giderleri ile okul ücreti, seminer, konferans, toplantı, teziyle ilgili alan çalışması, kitap, defter, kırtasiye gibi öğrenim giderlerini tam olarak karşılamaması nedeniyle Bakanlık veya hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluş tarafından kısmi olarak burs verilen veya okul ödemeleri karşılanan öğrenciyi,

g) Lisans öğrenimi: Ortaöğretime dayalı en az sekiz yarıyıllık programı kapsayan yükseköğretimi,

ğ) Lisansüstü öğrenim: Lisans öğrenimine dayalı yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık, eczacılıkta uzmanlık, veterinerlikte uzmanlık, diş hekimliğinde uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini,

h) Öğrenci: Resmî burslu, kısmi resmî burslu ve resmî burssuz öğrenciyi,

ı) Öğrenim seviyesi: Yurt dışında dil öğrenimini, yüksek lisans, doktora öğrenimini,

i) Resmî burslu öğrenci: Yurt dışına mecburi hizmet karşılığında lisans ve/veya lisansüstü düzeyde öğrenime gönderilen ve öğrenim masrafları Bakanlık veya hesabına öğrenim görülen kurum ya da kuruluşça karşılanan öğrenciyi,

j) Resmî burssuz öğrenci: Resmî burslu veya kısmi resmî burslu statüde öğrenim görmekte iken esas öğrenimin tamamlanması veya geri çağrılma hâllerinde yurda dönüş ulaşım ücreti; öğrenimin sürdürülmesine engel teşkil eden hastalığın tedavisi için yurda dönüş ulaşım ücreti ve refakat gerekiyorsa refakatçinin ulaşım ücreti; öğrenimin sürdürülmesine engel teşkil eden ve öğrencinin ödeme gücünü aşan, acil ve mahallinde tedavi zorunluluğu bulunan hastalık hâllerindeki tedavi ücreti; ölüm hâlinde cenazenin Türkiye’de defnedileceği yere kadarki nakil masrafları, gerekli hâllerde cenazeyi getirmekle görevlendirilecek kişi veya refakatçinin ulaşım ücreti ile benzer nitelikteki giderler hariç olmak üzere çeşitli nedenlerle kendisi için herhangi bir ödeme yapılmayan öğrenciyi,

k) Yönetmelik: Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmeliği,

l) Yurt dışı akademik danışman: Öğrencilerin meslekî gelişimini izlemek, alınacak dersler, tez çalışmaları ve akademik süreçlerle ilgili konularda bilgilendirme ve önerilerde bulunmak üzere yurt dışında öğrenim görülen yükseköğretim kurumu tarafından görevlendirilen en az doktora derecesine sahip öğretim elemanını,

m) Yurt dışı temsilciliği: Türkiye Cumhuriyeti eğitim müşavirliğini, eğitim ataşeliğini, bunların bulunmadığı yerlerde Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği veya başkonsolosluğunu,

n) Yükseköğretim: Ortaöğretime dayalı lisans ve ön lisans öğrenimi ile lisans öğrenimine dayalı yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık, eczacılıkta uzmanlık, veterinerlikte uzmanlık, diş hekimliğinde uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimi ile en az dört yarıyılı kapsayan her kademedeki eğitim ve öğretimin tümünü,

ifade eder.

Yolluklar

MADDE 5- (1) Her öğrenim seviyesinde bir defaya mahsus olmak üzere Bakanlık ve kurum veya kuruluşlar hesabına resmî burslu statüde yurt dışına öğrenime gönderilen öğrencilerin yurt dışında görecekleri dil, yüksek lisans veya doktora öğrenimi için öğrenime başlarken yurt dışına gidişte ve öğrenimini tamamladıktan sonra yurda dönüşte kullanılmak üzere gidiş-geliş ekonomi sınıfı uçak, tren veya otobüs bileti ücretleri ile direkt uçuşlara ulaşım için zorunluluk arz eden şehirlerarası tren veya otobüs bileti ücretleri karşılanır. Uçak bileti bedelinin ödenmesinde bilet veya Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) üyesi şirketlerce düzenlenen elektronik yolcu biletinin ödeme belgesine eklenmesi gerekir.

(2) Başarısızlık durumu hariç olmak üzere öğrenim ülkesi veya şehri değiştirilen resmî burslu öğrencilerin önceki öğrenim ülkesi veya şehri ile yeni öğrenim ülkesi veya şehri arasındaki uçak, otobüs, tren gibi ulaşım aracına verdiği ücret karşılanır.

(3) Yurt dışındaki lisans öğrenimini tamamlayıp yüksek lisans öğrenimi için veya yüksek lisans öğrenimini tamamlayıp doktora öğrenimi için başka bir şehirdeki üniversiteye giden resmî burslu öğrencilerin uçak, otobüs, tren gibi ulaşım aracına verdiği ücret karşılanır.

(4) Hangi nedenlerle olursa olsun öğrencilikle ilişiği kesilen veya öğrenimlerini tamamlamadan yurda kesin dönüş yapacak resmî burslu öğrencilere Türkiye’ye dönebilmeleri için istemeleri hâlinde Bakanlık veya hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluş onayı ile uçak bileti temin edilir ve ücreti ödenir.

Yurt içi aylığı

MADDE 6- (1) Resmî burslu öğrencilere ödenecek yurt içi aylık burs miktarı; lisans öğrencileri için 4.000 TL, lisansüstü öğrencileri için 8.000 TL’dir.

(2) Öğrencilerin aylık burslarının günlük hesaplanmasında; aylık burs miktarı, ilgili ayın gün sayısına bölünerek hesaplanır. Yurt içinde dil öğrenimi gören öğrencilerden öğrenimini tamamlayanların aylık bursları öğrenim süresinin ay içinde sona ermesi hâlinde ay sonu esas alınarak tam olarak verilir.

(3) Yurt dışında burslu statüde lisans öğrenimi yapmaya hak kazanmış öğrencilerden, yurt dışına gönderilinceye kadar kazanmış oldukları hazırlık sınıfları dâhil olmak üzere üniversitelere devam edenlere, bir öğretim yılını aşmamak kaydıyla lisans seviyesinde yurt içi bursu ödenir.

(4) Resmî burslu lisans öğrencilerinin yurt içi aylık bursları, taahhüt ve kefalet senedi düzenlemiş olmaları kaydıyla dil öğrenimine veya kazandıkları programdaki esas öğrenime başladıkları tarihe kadar ödenir.

(5) Resmî burslu öğrencilerin izin alarak Türkiye’de bir defada veya fasılalı olarak aynı eğitim-öğretim yılında toplam iki ay kalmaları hâlinde iki aylık bursu, bulundukları yabancı ülke için öngörülen aylık burs tutarı üzerinden; iki aydan fazla kalmaları halinde ise Bakanlık veya hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluştan izin almaları kaydıyla ikinci ayın bitiminden itibaren yurt içi aylık burs miktarı üzerinden ödeme yapılır.

(6) Kamu kurum ve kuruluşlarında memur olarak çalışırken 1416 sayılı Kanun kapsamında, aylıksız izinli olarak öğrenimlerini sürdüren öğrenciler hariç olmak üzere öğrenimlerini bitirip yasal süre olan iki ay içerisinde yurda dönerek zorunlu hizmet karşılığı bir göreve atanmalarını isteyen resmî burslu öğrencilere, 1416 sayılı Kanun uyarınca, yurt dışındaki öğrenimlerini tamamlayıp yurda dönen ve görev talep edenlere, görev talep tarihi ile atamalarının onaylandığı tarih arasında, doksan günden fazla olmamak üzere yurt dışında öğrenim gördükleri ülke için ödenmekte olan yurt dışı aylığının yarısı kadar aylık ödeme yapılır. Ödemede ilk atama tarihi, kurun hesaplanmasında ise öğrencinin görev talep dilekçesini verdiği günün döviz satış kuru esas alınır. Verilen burs mecburi hizmete sayılmaz. Ancak, öğrencinin görev talep ettikten sonra tazminata geçmesi hâlinde borcuna sayılır.

Yurt dışı aylığı ve ek ödeme

MADDE 7- (1) Yurt dışına gönderilen resmî burslu öğrencilerden talepte bulunanların ilk iki aylık bursu peşin olarak ödenir. Bu iki aylık burs, öğrencilerin öğrenime başladıkları tarihi izleyen aybaşından itibaren iki aylık bursunu karşılamak üzere verilir. Ayrıca öğrenime başladıkları tarih ile ilk aybaşı arasındaki süre için de kısıtlı burs ödenir. Kısıtlı burs ve ek ödenek, öğrencinin öğrenime başlama belgeleri Bakanlığa veya hesabına öğrenim gördüğü kurum veya kuruluşa ulaştığında verilir. Burs başlama tarihinin belirlenmesinde öğrencilerin öğrenim göreceği ülkeye giderek fiilen öğrenime başlama tarihi esas alınır; ancak yurt dışına çıkan öğrencilerden eğitim gördüğü kurumca zorunlu oryantasyon programına tabi tutulanların burs başlama tarihi, oryantasyon eğitimine başladığı tarih olarak esas alınır.

(2) Bir üst öğrenime devam edecek veya ülke değişikliği yapacak resmî burslu öğrencilerin istemeleri hâlinde gidecekleri ülke için ilk iki aylık avans işlemi yapılabilir. Ancak, okul değişikliği yapacak öğrenciler, okullarından herhangi bir borç ya da alacaklarının olup olmadığına dair okul yazısı ve en son aldığı aylığı belirten bir yazıyı müşavirlik/ataşelik, konsolosluk ve Bakanlığa iletmekle yükümlüdürler. Yüksek lisans veya doktora öncesinde hazırlık öğrenimi görecek öğrenciler için hazırlık öğreniminden yüksek lisans veya doktora öğrenimine geçişte avans uygulaması yapılmaz.

(3) Yurt dışında lisans öğrenimi gören resmî burslu öğrencilere Ek-1 (I) numaralı cetvel, dil ve lisansüstü (yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık ve sanatta yeterlik) öğrenimi gören resmî burslu öğrencilere Ek-1 (II) numaralı cetvel üzerinden aylık burs ödemesi yapılır.

(4) Öğrencilerin aylık burslarının günlük hesaplanmasında; aylık burs miktarı, ilgili ayın gün sayısına bölünerek hesaplanır.

(5) Ödemeleri Bakanlıkça yapılan resmî burslu statüde öğrenim gören öğrencilerin aylık bursları avans/kredi açılmadan müşavirlik/ataşelik resmî hesaplarına; müşavirlik/ataşelik bulunmayan veya müşavirlik/ataşelik tarafından ödeme imkânı bulunmayan ülkelerde ise öğrencilerin şahsi hesaplarına aktarılacak şekilde Bakanlıkça işlem yapılır.

(6) Lisans öğrenimini tamamlayan resmî burslu öğrencilere, lisansüstü öğrenime başladıkları tarihten itibaren Ek-1 (II) numaralı cetvel üzerinden ödeme yapılır.

(7) Resmî burslu öğrencilere; kitap, defter, kırtasiye, ve benzeri giderlerini karşılamak üzere aylık burs tutarının on ikide biri tutarında her ay ek ödenek olarak verilir.

