Sık sık hastalanan ve rapor alan işçinin, bu nedenle devamsızlığının işyerinde olumsuzluklara yol açacağı açık bir olgudur.

Yargıtay da, sık sık sağlık raporu aldığı için işten atılan bir çalışanla ilgili emsal niteliğinde bir karar aldı.

İş Mahkemesi'nin kararını bozan Yargıtay, sık sık rapor aldığı için işten atılan çalışanla ilgili şu ifadeleri kullandı:

"...Davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanmadığı, ancak sık sık rahatsızlanarak raporlar alan davacının davranışının fesih için geçerli sebep oluşturduğu ayrıca işverence davacının iş akdinin İş Kanunu’nun 25/2 maddesi gereğince haklı nedenle feshedildiği anlaşıldığından savunma alınma zorunluluğu bulunmadığı da gözetilerek davanın reddi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

Kararın ayrıntıları ise şöyle:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

E:2017/26377,

K:2018/12504,

T:26.04.2018

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunun esastan reddine ve davacı avukatının istinaf başvurusunun kabulü ile davacının işe iadesine karar vermiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi’nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işyerinde 17.04.2014-29.07.2016 tarihleri arasında ikram işçisi olarak çalıştığını, müvekkilinin davalı işyerinde ağır şartlarda çalışmakta olduğunu, yaptığı görev nedeniyle sürekli soğuk ve sıcak hava arasında gidip gelmekte bu sebeple zaman zaman hastalığı sebebiyle izin almakta olduğunu, ayrıca müvekkilinin davalı işyerindeyken iş kazası geçirmiş olup, davalı tarafın müvekkilinin iş kazasına rağmen müvekkilinin “hasta olmamasına rağmen raporlar almakla” suçlamasının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin iş akdinin haksız gerekçe ile feshedildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğinin tespitini, müvekkilin işe iadesini ve yasal sonuçlarına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının 17/04/2014 tarihinde müvekkili şirketin Operasyon Departmanında İkram İşçisi olarak çalışmaya başladığını, davacının iş sözleşmesi 4857 sayılı İş Kanunu‘nun 25/11 maddesi uyarınca muhtelif sağlık birimlerinden hasta olmadığı halde rapor getirerek kasten devamsızlıkta bulunması sebebiyle haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, işverence davacının iş akdinin sık sık rapor alma alışkanlığı nedeniyle iş planlamasında aksamalara neden olması nedeni ile feshedildği, davacının aldığı sağlık raporları, savunma ve diğer deliller dikkate alındığında iş sözleşmesinin haklı feshi gerektirir seviyede olup, işçinin sürekli olarak rapor almasının iş akışını bozucu nitelikte olduğu, artık işverenden iş ilişkisini devam ettirmesinin normal ölçülerde beklenmemesi gerektiği, dolayısıyla fesihin geçerli nedene dayanarak son verildiğinden dolayı davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge adliye mahkemesince; davacının aralıklı birden fazla rapor aldığı ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/I.b maddesindeki bekleme süresi olan ihbar öneline ilaveten 6 haftalık aralıksız süre şartı gerçekleşmediği için haklı neden nitelendirilmesi yapılamayacağı, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı, diğer taraftan her ne kadar davacı sık sık rapor almış ise de fesihten önce davacının verimsizliğine ve yetersizliğine dayanan sağlık sebebi ile savunması alınmadığı, yapılan feshin geçersizliğiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne ve davacının işe iadesine ve davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Başvurusu:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararını davalı vekili temyiz etmiştir.

F) Gerekçe:

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde iş sözleşmesinin işveren tarafından işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanılarak feshedilebileceği düzenlenmiştir. Söz konusu geçerli sebepler İş Kanunu’nun 25. maddesinde belirtilen derhal fesih için öngörülen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işçinin ve işyerinin normal yürüyüşünü olumsuz etkileyen hallerdir.

İşçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan sebepler ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde fesih için geçerli sebep olabilirler. İş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli sebeplere dayandığı kabul edilmelidir.

İş Kanunu’nun gerekçesinde hangi hallerin işçinin yetersizliği nedeniyle geçerli fesih hakkı bahşedeceği örnek kabilinden sayılmış olup bunlardan biri de sık sık hastalanarak rapor almadır. Sık sık rapor alma halinde, işveren aralıklı da olsa işçinin iş görme ediminden faydalanamayacaktır. Sık sık hastalanan ve rapor alan işçinin, bu nedenle devamsızlığının işyerinde olumsuzluklara yol açacağı açık bir olgudur. İş Kanunu’nun gerekçesinde sık sık hastalanmanın yeterlilikten kaynaklanan neden olarak örnek kabilinden sayılması, işyerinde olumsuzluklara yol açtığının kabul edilmesindendir.