(8) Resmî burslu öğrencilere aylık burs olarak transfer edilecek miktarlar, Ek-1 (I) ve (II) numaralı cetvellerde yabancı para cinsinden gösterilmiştir. Buna göre;

a) Yurt dışına gönderilecek öğrencilerin ilk iki aylık bursları o günkü döviz satış kuru üzerinden; hâlen yurt dışında öğrenim görmekte olan resmî burslu öğrencilerin aylık bursları ve diğer ödemeleri ise ödemenin yapıldığı tarihten önceki ayın son iş günündeki döviz satış kuru üzerinden hesaplanır.

b) Resmî burslu öğrencilerden Türkiye’de peşin ödenen ilk iki aylık bursunu dövize çevirenler ile müşavirlik/ataşelik bulunmayan veya müşavirlik/ataşelik tarafından ödeme imkânı bulunmayan ülkeler için; okul ödemesi şahsi hesaplarına yapılanlara, tahakkuk tarihindeki döviz satış kuru ile cari efektif satış kuru arasındaki fark da ödenir.

(9) Yurt dışında öğrenim görmekte iken resmî burslu statüde öğrenim görmeye hak kazanan öğrencilerin yurt dışı aylık bursları ve diğer harcamaları taahhüt ve kefalet senedi düzenlemiş olmaları kaydıyla resmî burslu öğrenciliğe hak kazandıkları tarih itibarıyla ödenir.

(10) Yurt dışında öğrenim görmekte iken, zorunlu hâllerde Bakanlık kararı ile geçici süre için yurda çağrılan resmî burslu öğrencilerden, tekrar yurt dışına çıkıp öğrenimlerine devam etmelerine karar verilenlere ilk iki aylık bursları peşin olarak verilebilir.

(11) Yurt dışında dil, hazırlık, yüksek lisans veya doktora öğrenimi gören resmî burslu öğrencilerin aylık bursları, öğrenim süresinin ay içinde sona ermesi hâlinde ay sonu esas alınarak tam olarak verilir; yüksek lisans veya doktora öğrenimine başladıkları tarihten itibaren de yeniden tahakkuk ettirilir. Bu öğrenim seviyelerine bağlı uzatım sürelerinde de aynı esaslara göre işlem yapılır. Bu fıkra uyarınca yapılacak ödemelerde aynı ay içinde hem yurt dışı dil, hem yüksek lisans hem de doktora için ayrı ayrı burs ödenmez.

(12) Resmî burslu öğrencilere döviz kuru, döviz cinsi değişikliği ile aylık burs artış farkından dolayı eksik ödeme yapılmış ise aradaki fark ödenir, fazla ödeme yapılmışsa kesilir.

(13) Bursların öğrencilere fazla ödenmesi durumunda; bu durum öğrencilere tebliğ edildikten sonra, fazla ödenen bursların ve ek ödemelerin öğrenciler tarafından iade edilmesi zorunludur. Ancak; öğrenime devam edecek öğrenciler için fazla ödenen bursları, alacakları burslarına ve ek ödemelerine mahsup edilir. Burslar TL cinsinden iade edilecekse, iade edilecek tutar öğrencilerin iade için ödemeyi yapacağı tarihteki günün efektif döviz satış kuru esas alınarak hesaplanır.

(14) Öğrencilerin askerlik hizmetlerini yaptıkları süre ile resmî burssuz ve burssuz izinli sayıldıkları bekleme sürelerinde burs ödenmez.

(15) Müşavirlik/ataşelikten veya Bakanlıktan/hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluştan izin almadan yurda dönen resmî burslu öğrencilerin bursları kesilir.

(16) Ek-1’deki listelerde yer almayan ülkelere öğrenci gönderilmesi hâlinde; bu ülkelerde verilecek burs miktarları, Bakanlık ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir.

(17) Müşavirlik/ataşelik bulunmayan veya müşavirlik/ataşelik tarafından ödeme imkânı bulunmayan ülkelerdeki öğrencilerin bu madde kapsamındaki işlemleri ve ödemeleri, Bakanlık ya da hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşlarca yapılır.

Dil öğrenimi

MADDE 8- (1) 1416 sayılı Kanun uyarınca resmî burslu öğrenim hakkı kazananlardan yabancı dil öğrenimlerini yurt içinde yapması uygun görülenlerin yurt içi bursları, dil kursu ve diğer öğrenim giderleri, Bakanlık bütçesinin Yurt Dışı Burslar tertibinden ödenir. Kurum veya kuruluş hesabına gönderilen öğrencilerin giderleri ise hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluş tarafından karşılanır.

(2) Resmî burslu öğrencilerin on iki aya kadar olan yurt içi dil kurslarının ücretleri, öğrencilerin ilgili kurstan aldıkları fatura beyanına göre ödenir. Öğrencilere ödenecek aylık dil kursu ücreti, kursa katılım sağlanan takvim yılındaki aylık yurt içi burs miktarını geçemez.

(3) Dil öğrenimlerini yurt içinde yapacak olan resmî burslu öğrencilerin bursları, 6 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen miktarlar üzerinden ödenir. Yurt içi aylığı, dil kursuna başlanılan tarihten itibaren dil kursunun bitimini takip eden aybaşına kadar kesintisiz olarak ödenir.

(4) Yurt içi dil kursları kapsamında öğrenim gören öğrencilere talep etmeleri hâlinde yurt içi burs ve/veya yurt içi dil kursu ücreti ödenir. Ancak yurt içi burs ve yurt içi dil kursu ücreti ödenmesini istemeyen öğrencilere herhangi bir ödeme yapılmaz.

(5) Dil öğrenimlerini tamamlayarak esas öğrenime başlayan ve yurt dışı akademik danışman/okul tarafından dil dersi almaları zorunlu tutulan veya zorunlu hâllerde yurt dışı temsilciliklerinden alınan yazıyla bu durumu belgelendiren resmî burslu öğrencilerin sadece bir dönem bir dil dersinin ücreti karşılanır. Ancak; öğrenim göreceği alan gereği veya okul tarafından şart koşulduğu için ikinci bir dil öğrenme zorunluluğu olan ve bu durumu yurt dışı akademik danışman/okul veya zorunlu hâllerde yurt dışı temsilcilikleri tarafından belgelendirilen öğrencilere, esas öğrenim öncesinde veya esas öğrenim süresi içinde (bir yılı geçmemek üzere) görecekleri dil derslerinin ücreti karşılanabilir.

(6) Öğrenim göreceği dil ve edebiyat ile ilgili bir bölümden mezun olan öğrencilere, anılan dil ile ilgili bir dil eğitimi verilmez veya bu amaçla herhangi bir ödeme yapılmaz.

Staj, tez ve alan çalışmaları ve bilimsel etkinliklere katılım

MADDE 9- (1) Tez veya teziyle ilgili alan çalışmasına ilişkin detaylı çalışma programını en geç bir ay öncesinde sunmak kaydıyla yurt içi akademik danışmanın görüşü üzerine öğrencilere eğitim müşavirlikleri/ataşeliklerince, bunların bulunmadığı ülkelerde ise Bakanlık ya da hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşça izin verilebilir ve durumları Bakanlığa ya da hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşa bildirilir. Türkiye hakkında yapılacak tez çalışmalarına izin verilmez. Tez veya teziyle ilgili alan çalışması yapmasına izin verilen öğrencilere lisans, yüksek lisans ve doktora için her öğrenim seviyesinde en fazla iki defa olmak üzere gidiş-dönüş uçak bileti bedeli karşılanır. Bu fıkra hükümlerine uygun olarak başka bir ülkeye gitmesine izin verilen öğrencilerin varsa vize ücreti, acil hâller kapsamına giren hastalık veya kazalar neticesinde görecekleri ve sağlık sigortası veya mahalli ödeme yerlerince karşılanmayan tedavilerine ilişkin giderler Bakanlık/müşavirlik/ataşelik veya hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluş tarafından karşılanır. Çalışmanın yapılacağı ülkede iki aydan fazla kalınması hâlinde bu ülkenin burs tutarı esas alınarak ödeme yapılır. Ayrıca teziyle ilgili çalışma yapan bu öğrencilere çalışma programlarında yer alan konu ve bölgelerine göre belgelendirilmiş tren, otobüs ve uçak bileti ücretlerinin tamamı ile tez çalışmalarının gerektirdiği zorunlu olan araç-gereç ile zorunlu laboratuvar malzemesi giderlerinin en çok bir aylık yurt dışı bursu kadar olan kısmı ödenir.

(2) Öğrencilerden, eğitim-öğretim faaliyetleri kapsamında zorunlu olarak öğrenim alanıyla ilgili seminer, konferans veya bilimsel bir toplantıya sözlü sunum yapmak amacıyla katılmaları ya da sanat dallarında öğrenim görenlerin eğitim, konser, sergi, müze, opera ve benzeri bir sanatsal faaliyete gitmeleri zorunlu görülenlere en az bir ay önceden başvurmaları hâlinde yurt içi akademik danışmanın görüşü üzerine eğitim müşavirlikleri/ataşeliklerince izin verilebilir ve durumları Bakanlığa ya da hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşa bildirilir. Bunların bulunmadığı yerlerde ise bu işlemler Bakanlıkça ya da hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşça yapılır. Bu öğrencilerin yapılan çalışmaları belgelendirmesi zorunludur. Belgelendirilmeyen veya eğitim müşavirlikleri/ataşeliklerince ya da Bakanlıkça ya da hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşça onaylanmayan çalışmalar için herhangi bir ödeme yapılmaz. Bu durumdaki öğrenciler kendilerine ödeme yapılmış olsa bile yapılan harcamaları geri ödemekle yükümlüdür. Eğitim müşavirlikleri/ataşeliklerince ya da Bakanlıkça/hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşça uygun görülen ve belgelendirilen çalışmalar için varsa gidiş-dönüş uçak, otobüs, tren gibi ulaşım araçlarına ilişkin yol ücreti, katılım veya giriş ücretleri ile öğrenim gördüğü ülkenin yurt dışı aylık burs miktarının toplamda %20’sini geçmemek şartıyla günlük en fazla %5’i kadar konaklama ücreti fatura ibraz etmeleri kaydıyla ödenir. Ancak; öğrencinin öğrenim süresi boyunca katıldığı toplam dört seminer, konferans veya toplantı için ödeme yapılır. Sanat dalında öğrenim gören öğrenciler için alanıyla ilgili yılda toplam altı konser veya opera bileti ücreti ödenir. Bu fıkra hükümlerine uygun olarak başka bir ülkeye gitmesine izin verilen öğrencilerin, varsa vize ücreti, acil hâller kapsamına giren hastalık veya kazalar neticesinde görecekleri ve sağlık sigortası veya mahalli ödeme yerlerince karşılanmayan tedavilerine ilişkin giderler karşılanır.

(3) Resmî burslu öğrencinin öğrenim gördüğü alan gereği yapılması zorunlu olan arazi çalışmalarındaki ulaşım, öğrenim gördüğü ülkenin yurt dışı aylık burs miktarının toplamda %20’sini geçmemek şartıyla günlük en fazla %5’i kadar konaklama ve katılım giderleri karşılanır.

(4) Yurt dışında öğrenim gören öğrencilerin öğrenimleri esnasında öğrenim gördükleri konularla ilgili olarak teknik bilgi ve görgülerini artırmak ve süresi üç ayı aşmamak üzere bulundukları ülkelerde veya zorunlu hâllerde diğer ülkelerdeki kurum veya kuruluşlarda staj yapmalarına yurt içi akademik danışmanın görüşü ile eğitim müşavirlikleri/ataşeliklerince, bunların bulunmadığı ülkelerde ise Bakanlık ya da hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşça izin verilebilir ve bunların durumları hakkında Bakanlığa ya da hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşa bilgi verilir.

(5) Yurt dışında öğrenim gören resmî burslu ve kısmi resmî burslu öğrencilere tez masrafı olarak tamamlanmış tezin yazımı, ciltlenmesi, fotokopi ücreti, resim ve grafik harcamaları için harcama belgesine dayandırılması şartıyla en fazla bir aylık yurt dışı burs miktarı kadar ödeme yapılır.

Sağlık giderleri

MADDE 10- (1) Resmî burslu öğrencilerin yurt dışında sağlık sigortası yaptırması zorunlu olup sigorta ücretleri ile sağlık sigortasının veya mahalli ödeme imkânlarının kapsamı dışında kalan sağlık giderleri, öğrencilerin bağlı bulundukları kurumca ödenir. Yaptırılacak sigortanın standart nitelikte olması esas olup zorunlu sağlık sigorta bedeli, her eğitim-öğretim yılı için öğrenim durumuna göre lisans öğrencileri veya lisansüstü öğrenim gören öğrenciye ödenen yurt dışı bursunun bir aylık tutarının 2 katını aşamaz.

(2) Bakanlıklar ve kurumlar adına yurt dışına gönderilen resmî burslu öğrencilerin kaza/hastalık sebebiyle yurt dışında veya yurt içinde tedavi edilmeleri hâlinde; bu maddedeki sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla yurt dışında yaptırılmış olan ve sağlık sigortası kapsamı dışında kalan muayene ve tedavi masrafları ile yurt içindeki muayene ve tedavi masrafları, ölümleri hâlinde cenazelerinin Türkiye’de defnedileceği yere kadarki nakil masrafları ile gerekli görüldüğü hâllerde cenazeyi getirmekle görevlendirilecek kişinin yol giderleri karşılanır. Ancak, yurt içinde meydana gelen trafik kazaları sebebi ile oluşacak tedavi giderleri için herhangi bir ödeme yapılmaz.

(3) Resmî burslu öğrencilerden geçirmekte oldukları rahatsızlıkları nedeniyle derhâl yurda dönmeleri gerekli görülenlerin dönüş uçak bileti ücreti ve refakat gerekiyorsa refakatçinin gidiş-dönüş uçak bileti ücreti ödenir.

(4) Yurt dışında öğrenim görürken rahatsızlanan ve rahatsızlığı nedeniyle öğrenim kurumuna devam edemeyen resmî burslu öğrencilerin, tedavilerinin iki aydan fazla süreceğinin tespit edilmesi ve hastane giderlerinin sigortasınca ödenmemesi hâlinde; hastane/üniversite, sağlık merkezi yetkililerinin onayı alınarak tedavileri Türkiye’de yaptırılır. Tedavi için yurda gelmeleri müşavirlik/ataşelikçe uygun görülen öğrencilerin, yurt dışında öğrenim görmekle ilgili hakları saklı tutulmak kaydıyla en fazla altı aya kadar olan yurt içi tedavi giderleri, ayrıca Türkiye’deki ikamet ve tedavi yerlerine kadar geliş ve tedavi sonucunda öğrenim yerine dönüş yol giderleri ile zaruri hâllerde hasta öğrenciye refakat edecek olanın yol giderleri ödenir. Yurt dışında rahatsızlanarak tedavilerinin yurt dışında yapılmasının zorunlu olduğunu belgelendirenlere raporlu olduğu sürelerde yurt dışı aylığı ödenir.

(5) Resmî burslu öğrencilerin; sağlık sigortası kapsamı dışında kalan sağlık giderlerinin ödenebilmesi, tedavinin o ülkedeki memurların mahalli usulüne uygun olarak yaptırıldığının misyon şeflikleri tarafından onaylanmasına bağlıdır.

(6) İzin ve tedavi gibi sebeplerle Türkiye’de geçici süre bulunmasına izin verilen resmî burslu öğrencilerin sağlık giderleri karşılanır.

(7) Resmî burslu öğrenciler, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşme imzalamış sağlık hizmeti sunucuları ile sınırlı olarak sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Yurt içinde, ayakta veya yatarak tedavi görenler için ödenecek tedavi bedeli, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde belirlenmiş olan kapsam ve birim fiyatlar esas alınarak ilgili sağlık hizmeti sunucusuna ödenir. Bakanlık/hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluş, öğrencinin tedavisini gerçekleştirmesi için öğrenci belgesi verir. Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularının sunmuş oldukları hizmete ilişkin masrafların tamamının öğrenci tarafından hastaneye ödenmesi hâlinde ise 5510 sayılı Kanuna göre belirlenecek kapsam ve birim fiyatlara uygun olarak hesaplanacak tutar, öğrencinin kendisine ödenir. Özel sağlık hizmet sunucularındaki tedavi giderlerinin ödenebilmesi için kamu sağlık hizmet sunucularından alınacak sevk ile tedavi olunması gerekir.

(8) Resmî burslu öğrencilerin, yurt dışında sağlık sigortası tarafından veya mahalli ödeme yerlerince bedeli karşılanmayan ilaç masrafları, bu ilaçların usulüne uygun olarak yapılmış bir sevk işlemi sonrasında reçete edilmiş olması hâlinde ödenir. Yurt içinde Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından reçete edilen ilaçların bedeli, katılım payı alınmaksızın 5510 sayılı Kanuna göre belirlenmiş usul ve esaslar ile birim fiyatlara uygun olarak ödenir.

(9) Yurt dışı diş tedavilerinde kıymetli madenler ve porselenle yapılan işlemler hariç olmak üzere muayene, diş eti tedavisi ve bakımı, diş çekimi, dolgu, röntgen, tomografik diş röntgeni, kaplama, kanal tedavisi, protez tamirleri ve çene defektlerine yapılan müdahalelerle diğer cerrahî müdahale ücretleri ödenir. Yurt dışında yaptırılan diş tedavileri için ödenecek tutar, öğrenim süresince bir aylık yurt dışı burs miktarını geçemez. Bu madde hükümlerine göre yurt içinde yaptırılan diş tedavilerine ait giderler ise katılım payı alınmaksızın 5510 sayılı Kanuna göre belirlenen usul ve esaslar ile birim fiyatlar çerçevesinde ödenir.

(10) Çerçeve ve cam ücretlerinin toplamı olarak gözlük için ödenen miktar, yurt içinde bir aylık yurt içi burs tutarının %20’sini, yurt dışında ise bir aylık yurt dışı burs tutarının %10’unu geçemez.

(11) Yurt içinde dil öğrenimi gören öğrenciler hakkında 5510 sayılı Kanunun genel sağlık sigortasına ilişkin hükümleri uygulanır.

(12) Resmî burslu öğrencilerin 5510 sayılı Kanuna göre bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocuklarının; bu öğrencinin bulunduğu ülkede 5510 sayılı Kanunun 63 üncü maddesi kapsamına giren sağlık hizmetlerine ilişkin giderlerin tamamı, 5510 sayılı Kanunun 66 ncı ve ek 4 üncü maddesinde yer verilen usul ve esaslar çerçevesinde bağlı bulundukları kurumca ödenir.

(13) Öğrencilerin burssuz olduğu dönemlerde öğrenimin sürdürülmesine engel teşkil eden ve öğrencinin ödeme gücünü aşan, acil ve mahallinde tedavi zorunluluğu bulunan hastalık hâllerindeki tedavi ücreti ödenebilir.

Mecburi hizmet süresi

MADDE 11- (1) Yurt içi öğrenimde mecburi hizmet süresi, okul ödemeleri ve/veya aylık yurt içi burs ödemelerinin yapıldığı öğrenim süreleri kadar hesaplanır.

(2) Yurt dışı öğrenimde mecburi hizmet süresi, okul ödemeleri ve/veya aylık yurt dışı burs ödemelerinin yapıldığı öğrenim sürelerinin iki katı olarak hesaplanır.

(3) Resmî burslu öğrencilerden, öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumundan veya bu kurum aracılığıyla karşılıksız burs veya asistanlık ücreti sağlayarak kısmi resmî burslu statüye geçen öğrencilere, yükseköğretim kurumu veya bu kurum aracılığıyla aylık burs veya asistanlık ücreti olarak transfer edilecek miktarların Ek-1 (I) ve (II) numaralı cetvellerdeki yabancı para cinsinden az olması durumunda aradaki fark öğrencinin isteğine bağlı olarak Bakanlıkça tamamlanır. Bu durumda da öğrenci, bursunu tam almış sayılarak o ay için iki ay mecburi hizmet hesaplanır.

(4) Yurt dışında resmî burssuz bulunulan süreler için mecburi hizmet hesaplanmaz.

(5) Yurt dışında öğrenim görerek yurda görev talep etmek üzere dönen öğrencilerin mecburi hizmetlerine esas aylığı, derecesini aldığı tarihin ay sonuna kadardır. Ancak; mezuniyet işlemlerinin tamamlanması ve belge düzenlenmesi nedeniyle yurt dışında beklenmesi hâlinde mecburi hizmetine esas aylığı, derecesini aldığı tarihten bir ay sonraki tarihe kadar uzatılabilir.

Sınavlar

MADDE 12- (1) Resmî burslu öğrencilerin girecekleri yabancı dil seviye tespit sınavları (Test of English as a Foreign Language ve buna benzer sınavlar) ile yetenek ve mesleki yeterlik sınavlarında (Graduate Record Exam, Graduate Management Admission Test, Scholastic Aptitude Test ve buna benzer sınavlar) en fazla dört adedinin bedeli ödenir.

(2) Sınav ücretlerinin ödenebilmesi için ödeme belgeleri ile sınav sonuç belgesinin dilekçeye eklenmesi gerekir.

Okul başvuruları

MADDE 13- (1) Resmî burslu öğrencilerin; kabul almak üzere bütün öğrenim seviyeleri süresince dört üniversiteye kadar başvuru ücreti bedeli, başvuru yaptığını ve ödeme işlemini gerçekleştirdiğini belgelendirmeleri kaydıyla kendilerine ödenir.

(2) Resmî burslu öğrencilerin kabul almak üzere üniversitelere başvururken üniversitelere gönderdikleri diploma, transkript, garanti belgesi evraklarının gönderilmesiyle ilgili olarak bütün öğrenim seviyeleri süresince dört adet gönderim ücreti karşılanır.

(3) Esas öğrenim için başka şehirdeki/ülkedeki üniversitelerden başvuru, giriş sınavı veya kayıt konusunda bizzat görüşmek üzere davet aldığını yurt dışı akademik danışman/okul veya zorunlu hâllerde yurt dışı temsilciliklerinin yazısıyla belgelendiren resmî burslu öğrencilere en fazla iki üniversiteye gidiş-dönüş için uçak, otobüs, tren gibi ulaşım aracına ilişkin yol masrafı karşılanır. Öğrencinin bu daveti yurt dışı akademik danışman/okul veya zorunlu hâllerde yurt dışı temsilciliklerinin yazısıyla belgelendirmesi hâlinde; ülke içi iç hat ve Türkiye’ye gelişi bağlantılı uçuş masrafı ödenebilir.