Somut uyuşmazlıkta; davacının iş sözleşmesi muhtelif sağlık birimlerinden hasta olmadığı halde raporlar getirip devamsızlık yaptığı gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II maddesi uyarınca feshedilmiştir. Davacının sahte rapor aldığı kanıtlanmamaktaysa da, davalı fesih bildiriminde davacının raporlar getirdiğini ve bu nedenle devamsızlık yaptığını belirtmiştir. Nitekim dosya içeriğine göre, işyerinde 03/01/2015- 30/07/2016 tarihleri arasında çalışan davacının bir çok defa rahatsızlandığı için rapor kullandığı görülmüştür. Davalı maddi vakıa olarak buna dayanmıştır. Hakim ortaya konulan vakıalara uygulanacak hükmün kapsamını ve hukuki nitelendirmeyi resen araştırmakla yükümlüdür. Davacının haklı neden niteliğinde olmayan ve işverence maddi vakıa olarak belirtilen davranışının işyerinde olumsuzluklara yol açtığı, iş ilişkisini işveren açısından çekilmez hale getirdiği ve iş akışının bozulduğu açık olup işverenin buna katlanması beklenemez. Davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanmadığı, ancak sık sık rahatsızlanarak raporlar alan davacının davranışının fesih için geçerli sebep oluşturduğu ayrıca işverence davacının iş akdinin İş Kanunu’nun 25/2 maddesi gereğince haklı nedenle feshedildiği anlaşıldığından savunma alınma zorunluluğu bulunmadığı da gözetilerek davanın reddi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi’nin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE, 26.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Evde bakıma destek hizmeti mevcut bakım merkezinin bakım personeli sayısı doğrultusunda yürütülebilmektedir.

"Reel sektörümüzün yatırım, istihdam, üretim ve ihracat kapasitesini korumak önceliğimizdir.

Piyasa bozucu işlemlere karışanlara yönelik hukuki süreç devam etmekte olup bu faaliyetlerle ilgisi bulunmayan kişi ve şirketlere yönelik herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

Adalet Bakanlığımız ile koordinasyon içinde fon yatırımcılarımızın meşru haklarını gözetiyoruz.

Gelişmelerin finansal sisteme ve reel ekonomiye olumsuz yansımaması için başta piyasanın ihtiyaç duyduğu likidite olmak üzere gereken tedbirleri almaya devam edeceğiz.

Kamuoyunun, süreçle ilgili yetkili kurumlarımızın açıklamalarını takip etmesi önem taşımaktadır."

"Düşenin dostu olmaz diye boşuna söylenmemiştir. Geride hoş bir sada bırakamamak kadar kötü bir akibet yoktur herhalde.

Yıllardır söylüyorum: İnsan yukarılara çıktıkça rüzgâr daha sert eser. Makamınız büyüdükçe, etkiniz arttıkça, sözünüz daha fazla dinlenmeye başladıkça yalnızca imkânlarınız değil, üzerinizdeki dikkat de artar. Attığınız adımlar daha görünür, söylediğiniz sözler daha kayda değer, yaptığınız hatalar ise daha az affedilir hâle gelir.

Bu yüzden özellikle kamusal görev üstlenenlerin, yöneticilerin, siyasetçilerin ve bürokratların çok temel bir gerçeği hiçbir zaman unutmaması gerekir: Bir gün bugün sahip olduğunuz güç elinizden çıkabilir.

Asıl mesele de zaten o gün başladığında ortaya çıkar.

Makamdayken çevrenizde büyük bir kalabalık oluşabilir. Telefonlarınız susmaz. Davetler artar. İnsanlar size ulaşabilmek için aracılar koyar. Dün sizi tanımayanlar bugün eski dostmuş gibi davranmaya başlayabilir. Siz konuşurken herkes dikkatle dinler; yaptığınız sıradan bir değerlendirme bile önemli bir fikir gibi aktarılır.

Fakat bütün bunların önemli bir kısmı size değil, oturduğunuz koltuğa gösterilen ilgidir. Yıllar önce merhum Nasreddin Hoca boşuna ye kürküm ye dememiştir.

Bunu anlamanın en kesin yolu ise o koltuktan kalkmaktır.

Hele bir düşmeye görün...

Dün size ulaşabilmek için kırk takla atanların telefonlarınıza çıkmadığını, sizi gördüğünde yolunu değiştirdiğini, aynı masada oturmak için yarışanların artık sizi tanımıyormuş gibi davrandığını görebilirsiniz. Daha da önemlisi, güçlü olduğunuz dönemde sesini çıkarmayan mevcut ve potansiyel rakiplerinizin ne kadar acımasız olabildiğine şahit olabilirsiniz.

Siyasetin de bürokrasinin de hafızası bazen sanıldığından çok daha uzundur.

Bugün yaptığınız küçük bir işlem, yıllar sonra önünüze getirilebilir. Bugün önemsemediğiniz bir imza, yarın uzun uzun sorgulanabilir. Bugün çevrenizdeki insanların “Bir şey olmaz” diyerek normalleştirdiği bir davranış, şartlar değiştiğinde hakkınızda en ağır eleştirilerin dayanağı hâline gelebilir.

İşte tam da bu nedenle, önemli görevlerde bulunanların kendilerini sürekli olarak şeffaf bir camın içerisinde yaşıyormuş gibi görmeleri gerektiğini düşünüyorum.

Yaptığınız her işlemin bir gün başkaları tarafından görülebileceğini düşünün.

Attığınız her imzanın bir gün önünüze konulabileceğini düşünün.