(4) Başvuru ücretlerinin ödenebilmesi için bu ödemelerinin kendileri adına ve başvuru ödemesi olarak yapıldığını gösterir belgenin de dilekçeye eklenmesi gerekir.

Vize ve oturumlar

MADDE 14- (1) Yurt dışına öğrenime gönderilen resmî burslu öğrencilerin dil, yüksek lisans veya doktora öğrenimi görecekleri ülkeden vize alabilmeleri için o ülkenin temsilciliklerine ödemeleri zorunlu olan vize harçları ile ABD tarafından vize alınması sırasında zorunlu tutulan SEVIS ücreti her takvim yılında bir kereye mahsus olarak karşılanır. Ancak, aynı yıl içinde bir öğrenim seviyesinden diğer bir öğrenim seviyesine geçişlerde zorunlu tutulan vize ve SEVIS ücreti de tekrar ödenebilir. Ayrıca vize randevusu ve vize posta gideri için ödenen ücretler de ödenir.

(2) Yurt dışında öğrenim gören resmî burslu öğrencilerin bulundukları ülkelerde kalabilmeleri için zorunlu olarak ödemeleri gereken oturum izni, polis kayıt ücreti ve benzeri ödemeler karşılanır.

(3) Resmî burslu öğrencilerin yurt dışına ilk çıkışlarında ödedikleri pasaport cüzdan bedeli karşılanır.

Okul ücretleri

MADDE 15- (1) Yurt dışında öğrenimde bulunan resmî burslu öğrencilerin okul ve öğrenimleriyle ilgili okul tarafından gerekli görülen ve Bakanlık tarafından onay verilen her türlü masrafları, öğrencinin bağlı bulunduğu bakanlık/kurumca ödenir. Ancak; öğrencilerin öğrenimleri sırasında bizzat sahip olmalarında, kullanmalarında zorunluluk bulunduğu okullarınca bildirilen zorunlu araç-gereç, atölye ve laboratuvar çalışmalarının gerektirdiği maddelerin satın alınması veya kiralanması gibi masraflar, bunların 7 nci maddenin yedinci fıkrası uyarınca verilen ek ödenekten karşılanması gereken giderler kapsamında bulunmaması, alınan malzemenin demirbaş özelliği taşımaması, müşavirlik/ataşeliğe başvurmaları, öğrenim durumunun uygun görülmesi ve temsilcilikler tarafından Bakanlığa bilgi verilmesi kaydıyla müşavirlik/ataşelik/Bakanlık hesabına öğrenim gördükleri kurum veya kuruluş tarafından ödenebilir.

(2) Öğrencilerin yurt dışındaki okul ücretlerinin ödenmesinde; park ücreti, ulaşım ücreti, konaklama ücreti, gecikme faizi kesinlikle karşılanmaz.

(3) Okul ücretleri, ilgili dönemin bütünü dikkate alınarak ödenir.

(4) Müşavirlik/ataşelik bulunmayan veya müşavirlik/ataşelik tarafından ödeme imkânı bulunmayan ülkelerdeki öğrencilerin; okul ücretini gösterir fatura ya da okul ücretini gösterir resmî belge asılları ile bu belgelerin Türkçe çevirilerini bulundukları ülkelerdeki büyükelçilik/başkonsolosluklara onaylatıp Bakanlığa/kuruma üst yazı ile göndermeleri hâlinde okul ücretleri, öğrencilerin yurt içi veya yurt dışı hesaplarına aktarılır. Ödemenin okul ücretini gösterir resmî belgeye göre yapıldığı durumda sonradan alınan faturanın ödeme tarihinden itibaren en geç üç ay içinde Bakanlığa/hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşa gönderilmesi gerekir. Faturanın süresinde gönderilmemesi hâlinde tutarı, ilgili öğrenciye borç çıkarılır.

Diğer hususlar

MADDE 16- (1) Öğrencilere resmî burssuz oldukları dönemde 10 uncu maddenin on üçüncü fıkrası kapsamındaki sağlık giderleri hariç herhangi bir ödeme yapılmaz.

(2) Giderleri, hesabına öğrenim gördükleri kurum veya kuruluşlarca karşılanan öğrencilerin okul ödemeleri ile öğrencilere yapılacak diğer ödemelere ilişkin fatura ve diğer ödeme belgelerinin doğrudan ilgili okul veya kişi tarafından müşavirlik/ataşeliğin onayı olmaksızın ilgili kurum veya kuruluşa gönderilmesi, kurum veya kuruluş tarafından ödemenin yapılması ve sonuçtan müşavirlik/ataşeliğin bilgilendirilmesi gerekir.

(3) Yurt dışında öğrenim görmeye hak kazanan öğrencilerin yaptırdıkları taahhüt ve kefalet senetlerinin düzenlenmesine, yurt dışında öğrenimi devam eden öğrencilerin yaptırdıkları taahhüt ve kefalet senetlerinin düzenlenmesine ilişkin noter masrafları, öğrencilerin kendisi tarafından karşılanır. Masrafları kurum veya kuruluşlar tarafından karşılanan öğrencilerin bu tür masrafı, kurum veya kuruluşun uygun görmesi hâlinde kurum veya kuruluş tarafından ödenebilir.

(4) Yurt dışında öğrenim görmeye hak kazanan öğrencilerin sağlık raporu almak için hastaneye ödedikleri rapor ücreti, öğrencilerin kendisi tarafından karşılanır. Masrafları kurum veya kuruluşlar tarafından karşılanan öğrencilerin bu tür masrafı, kurum veya kuruluşun uygun görmesi hâlinde kurum veya kuruluş tarafından ödenebilir.

(5) Öğrenciler, yapmış oldukları harcamaların iadelerini harcamanın yapıldığı tarihten başlayarak en geç altı ay içinde talepte bulunabilir. Bu süre aşıldıktan sonraki talepler dikkate alınmaz.

(6) Haklarında tazminat kovuşturması kararı alınanlara herhangi bir ödeme yapılmaz.

(7) Bu Tebliğ kapsamında yürütülecek iş ve işlemlerin etkin, verimli ve mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesinden Bakanlık sorumludur.

Ödemeye esas belgeler

MADDE 17- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki harcamaların çek, kredi kartı, banka kartı veya banka hesabından aktarma suretiyle gerçekleştirilmesi hâlinde, ödemenin yapılabilmesi için çek, öğrenci adına düzenlenmiş kredi kartının, banka kartının; anne, baba, kardeş veya eşin hesabından öğrenci adına düzenlenmiş ek kredi kartının, banka kartının kartın banka onaylı ekstresi, banka onaylı internet çıktısı, banka onaylı hesap dökümü, banka onaylı alındı belgesi gibi belgelerden biriyle belgelendirilmesi gerekir. Harcamalarını anne, baba, kardeş veya eşin banka hesabından veya kredi kartından yapan öğrenciler için de bu belgelendirmenin yapılması gerekir. Yapılan harcamaların öğrenciye ödenebilmesi için ayrıca bu belgelerle birlikte ödemenin hangi amaçla yapıldığını gösterir belgelerin de dilekçeye eklenmesi gerekir. Bu fıkraya uygun olarak düzenlenmeyen belgeler için ödeme yapılmaz.

(2) Bakanlık hesabına öğrenim gören öğrencilerin yurt dışında yapmış oldukları harcamalara ait ödemeler, ilgili bütçe kaleminden Bakanlıkça müşavirlik/ataşelikler adına açılan avans/kredilerden, hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluş öğrencilerinin yurt dışında yapmış oldukları harcamalarına ait ödemeler ilgili kurum veya kuruluş tarafından yapılır. Müşavirlik/ataşelik bulunmayan veya müşavirlik/ataşelik tarafından ödeme imkânı bulunmayan ülkelerdeki öğrencilerin işlemleri ve ödemeleri, Bakanlık ya da hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşlarca yapılır. Bu durumdaki öğrencilerin yaptıkları harcamaların ödenebilmesi için yurt dışında alınmış harcama belgelerinin ve bunların Türkçe tercümelerinin, bulundukları ülkelerdeki büyükelçilik/başkonsolosluklara onaylatılarak Bakanlığa/hesabına öğrenim görülen kurum veya kuruluşa gönderilmesi gerekir.

Oryantasyon/bilgilendirme eğitimi ve toplantı faaliyetleri

MADDE 18- (1) Resmî burslu statüde yurt dışında lisansüstü öğrenim görmeye hak kazanan öğrencilere yönelik olarak yurt içinde oryantasyon/bilgilendirme eğitimleri/toplantı faaliyetleri düzenlenebilir.

(2) Öğrenci yurt dışına gittiğinde gerekli görülmesi hâlinde, mahallindeki müşavirlik/ataşelik koordinesinde Bakanlıkça oryantasyon/bilgilendirme eğitimleri/toplantı faaliyetleri yapılabilir.

(3) Bu madde kapsamında öğrencilere yönelik yapılacak harcamalar ile programa katılacak kişilerin masrafları karşılanır.

Kesintiler

MADDE 19- (1) Bu Tebliğle öğrencilere gider karşılığında yapılan ödemeler, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 28 inci maddesine göre gelir vergisinden istisnadır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 20- (1) 22/7/2025 tarihli ve 32963 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1416 Sayılı Kanun ve Buna Bağlı Yönetmelik Uyarınca Yurt Dışında Lisans ve Lisansüstü Öğrenim Gören Öğrencilere Yapılacak Ödemeler Hakkında Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1- (1) 21/9/2023 tarihinden önce yapılan harcamaların öğrencilere geri ödenmesi için öğrenciler, mezuniyet tarihinden başlayarak en geç altı ay içinde geçmişe dönük yaptıkları masrafların kendilerine ödenmesi için talepte bulunabilir. Bu süre aşıldıktan sonraki talepler dikkate alınmaz. 21/9/2023 tarihinde ve bu tarihten sonra yapılan harcamalar için öğrenciler, harcamanın yapıldığı tarihten başlayarak en geç altı ay içinde talepte bulunabilir. Bu süre aşıldıktan sonraki talepler dikkate alınmaz.

Yürürlük

MADDE 21- (1) Bu Tebliğin;

a) Yurt içi ve yurt dışı aylık burslara ilişkin hükümleri, yayımını izleyen aybaşından itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,

b) Diğer hükümleri ise yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Millî Eğitim Bakanı ile Hazine ve Maliye Bakanı birlikte yürütür.

Eki için tıklayınız.

Bugün Borsa İstanbul Yönetim Kurulu üyeleri arasında Devlet Denetleme Kurulu Başkanı Salih Tanrıkulu'nun isminin olmadığı görülmektedir. Demek ki Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Fon soruşturma için DDK'yı görevlendirmesi sonrasında DDK Başkanı Tanrıkulu Borsa İstanbul Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmiş.

Darısı diğerlerine diyelim.

Öncelikle hukuki olanla siyasi olanı birbirinden ayırmak gerekiyor. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü fon soruşturması 29 Eylül itibarıyla 51 tutukluya ulaşmış durumda ve yüz binlerce yatırımcının etkilendiği belirtiliyor. Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya hakkında Özata Denizcilik hisselerinde çok yüksek kazanç sağladıkları yönünde muhalefet tarafından somut rakamlar içeren iddialar gündeme getirildi. Ancak kamuya açık son bilgilere göre Kaya ve eşinin henüz ifadeleri alınmış değil; haklarında malvarlığı tedbiri uygulanmış durumda. Dolayısıyla bugün itibarıyla soruşturma, suçluluğun kesinleştiği bir aşamada değil.

Kaya da istifa açıklamasında bunu bir suç kabulü şeklinde değil, “siyasi ve vicdani sorumluluk” çerçevesinde sundu; soruşturmanın ve incelemelerin makamının gölgesinde kalmaması amacıyla görevlerinden affını istediğini açıkladı. Bir gün sonra AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kaya’nın MYK ve MKYK üyeliklerinden af talebini kabul ettiğini duyurdu.

Ancak olayın siyasi ağırlığını artıran şey Kaya’nın sıradan bir parti yöneticisi olmaması.

Aile Bakanlığından fon tartışmasına

Fatma Betül Sayan Kaya 2016-2018 yılları arasında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olarak görev yaptı. Bakanlığı döneminde özellikle 2017’deki Hollanda kriziyle Türkiye çapında çok yüksek bir siyasi görünürlük kazandı. Rotterdam’da Türk konsolosluğuna ulaşmasının Hollanda makamlarınca engellenmesi ve Almanya sınırına götürülmesi, o dönemde Ankara ile Lahey arasında ciddi diplomatik krize yol açmıştı.

Bu geçmiş, bugünkü tartışmayı daha hassas hâle getiriyor. Çünkü Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, doğrudan dar gelirli aileler, engelliler, yaşlılar, kadınlar, çocuklar, şehit yakınları ve sosyal yardıma ihtiyaç duyan kesimlerle ilişkilendirilen bir makamdır. Kaya da bakanlığı döneminde sosyal devlet, aile ve dezavantajlı kesimlerin korunması üzerine güçlü bir siyasi söylem kullanmıştı. TBMM’de sosyal politikaların merkezinde insanın bulunduğunu ve toplumun bütün kesimlerinin gözetilmesi gerektiğini anlatıyordu.

Bu nedenle bugün ortaya atılan olağanüstü büyüklükteki yatırım kazancı iddiaları, hukuki sonucundan bağımsız olarak, siyasi temsil açısından güçlü bir tezat görüntüsü oluşturuyor. Ekonomik sıkıntıların ve yatırımcı mağduriyetlerinin tartışıldığı bir ortamda eski bir sosyal politikalar bakanının adının böylesi bir finansal tartışmada geçmesi, meselenin rakamlardan daha büyük bir sembolik anlam kazanmasına yol açıyor.

Muhafazakâr çevrelerde neden daha büyük tepki doğdu?

Burada “muhafazakâr camianın tamamı böyle düşünüyor” demek doğru olmaz. Ancak son günlerde özellikle AK Parti’ye yakın veya muhafazakâr kimliğiyle bilinen bazı isimlerden gelen tepkiler dikkat çekici.

Eski AK Parti milletvekili Şamil Tayyar, iddiaların doğru olması hâlinde Kaya’nın istifa etmesi gerektiğini belirtmiş ve siyasi makamların kişisel zenginleşmenin aracı olamayacağını vurgulamıştı. Yeni Şafak yazarı Aydın Ünal ise fon soruşturması bağlamında “ucu nereye giderse gitsin” hesap sorulmasını savunarak süreci bir “arınma” ihtiyacı üzerinden değerlendirdi.

Daha sert muhafazakâr yorumlarda ise tartışma doğrudan ahlak ve siyaset ilişkisine taşındı. Bazı muhafazakâr yazarlar, dini ve ahlaki referanslarla siyaset yapan çevrelerin servet ve kamu gücü konusunda çok daha yüksek bir etik standarda tabi olması gerektiğini savunarak Kaya olayını daha genel bir “muhafazakâr siyaset ve ahlak” tartışmasının örneği olarak ele aldı. Bunlar hukuki tespit değil, söz konusu çevrelerin siyasi ve ahlaki değerlendirmeleridir.

Asıl hayal kırıklığının kaynağı da burada aranabilir. Muhafazakâr siyasetin uzun yıllar boyunca topluma sunduğu temel iddialardan biri, yalnızca iyi yönetmek değil, ahlaki üstünlük ve kamu malına karşı hassasiyet iddiasıydı. Bu nedenle yüksek kamu görevlerinde bulunmuş isimlerin servet veya finans piyasaları üzerinden tartışmaya konu olması, kendi seçmeninde sıradan bir siyasi polemikten daha derin bir karşılık bulabiliyor.

Erdoğan’a yakınlık meselesi neden önemli?

Kaya’nın Recep Tayyip Erdoğan’la ilişkisini “kişisel yakınlık” gibi doğrulanması güç bir kavram üzerinden değil, siyasi kariyerinin seyri üzerinden değerlendirmek daha doğru.

Kaya, 2009’da AK Parti İstanbul teşkilatında görev almaya başladıktan sonra 2010-2012 arasında dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın danışmanlığını yaptı. Daha sonra parti genel başkan yardımcılığına, milletvekilliğine, bakanlığa ve yeniden AK Parti’nin üst yönetimine kadar yükseldi. Son olarak Genel Başkan Yardımcısı ve Sosyal Politikalar Başkanıydı.

Dolayısıyla Kaya, Erdoğan döneminin dışından gelip kısa süre önce partiye katılmış bir siyasetçi değil; siyasi kariyerinin neredeyse tamamını Erdoğan liderliğindeki AK Parti yapılanması içerisinde geçirmiş bir isim.

Bu nedenle istifasının Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edilmesi de siyasi açıdan önem taşıyor. Parti Sözcüsü Ömer Çelik’in aynı açıklamalarda “sorumluluğu olan kim varsa hesap sorulacağı” yönündeki mesajı, parti yönetiminin meseleyi en azından kamuoyu önünde kişisel koruma görüntüsünden uzak tutmaya çalıştığını gösteriyor.

Bu durum aynı zamanda Erdoğan açısından da bir sınav niteliği taşıyor: Tartışmanın yalnızca Kaya ile sınırlı tutulup tutulmayacağı veya fon soruşturmasında siyasi ve bürokratik bağlantılar ortaya çıktıkça aynı siyasi sorumluluk standardının başka isimlere de uygulanıp uygulanmayacağı önümüzdeki sürecin temel sorularından biri olacak.

İstifa dosyayı kapatmaz

Fatma Betül Sayan Kaya’nın istifası önemli bir siyasi sorumluluk adımıdır; fakat soruşturmanın kendisinin yerini tutmaz.

Bundan sonraki aşamada belirleyici olacak şey söylentiler değil belgeler olacaktır: yatırım için kullanılan paranın kaynağı, işlemlerin tarihleri, hangi bilgiye dayanılarak alım ve satış yapıldığı, fon ve şirket yöneticileriyle herhangi bir iletişim bulunup bulunmadığı ve satış zamanlamasının soruşturmanın diğer verileriyle nasıl örtüştüğü.

Bu soruların cevapları Kaya’nın hukuki sorumluluğunun bulunup bulunmadığını gösterecek.

Fakat siyasi açıdan şimdiden söylenebilecek daha sınırlı bir şey var: Bu olay, yalnızca bir eski bakanın istifası olmaktan çıktı; iktidarın kendi tabanına yıllardır sunduğu ahlak, sosyal adalet ve kamu sorumluluğu iddiasının da yeniden tartışıldığı bir vakaya dönüştü.

Kaya hakkında nihai hükmü siyaset değil hukuk verecek. Fakat muhafazakâr çevrelerde başlayan tartışmanın konusu çok daha geniş:

Mesele artık yalnızca “Kim ne kadar kazandı?” değil; kamu gücünü kullananların toplumdan talep ettikleri ahlaki ölçüleri kendi hayatlarında ne ölçüde uyguladıkları sorusudur.

Bu soruşturmadaki yeni adli işlemleri ve siyasi istifaları takip edip önemli bir gelişme olduğunda size bildirebilirim.

Eğitim-İş’in açtığı davada,Danıştay 12. Dairesi, 6 Şubat depremleri sonrası kamu personeline ödenen deprem tazminatı ve artırımlı fazla çalışma ücretinde Adana, Diyarbakır, Elazığ ve Sivas’a bağlı 27 ilçenin kapsam dışında bırakılmasını hukuka aykırı buldu.

Eğitim-İş Sendikası'ndan dava sonucuna ilişkin yapılan açıklama şöyle:

"06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle, belirlenen deprem bölgelerindeki kamu personeline tazminat ödenmesi ve fazla çalışma ücretinden artırımlı yararlanmalarına ilişkin düzenlemeler içeren, 12/05/2023 tarih ve 32188 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11/05/2023 tarih ve 7267 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Karar'da, Adana ilinin Aladağ, Feke, İmamoğlu, Karaisalı, Karataş, Pozantı, Saimbeyli, Sarıçam, Tufanbeyli ve Yumurtalık ilçeleri; Diyarbakır ilinin Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kocaköy, Kulp, Lice ve Silvan ilçeleri; Elazığ ilinin Ağın, Alacakaya, Arıcak, Keban, Sivrice ilçeleri ile Sivas ilinin Gürün ilçesine yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali için sendikamızca dava açılmıştır.

Görülen davada Danıştay 12. Dairesi;

“06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremler sonrasında, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının ilgili Olur'ları uyarınca Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye, Şanlıurfa ve Elazığ illerinin, tüm ilçe, mahalle ve köyleriyle birlikte; Sivas ilinde ise, sadece Gürün ilçesinin, tüm mahalle ve köyleriyle birlikte Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi olarak kabul edilmesine karar verildiğinden, davaya konu edilen Adana ilinin Aladağ, Feke, İmamoğlu, Karaisalı, Karataş, Pozantı, Saimbeyli, Sarıçam, Tufanbeyli ve Yumurtalık ilçeleri; Diyarbakır ilinin Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kocaköy, Kulp, Lice ve Silvan ilçeleri; Elazığ ilinin Ağın, Alacakaya, Arıcak, Keban, Sivrice ilçeleri ile Sivas ilinin Gürün ilçesinin de (bu ilçelerin tüm mahalle ve köyleri de dahil) Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi kapsamında kaldığı açıktır. Bu itibarla, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremlerin Adana ilinin Aladağ, Feke, İmamoğlu, Karaisalı, Karataş, Pozantı, Saimbeyli, Sarıçam, Tufanbeyli ve Yumurtalık ilçeleri; Diyarbakır ilinin Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kocaköy, Kulp, Lice ve Silvan ilçeleri; Elazığ ilinin Ağın, Alacakaya, Arıcak, Keban, Sivrice ilçeleri ile Sivas ilinin Gürün ilçesinin de (bu ilçelerin tüm mahalle ve köyleri de dahil) genel hayata etkili olduğu hususu dosyada mevcut olan Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca alınan genel hayata etkililik Olur'larından anlaşıldığından, tabii afete maruz bölgelerde çalışan kamu görevlileri için öngörülen tazminat ve fazla çalışma ücretinden, anılan yerlerde görev yapan kamu görevlilerinin kapsam dışı bırakılarak yararlandırılmamasına yönelik olarak tesis edilen düzenleyici işlemde hukuka uygunluk bulunmamıştır.”

Şeklindeki gerekçeyle davanın kabulüne karar vermiştir.

Netice olarak Danıştay’ın vermiş olduğu karar neticesinde;

11/05/2023 tarih ve 7267 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Karar'ın 1. maddesinin birinci fıkrasında;

Adana ilinin Aladağ, Feke, İmamoğlu, Karaisalı, Karataş, Pozantı, Saimbeyli, Sarıçam, Tufanbeyli ve Yumurtalık ilçeleri; Diyarbakır ilinin Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kocaköy, Kulp, Lice ve Silvan ilçeleri; Elazığ ilinin Ağın, Alacakaya, Arıcak, Keban, Sivrice ilçeleri ile Sivas ilinin Gürün ilçesi ve bu ilçelerin tüm mahalle ve köylerine yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin İPTALİNE karar verilmiş olduğundan, bu yerleşim biriminde görev yapan kamu emekçilerinin de bu tazminat ve artırımlı fazla çalışma ücretinden faydalanmaları gerektiğine hükmedilmiştir."

Açıklamada tarafların hazırlıklarını tamamlayamamaları nedeniyle uygulamanın ertelendiği vurgulandı.

Ticaret Bakanlığı'nın konuyla ilgili açıklaması şöyle:

"...Bu kapsamda sistemin tüm unsurlarıyla etkin, güvenli ve kesintisiz bir şekilde işleyebilmesi, ilgili paydaşlar arasındaki teknik altyapı ve entegrasyon süreçlerinin tamamlanması, uygulamada yaşanabilecek teknik ve operasyonel sorunların önlenmesi, ilgili kurum ve kuruluşlar ile sektör paydaşlarının gerekli hazırlıkları tamamlaması amacıyla yapılacak Yönetmelik değişikliğiyle sistemin zorunlu uygulama başlangıç tarihi 01.12.2026 olarak yeniden belirlenmesi kararlaştırılmıştır.

Ayrıca, TKGM bilgi sistemleri ile bankalar arasındaki verilerin paylaşımının ve teknik altyapının kurulmasının kolaylaştırılması ve hızlandırılması amacıyla bir entegratörün belirlenmesi yönünde de bir değişiklik gerçekleştirilmiştir.

Öte yandan, Banka altyapılarının da hazır hale gelmesi akabinde Sisteme yönelik bir pilot uygulamanın başlatılması öngörülmektedir."

Buna göre, yeni zam kararı ile birlikte:

-Benzinin litre fiyatına 12,47 TL,

-Motorine 3,60 TL,

-LPG otogaza ise 1,48 TL zam yapılacak.

LPG'de ayrıca ekim ayının ilk haftasında ürün fiyatı kaynaklı ikinci bir artış ihtimali bulunuyor.

Birgün Gazetesi'nin haberine göre, düşük aylıklar nedeniyle emekli olduktan sonra çalışmak veya iş aramak zorunda kalanların oranı 2002’de yüzde 36,6 iken 2024 sonu itibarıyla yüzde 65,7’ye fırladı, kayıtlı çalışan veya iş arayan emekli sayısı 8 milyona ulaştı. TÜİK’e göre 2026’nın ikinci çeyreği itibarıyla 60 ve üzeri yaştaki toplam 2 milyon 627 bin kişi istihdamda yer alıyor. Bu kişilerin yüzde 63,9’u ise kayıtdışı olarak çalışıyor.

Birgün Gazetesi'nin haberine göre, ek yerleştirmede toplam 100 bin 738 kontenjan açıldı. Bunun 34.177’si devlet üniversiteleri, 57.226’sı özel üniversitelere, kalan 9 bin 335 kontenjan ise Kuzey Kıbrıs ve diğer ülkelerdeki üniversitelere ayrıldı.

Devlet üniversitelerinin kontenjanının 28.367’si dolarken sadece 5 bin 810’u boş kaldı. Kontenjanın yüzde 79,6’sı doldu.

Özel üniversitelerde ise tam bir fiyasko yaşandı. 57 bin 226 kontenjanın sadece 14 bin 726’sı doldu. Kontenjanın yüzde 74,7’si dolmadı. Ek yerleştirme öncesinde ayrılan toplam kontenjana bakıldığında da durum değişmedi. Özel üniversitelere ayrılan 176 bin 80 kontenjanın 42 bin 466’sı boş kaldı. Yani özel üniversitelerde toplamda en az 4 kontenjandan 1’i boş kaldı.

Açlık sınırı eylülde 38 bin 698 liraya yükselirken, yoksulluk sınırı da gıdanın yanı sıra sağlık dışındaki diğer harcamalarda yaşanan fiyat artışlarının etkisiyle 123 bin lirayı geçti. Açlık sınırı asgari ücretin 10 bin 623 lira, en düşük emekli aylığının 15 bin 146 lira üzerine çıkarken, en düşük memur maaşı da yoksulluk sınırının yüzde 57’sinde kaldı.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın dört kişilik bir ailenin, dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için aylık olarak yapması gereken gıda harcamasının yanı sıra gıda dışındaki ihtiyaçlarını da yoksunluk hissi çekmeden karşılayabilmesi için yapması gereken harcamayı dikkate alarak hesapladığı açlık-yoksulluk sınırı araştırmasının Eylül 2026 sonuçları açıklandı.

Açlık sınırı eylülde önceki aya göre 380 lira artarak 38 bin 698 liraya yükselirken, gıda dışındaki gereksinimler için yapılması gereken harcama ise 2 bin 49 liralık yükselişle 84 bin 767 liraya çıktı. İkisinin toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise önceki aya göre 2 bin 429 lira artarak 123 bin 465 lira oldu. Son bir yılda açlık sınırı 9 bin 308 lira, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 24 bin 301 lira ve yoksulluk sınırı 33 bin 609 lira artış gösterdi.

ÜCRETLER VE AÇLIK-YOKSULLUK SINIRI

Açlık sınırı yılbaşından bu yana 28 bin 75 lira olarak uygulanan asgari ücretin 10 bin 623 lira, 23 bin 552 lira olan en düşük emekli aylığının ise 15 bin 146 lira üzerine yükseldi. Tüm beklentilere rağmen yılın ikinci yarısı için artırılmayan asgari ücretin eylül de açlık sınırını karşılayabilmesi için en az yüzde 37,8 oranında artırılması gerekiyordu.

Buna göre asgari ücretli ve asgari ücrete yakın ücret alan 10 milyon çalışan, en düşük emekli aylığı alan 5,1 milyon kişi ve aileleri gıda yoksulluğuyla karşı karşıya bulunuyor. En düşük emekli aylığına yakın emekli aylığı alanlar ve hiçbir geliri olmayanlar da dikkate alındığında, Türkiye nüfusunun çok büyük bir bölümünün gıda yoksulluğu çektiği hesaplanıyor.

Asgari ücret eylülde dört kişilik bir ailenin sadece 22 günlük beslenme giderini, yoksulluk sınırının ise yüzde 19’unu zor karşıladı. Ailede dört kişinin asgari ücretle çalışarak haneye getireceği gelir bile yoksulluk sınırının 11 bin 165 lira altında kalıyor. Diğer bir ifadeyle dört asgari ücret giren dört kişilik bir aile bile yoksulluk sınırını yenemiyor. En düşük emekli aylığı sadece 18 günlük beslenmeye yetiyor, yoksulluk sınırının ise sadece yüzde19’unda kalıyor.

Yılın ikinci yarısı için aile ve çocuk yardımı dahil 70 bin 218 liraya yükselen en düşük memur maaşının yoksulluk sınırını karşılama oranı yüzde 58’den yüzde 57’ye indi. Temmuzda 81 bin 23 liraya yükselen ortalama memur maaşı ise yoksulluk sınırının yüzde 65,6’sini karşılıyor. Yoksulluk sınırını karşılayabilmesi için en düşük memur maaşının en az yüzde 75,8, ortalama memur maaşının ise yüzde 52,3 oranında artırılması gerekiyordu.

AÇLIK SINIRI

Türkiye genelinde de yaygın şube ağı bulunan ve en fazla alış-veriş yapılan marketlerden Ankara’da derlenen fiyatlara göre, dengeli beslenebilmek için et- balık- yumurtaya aylık olarak yapılması gereken harcanma eylülde 422 lira, son bir yılda ise 2 bin 230 lira artarak 11 bin 625 liraya çıktı.

Kuru bakliyat için yapılması gereken harcama 1 lira azalırken, geçen yılın aynı ayına göre ise 382 liralık artışla 906 lira oldu.

Eylülde 25 lira artarak, 8 bin 204 liraya yükselen süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcama yıllık olarak ise 2 bin 110 lira artış kaydetti.

Taze meyve için harcanması gereken tutar önceki aya göre 55 lira artarak, geçen yılın aynı ayına göre ise 149 lira azalarak 2 bin 946 lira oldu. Sebze için yapılması gereken harcama ise önceki aya göre 263 lira azalarak 5 bin 417 liraya geriledi. Sebze harcaması geçen yılın aynı ayına göre ise 2 bin 209 lira arttı.

Soruşturmanın ulaştığı boyut küçümsenecek gibi değil. Adalet Bakanı'nın 25 Eylül'de aktarılan açıklamasına göre o tarih itibarıyla 76 şüpheli hakkında adli işlem yapılmış, 45 kişi tutuklanmıştı; daha sonraki haberlerde tutuklu sayısının 51'e ulaştığı bildirildi.

Ancak sayıların büyüklüğünden daha önemli bir soru var: Soruşturmanın ilişki ağı gerçekten bütün yönleriyle ortaya çıkarılıyor mu? Çünkü mesele yalnızca hisse alıp satanlar veya fonları yönetenlerden ibaret değil. Kim, kimden bilgi aldı? Hangi yatırımcı hangi aracı kişiyle temas kurdu? Bazı kişilerin çok yüksek meblağlarla belirli hisselere girmesi ve piyasa şartları değişmeden önce bu yatırımlardan çıkması tamamen olağan yatırım kararları mıydı, yoksa kamuoyunun bilmediği başka ilişkiler mi vardı? Bunların cevabını söylentiler değil, savcılık soruşturması, SPK kayıtları, banka hareketleri ve iletişim trafiği vermeli.

Eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya hakkında kamuoyuna yansıyan iddialar da bu nedenle açıklığa kavuşturulmaya muhtaç. YENİ Parti Sözcüsü Zeynel Emre, çiftin Özata Denizcilik hisselerine toplam yaklaşık 163 milyon TL yatırıp daha sonra 2,17 milyar TL civarında para çektiğini ileri sürdü. Bu rakamlar henüz yargısal olarak doğrulanmış değil. Kaya ise iddiaların bağımsız biçimde araştırılmasının önünü açmak amacıyla partisindeki görevlerinden ayrılma kararı aldığını açıkladı ve bütün görevlerinden istifa etti. AK Partinin internet sitesinden de isminin kaldırıldığı görülüyor.

Dolayısıyla asıl araştırılması gereken noktalardan biri yalnızca para miktarı değil. Bu işlemler yapılırken kimlerle görüşüldü, herhangi bir yatırım danışmanlığı alındı mı, varsa kimden alındı, işlemlerin zamanlaması hangi bilgiye dayanıyordu? Bunlar cevaplanmadığı sürece kamuoyundaki tartışmanın bitmesini beklemek mümkün görünmüyor. Telefon görüşmeleri ve yazışmaları birçok karanlık noktayı aydınlatacaktır.

Tam bu noktada Özata Denizcilik dosyasındaki yeni gelişme tartışmayı Hazine ve Maliye Bakanlığına kadar taşıyor.

Özata Denizcilik'in eski bağımsız yönetim kurulu üyesi İskender Balcı, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik'in damadı. Balcı aynı zamanda 2017-2025 arasında BDDK Kurul üyeliği yapan Mustafa Balcı'nın oğlu. İskender Balcı, Özata Denizcilik'teki bağımsız yönetim kurulu üyeliğinin yanı sıra Denetimden Sorumlu Komite üyeliği ve Kurumsal Yönetim Komitesi Başkanlığı da yürütüyordu. KAP kayıtlarına göre şirkete 28 Ağustos'ta ulaşan dilekçesi üzerine 31 Ağustos 2026 itibarıyla görevlerinden ayrıldı. Şirket ayrılış nedenini “kişisel nedenler” olarak açıkladı.

Dün itibarıyla Balcı'nın yalnızca geçmişte bu şirkette görev yapmış olması ve istifasının zamanlaması tartışılıyordu. Çünkü SPK'nın Özata paylarına ilişkin daha önce açıkladığı 11 kişilik suç duyurusu listesinde İskender Balcı'nın adı bulunmuyordu.

Ancak 28 Eylül sabahı ortaya çıkan haberler tabloyu değiştirdi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmanın yeni aşamasında Özata Denizcilik yöneticilerinden Altuğ Kantarcı ve Ali Çil'in gözaltına alındığı; İskender Balcı, Tuğba Hicran Ataseven ve Duygu Somay hakkında ise yakalama kararı bulunduğu bildirildi. Aynı operasyonun Destek Yatırım Bankası ve Destek Faktoring bağlantılı isimlere de uzandığı belirtiliyor.

Bu, elbette İskender Balcı'nın kendisine yöneltilen suçlamalardan suçlu olduğu anlamına gelmiyor. Ceza hukukunun temel ilkesi açıktır: soruşturma, gözaltı veya yakalama kararı mahkûmiyet değildir. Fakat artık ortada yalnızca “Bakan Yardımcısının damadı bir şirkette yönetim kurulu üyesiydi” şeklinde siyasi bir tartışma da bulunmuyor. Balcı'nın adı devam eden adli soruşturmanın işlemleri kapsamında anılıyor.

Bundan sonrası Osman Çelik açısından ayrı bir kamu yönetimi ve etik tartışmasını beraberinde getiriyor.

Çelik hakkında geçmişte de kamu etiği tartışmaları yaşanmıştı. Hazine Müsteşarlığı dönemindeki lojman ve tefrişat harcamaları nedeniyle Kamu Görevlileri Etik Kurulunun etik davranış ilkelerine aykırılık değerlendirmesi kamuoyuna yansımıştı. Hazine Müsteşarı olduğu dönemde TCMB Denetleme Kuruluna seçildiği, damadı İskender Balcı'nın kamu kariyerinde New York Ticaret Ataşeliği yaptığı ve dünürü Mustafa Balcı'nın BDDK Kurul üyeliğine getirildiği de daha önce tartışma konusu olmuştu.

Bunların her biri hukuken ayrı değerlendirilmesi gereken olaylar. Akrabalık tek başına hukuka aykırılık anlamına gelmez; bir kişinin yakınının kamu veya özel sektör görevi üstlenmesi de otomatik olarak kayırmacılığı kanıtlamaz. Fakat kamu etiği yalnızca suç işlenip işlenmediğinden ibaret değildir. Çıkar çatışmasının bulunup bulunmadığı kadar, kamuoyunda makul bir çıkar çatışması görüntüsünün oluşup oluşmadığı da önem taşır.

Şimdi bu tabloya bir başka kritik unsur ekleniyor: Osman Çelik halen Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı. Sermaye piyasalarında Türkiye'nin yakın tarihindeki en geniş soruşturmalardan biri yürütülürken, damadı soruşturmanın Özata Denizcilik ayağında hakkında yakalama kararı bulunduğu bildirilen isimlerden biri hâline gelmiş durumda. Tam da bu nedenle kamuoyuna yalnızca “soruşturma devam ediyor” demek yeterli olmayabilir.

Açıklanması gereken somut meseleler

Osman Çelik'in Bakanlık içindeki görev dağılımında SPK, BDDK ve sermaye piyasalarıyla ilgili yetki ve sorumluluklarının kapsamı nedir? Özata Denizcilik veya şirketle ilişkili kişi ve kurumlar hakkında Bakanlığa daha önce herhangi bir bilgi ulaştı mı? Çelik, damadının şirketteki konumu nedeniyle herhangi bir işlemden çekildi mi veya çıkar çatışması bildirimi yaptı mı? Bakan Mehmet Şimşek bu ilişkiden ve Balcı hakkındaki son adli işlemlerden ne zaman haberdar oldu? Bakanlık bu konuda herhangi bir idari inceleme başlattı mı?

Bunlar suç isnadı değil; kamusal hesap verebilirliğin gerektirdiği sorular.

Fatma Betül Sayan Kaya, kendisi ve eşi hakkındaki iddialar henüz yargı kararıyla ortaya konulmamışken, soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi ve makamının tartışmaya konu edilmemesi gerekçesiyle siyasi görevlerinden ayrılmayı tercih etti.

Osman Çelik bakımından da kamuoyundaki tartışmanın artık “damadı nerede çalışıyordu?” sorusunu aşarak, bir Bakan Yardımcısının böylesi bir soruşturma sürerken görevini hangi şartlarda sürdürebileceği ve olası çıkar çatışmasının nasıl yönetileceği noktasına geldiği görülüyor.

Burada verilecek karar siyasi ve idari makamların takdirinde. Ancak bir gerçek değişmiyor: Finans piyasalarında güven yalnızca suç işlenmemesine değil, düzenleyici kurumların ve onların bağlı olduğu kamu yapısının tarafsızlığı konusunda makul şüphe oluşmamasına da bağlıdır.

Bu nedenle kamuoyunun beklediği şey söylentilerin çoğalması değil, açık ve belgeli cevaplardır.

Osman Çelik'in Bakanlıktaki SPK ve BDDK'yla ilgili gerçek görev alanı nedir? İskender Balcı'nın Özata Denizcilik'teki görevleri nedeniyle herhangi bir çıkar çatışması bildirimi yapılmış mıdır? Balcı hakkındaki yakalama kararından sonra Bakanlık hangi idari tedbirleri almıştır?

Bu sorular cevaplanmadıkça tartışmanın yalnızca İskender Balcı veya Özata Denizcilik'le sınırlı kalması güç görünüyor.

Sık sık hastalanan ve rapor alan işçinin, bu nedenle devamsızlığının işyerinde olumsuzluklara yol açacağı açık bir olgudur.

Yargıtay da, sık sık sağlık raporu aldığı için işten atılan bir çalışanla ilgili emsal niteliğinde bir karar aldı.

İş Mahkemesi'nin kararını bozan Yargıtay, sık sık rapor aldığı için işten atılan çalışanla ilgili şu ifadeleri kullandı:

"...Davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanmadığı, ancak sık sık rahatsızlanarak raporlar alan davacının davranışının fesih için geçerli sebep oluşturduğu ayrıca işverence davacının iş akdinin İş Kanunu’nun 25/2 maddesi gereğince haklı nedenle feshedildiği anlaşıldığından savunma alınma zorunluluğu bulunmadığı da gözetilerek davanın reddi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

Kararın ayrıntıları ise şöyle:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

E:2017/26377,

K:2018/12504,

T:26.04.2018

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunun esastan reddine ve davacı avukatının istinaf başvurusunun kabulü ile davacının işe iadesine karar vermiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi’nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işyerinde 17.04.2014-29.07.2016 tarihleri arasında ikram işçisi olarak çalıştığını, müvekkilinin davalı işyerinde ağır şartlarda çalışmakta olduğunu, yaptığı görev nedeniyle sürekli soğuk ve sıcak hava arasında gidip gelmekte bu sebeple zaman zaman hastalığı sebebiyle izin almakta olduğunu, ayrıca müvekkilinin davalı işyerindeyken iş kazası geçirmiş olup, davalı tarafın müvekkilinin iş kazasına rağmen müvekkilinin “hasta olmamasına rağmen raporlar almakla” suçlamasının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin iş akdinin haksız gerekçe ile feshedildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğinin tespitini, müvekkilin işe iadesini ve yasal sonuçlarına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının 17/04/2014 tarihinde müvekkili şirketin Operasyon Departmanında İkram İşçisi olarak çalışmaya başladığını, davacının iş sözleşmesi 4857 sayılı İş Kanunu‘nun 25/11 maddesi uyarınca muhtelif sağlık birimlerinden hasta olmadığı halde rapor getirerek kasten devamsızlıkta bulunması sebebiyle haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, işverence davacının iş akdinin sık sık rapor alma alışkanlığı nedeniyle iş planlamasında aksamalara neden olması nedeni ile feshedildği, davacının aldığı sağlık raporları, savunma ve diğer deliller dikkate alındığında iş sözleşmesinin haklı feshi gerektirir seviyede olup, işçinin sürekli olarak rapor almasının iş akışını bozucu nitelikte olduğu, artık işverenden iş ilişkisini devam ettirmesinin normal ölçülerde beklenmemesi gerektiği, dolayısıyla fesihin geçerli nedene dayanarak son verildiğinden dolayı davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge adliye mahkemesince; davacının aralıklı birden fazla rapor aldığı ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/I.b maddesindeki bekleme süresi olan ihbar öneline ilaveten 6 haftalık aralıksız süre şartı gerçekleşmediği için haklı neden nitelendirilmesi yapılamayacağı, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı, diğer taraftan her ne kadar davacı sık sık rapor almış ise de fesihten önce davacının verimsizliğine ve yetersizliğine dayanan sağlık sebebi ile savunması alınmadığı, yapılan feshin geçersizliğiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne ve davacının işe iadesine ve davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Başvurusu:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararını davalı vekili temyiz etmiştir.

F) Gerekçe:

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde iş sözleşmesinin işveren tarafından işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanılarak feshedilebileceği düzenlenmiştir. Söz konusu geçerli sebepler İş Kanunu’nun 25. maddesinde belirtilen derhal fesih için öngörülen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işçinin ve işyerinin normal yürüyüşünü olumsuz etkileyen hallerdir.

İşçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan sebepler ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde fesih için geçerli sebep olabilirler. İş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli sebeplere dayandığı kabul edilmelidir.

İş Kanunu’nun gerekçesinde hangi hallerin işçinin yetersizliği nedeniyle geçerli fesih hakkı bahşedeceği örnek kabilinden sayılmış olup bunlardan biri de sık sık hastalanarak rapor almadır. Sık sık rapor alma halinde, işveren aralıklı da olsa işçinin iş görme ediminden faydalanamayacaktır. Sık sık hastalanan ve rapor alan işçinin, bu nedenle devamsızlığının işyerinde olumsuzluklara yol açacağı açık bir olgudur. İş Kanunu’nun gerekçesinde sık sık hastalanmanın yeterlilikten kaynaklanan neden olarak örnek kabilinden sayılması, işyerinde olumsuzluklara yol açtığının kabul edilmesindendir.

Somut uyuşmazlıkta; davacının iş sözleşmesi muhtelif sağlık birimlerinden hasta olmadığı halde raporlar getirip devamsızlık yaptığı gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II maddesi uyarınca feshedilmiştir. Davacının sahte rapor aldığı kanıtlanmamaktaysa da, davalı fesih bildiriminde davacının raporlar getirdiğini ve bu nedenle devamsızlık yaptığını belirtmiştir. Nitekim dosya içeriğine göre, işyerinde 03/01/2015- 30/07/2016 tarihleri arasında çalışan davacının bir çok defa rahatsızlandığı için rapor kullandığı görülmüştür. Davalı maddi vakıa olarak buna dayanmıştır. Hakim ortaya konulan vakıalara uygulanacak hükmün kapsamını ve hukuki nitelendirmeyi resen araştırmakla yükümlüdür. Davacının haklı neden niteliğinde olmayan ve işverence maddi vakıa olarak belirtilen davranışının işyerinde olumsuzluklara yol açtığı, iş ilişkisini işveren açısından çekilmez hale getirdiği ve iş akışının bozulduğu açık olup işverenin buna katlanması beklenemez. Davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanmadığı, ancak sık sık rahatsızlanarak raporlar alan davacının davranışının fesih için geçerli sebep oluşturduğu ayrıca işverence davacının iş akdinin İş Kanunu’nun 25/2 maddesi gereğince haklı nedenle feshedildiği anlaşıldığından savunma alınma zorunluluğu bulunmadığı da gözetilerek davanın reddi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi’nin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE, 26.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Evde bakıma destek hizmeti mevcut bakım merkezinin bakım personeli sayısı doğrultusunda yürütülebilmektedir.

"Reel sektörümüzün yatırım, istihdam, üretim ve ihracat kapasitesini korumak önceliğimizdir.

Piyasa bozucu işlemlere karışanlara yönelik hukuki süreç devam etmekte olup bu faaliyetlerle ilgisi bulunmayan kişi ve şirketlere yönelik herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

Adalet Bakanlığımız ile koordinasyon içinde fon yatırımcılarımızın meşru haklarını gözetiyoruz.

Gelişmelerin finansal sisteme ve reel ekonomiye olumsuz yansımaması için başta piyasanın ihtiyaç duyduğu likidite olmak üzere gereken tedbirleri almaya devam edeceğiz.

Kamuoyunun, süreçle ilgili yetkili kurumlarımızın açıklamalarını takip etmesi önem taşımaktadır."

"Düşenin dostu olmaz diye boşuna söylenmemiştir. Geride hoş bir sada bırakamamak kadar kötü bir akibet yoktur herhalde.

Yıllardır söylüyorum: İnsan yukarılara çıktıkça rüzgâr daha sert eser. Makamınız büyüdükçe, etkiniz arttıkça, sözünüz daha fazla dinlenmeye başladıkça yalnızca imkânlarınız değil, üzerinizdeki dikkat de artar. Attığınız adımlar daha görünür, söylediğiniz sözler daha kayda değer, yaptığınız hatalar ise daha az affedilir hâle gelir.

Bu yüzden özellikle kamusal görev üstlenenlerin, yöneticilerin, siyasetçilerin ve bürokratların çok temel bir gerçeği hiçbir zaman unutmaması gerekir: Bir gün bugün sahip olduğunuz güç elinizden çıkabilir.

Asıl mesele de zaten o gün başladığında ortaya çıkar.

Makamdayken çevrenizde büyük bir kalabalık oluşabilir. Telefonlarınız susmaz. Davetler artar. İnsanlar size ulaşabilmek için aracılar koyar. Dün sizi tanımayanlar bugün eski dostmuş gibi davranmaya başlayabilir. Siz konuşurken herkes dikkatle dinler; yaptığınız sıradan bir değerlendirme bile önemli bir fikir gibi aktarılır.

Fakat bütün bunların önemli bir kısmı size değil, oturduğunuz koltuğa gösterilen ilgidir. Yıllar önce merhum Nasreddin Hoca boşuna ye kürküm ye dememiştir.

Bunu anlamanın en kesin yolu ise o koltuktan kalkmaktır.

Hele bir düşmeye görün...

Dün size ulaşabilmek için kırk takla atanların telefonlarınıza çıkmadığını, sizi gördüğünde yolunu değiştirdiğini, aynı masada oturmak için yarışanların artık sizi tanımıyormuş gibi davrandığını görebilirsiniz. Daha da önemlisi, güçlü olduğunuz dönemde sesini çıkarmayan mevcut ve potansiyel rakiplerinizin ne kadar acımasız olabildiğine şahit olabilirsiniz.

Siyasetin de bürokrasinin de hafızası bazen sanıldığından çok daha uzundur.

Bugün yaptığınız küçük bir işlem, yıllar sonra önünüze getirilebilir. Bugün önemsemediğiniz bir imza, yarın uzun uzun sorgulanabilir. Bugün çevrenizdeki insanların “Bir şey olmaz” diyerek normalleştirdiği bir davranış, şartlar değiştiğinde hakkınızda en ağır eleştirilerin dayanağı hâline gelebilir.

İşte tam da bu nedenle, önemli görevlerde bulunanların kendilerini sürekli olarak şeffaf bir camın içerisinde yaşıyormuş gibi görmeleri gerektiğini düşünüyorum.

Yaptığınız her işlemin bir gün başkaları tarafından görülebileceğini düşünün.

Attığınız her imzanın bir gün önünüze konulabileceğini düşünün.

Gönderdiğiniz her mesajın, verdiğiniz her talimatın, yaptığınız her atamanın, kullandığınız her yetkinin bir gün “Neden böyle yaptınız?” sorusuyla karşılaşabileceğini varsayın.

Ve kararınızı buna göre verin.

Bu yaklaşım insanı korkak yapmaz. Tam tersine, daha dikkatli, daha sorumlu ve daha adil yapar.

Çünkü gücün en büyük tehlikesi, insana hesap vermeyeceği duygusunu vermesidir.

Uzun süre aynı makamda kalan bazı insanlar zamanla bulundukları yeri kendilerinin doğal hakkı zannetmeye başlarlar. Kurumla kendileri arasındaki sınır bulanıklaşır. Kamu yetkisiyle kişisel tercih birbirine karışır. Çevrede sürekli “Evet efendim” diyen insanlar varsa kişi hatalarının farkına varamaz hâle gelir.

Oysa hiçbir makam kalıcı değildir.

Bugün başkasının oturduğu koltukta siz varsınız. Yarın sizin oturduğunuz koltukta başka biri olacak.

Asıl önemli olan, o koltuktan kalktığınızda geriye ne bıraktığınızdır.

Kırgın insanlar mı?

Haksızlığa uğradığını düşünenler mi?

Hesabı verilemeyecek kararlar mı?

Çok kibirliydi diyenler mi?

Yoksa aradan yıllar geçmesine rağmen “Görevini hakkıyla yaptı” dedirtecek bir yönetim anlayışı mı?

İnsanın gerçek itibarı makamdayken anlaşılmaz. Çünkü makamın itibarı çoğu zaman kişinin kendi itibarıyla karıştırılır. Gerçek itibar, yetki sona erdikten sonra ortaya çıkar.

Dün kapınızda bekleyenlerin bugün hâlâ size selam verip vermediği önemlidir.

Daha da önemlisi, görev yaptığınız dönemde size muhalif olanların bile yıllar sonra hakkınızda, “Bize karşıydı ama adaletsizlik yapmadı” diyebilmesidir.

Bence yöneticilikte ulaşılabilecek en yüksek seviyelerden biri de budur.

Çünkü makam geçicidir; fakat insanlara bıraktığınız iz çok daha uzun yaşar.

Bu nedenle makam sahibi insanların, kendilerini alkışlayanlardan çok kendilerini uyaranlara değer vermesi gerekir. Sürekli övgü duymak insanı rahatlatır ama hatalardan korumaz. Bazen sizi rahatsız eden bir uyarı, yıllar sonra sizi çok daha büyük bir sıkıntıdan kurtarabilir.

Gücün olduğu yerde ölçü, yetkinin olduğu yerde sorumluluk bulunmalıdır.

Ve her yönetici kendisine zaman zaman şu soruyu sormalıdır:

“Bugün sahip olduğum makam elimde olmasaydı, yine aynı kararı verir miydim?”

Cevabınız evetse, büyük ihtimalle doğru yoldasınızdır.

Ama kararınızı yalnızca makamınızın size sağladığı dokunulmazlık hissiyle verebiliyorsanız, orada durup yeniden düşünmek gerekir.

Eskilerin, “Makamından düşene acıyın” demesi belki de bundandır.

Çünkü düşüş yalnızca bir koltuğun kaybedilmesi değildir. Bazen insanın çevresindeki bütün yapay ilişkilerin bir anda dağılmasıdır. Gerçek dostla menfaat dostunun ayrıldığı, gerçek itibarla makamdan kaynaklanan itibarın birbirinden ayrıştığı andır.

İnsan yükselirken çok şey öğrenmez.

Asıl öğretici olan çoğu zaman düşüştür.

Fakat akıllı insan, düşmeden önce bunu anlayabilendir.

Bu yüzden yukarılara çıkanlara verilebilecek belki de en önemli öğüt şudur:

Rüzgârın bugün arkanızdan esmesine güvenmeyin. Çünkü yön değiştirdiğinde ne kadar sert estiğini ancak o zaman anlarsınız."

Bir kıyafeti tasarladıktan sonra biçip dikerek ona son şeklini veren kişiye terzi denir. Terziler kabiliyetleri sayesinde zanaat ortaya çıkarırlar.

Terzi Olmak İçin Ne Okumak Gerekir?

Terzilik adı altında özel bir bölüm yoktur. Üniversitelerin giyim ile ilgili bölümlerinden mezun olanlar terzilik yapabilir. Usta çırak ilişkisi ile yetişerek de terzi olunabilir.

Erkek terzisinin sahip olduğu yeterlikleri kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Bu yeterliliğe sahip kişi;

• Giyim üretim teknolojisi alanında düz sanayi dikiş makinesi ve overlok makinesini kullanır, kesim yapar, düz dar etek, tişört, boxer, çocuk elbisesi ve yastık dikimi yapar.
• Giyim üretim teknolojisi alanında ölçü alma, düz dar etek, tişört, erkek gömleği, çocuk elbisesi ve Türk bayrağı kalıpları hazırlar.
• Mesleki hesaplamalar ve giysi teknik çizimleri yapar.
• Lif çeşitlerini, iplik büküm yapılarını ve tekstil yüzeylerini tanır.
• Dikiş makineleri ve otomatlarını kullanarak provalı erkek giyimi yapar.
• Kadın ya da erkek giyimine ait temel ve model uygulamalı giysi kalıpları
• Hazır giyim işletmelerinde üretim organizasyonu yapar.
• Model araştırmaları ve artistik çizim yapar.