Gönderdiğiniz her mesajın, verdiğiniz her talimatın, yaptığınız her atamanın, kullandığınız her yetkinin bir gün “Neden böyle yaptınız?” sorusuyla karşılaşabileceğini varsayın.

Ve kararınızı buna göre verin.

Bu yaklaşım insanı korkak yapmaz. Tam tersine, daha dikkatli, daha sorumlu ve daha adil yapar.

Çünkü gücün en büyük tehlikesi, insana hesap vermeyeceği duygusunu vermesidir.

Uzun süre aynı makamda kalan bazı insanlar zamanla bulundukları yeri kendilerinin doğal hakkı zannetmeye başlarlar. Kurumla kendileri arasındaki sınır bulanıklaşır. Kamu yetkisiyle kişisel tercih birbirine karışır. Çevrede sürekli “Evet efendim” diyen insanlar varsa kişi hatalarının farkına varamaz hâle gelir.

Oysa hiçbir makam kalıcı değildir.

Bugün başkasının oturduğu koltukta siz varsınız. Yarın sizin oturduğunuz koltukta başka biri olacak.

Asıl önemli olan, o koltuktan kalktığınızda geriye ne bıraktığınızdır.

Kırgın insanlar mı?

Haksızlığa uğradığını düşünenler mi?

Hesabı verilemeyecek kararlar mı?

Çok kibirliydi diyenler mi?

Yoksa aradan yıllar geçmesine rağmen “Görevini hakkıyla yaptı” dedirtecek bir yönetim anlayışı mı?

İnsanın gerçek itibarı makamdayken anlaşılmaz. Çünkü makamın itibarı çoğu zaman kişinin kendi itibarıyla karıştırılır. Gerçek itibar, yetki sona erdikten sonra ortaya çıkar.

Dün kapınızda bekleyenlerin bugün hâlâ size selam verip vermediği önemlidir.

Daha da önemlisi, görev yaptığınız dönemde size muhalif olanların bile yıllar sonra hakkınızda, “Bize karşıydı ama adaletsizlik yapmadı” diyebilmesidir.

Bence yöneticilikte ulaşılabilecek en yüksek seviyelerden biri de budur.

Çünkü makam geçicidir; fakat insanlara bıraktığınız iz çok daha uzun yaşar.

Bu nedenle makam sahibi insanların, kendilerini alkışlayanlardan çok kendilerini uyaranlara değer vermesi gerekir. Sürekli övgü duymak insanı rahatlatır ama hatalardan korumaz. Bazen sizi rahatsız eden bir uyarı, yıllar sonra sizi çok daha büyük bir sıkıntıdan kurtarabilir.

Gücün olduğu yerde ölçü, yetkinin olduğu yerde sorumluluk bulunmalıdır.

Ve her yönetici kendisine zaman zaman şu soruyu sormalıdır:

“Bugün sahip olduğum makam elimde olmasaydı, yine aynı kararı verir miydim?”

Cevabınız evetse, büyük ihtimalle doğru yoldasınızdır.

Ama kararınızı yalnızca makamınızın size sağladığı dokunulmazlık hissiyle verebiliyorsanız, orada durup yeniden düşünmek gerekir.

Eskilerin, “Makamından düşene acıyın” demesi belki de bundandır.

Çünkü düşüş yalnızca bir koltuğun kaybedilmesi değildir. Bazen insanın çevresindeki bütün yapay ilişkilerin bir anda dağılmasıdır. Gerçek dostla menfaat dostunun ayrıldığı, gerçek itibarla makamdan kaynaklanan itibarın birbirinden ayrıştığı andır.

İnsan yükselirken çok şey öğrenmez.

Asıl öğretici olan çoğu zaman düşüştür.

Fakat akıllı insan, düşmeden önce bunu anlayabilendir.

Bu yüzden yukarılara çıkanlara verilebilecek belki de en önemli öğüt şudur:

Rüzgârın bugün arkanızdan esmesine güvenmeyin. Çünkü yön değiştirdiğinde ne kadar sert estiğini ancak o zaman anlarsınız."

Emniyet'ten yapılan açıklamada iddiaların doğru olmadığı vurgulandı.

Emniyet Genel Müdürlüğü'nden konuyla ilgili yapılan açıklama şöyle:

""Bazı sosyal medya platformlarında ve haber sitelerinde yer alan polislerimizin iş bırakacağına yönelik iddialar nedeniyle açıklama yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. 28 Eylül 2026 tarihinde iş bırakma kararı alan sendikanın üyeleri sivil personelden oluşmakta olup, polislerimizin iş bırakacağı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır."

Yeni Şafak Gazetesi'nin haberine göre, yeni sistemle evde, sokakta ve dijital dünyada çocukların karşılaşabileceği risklerin, eğitimden kopmadan veya ciddi bir güvenlik sorununa dönüşmeden önce tespit edilmesi hedefleniyor. Yeni Şafak'ın detaylarına ulaştığı düzenlemeye göre; Adalet, Aile ve Sosyal Hizmetler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Gençlik ve Spor, İçişleri, Millî Eğitim ve Sağlık bakanlıkları, çocukların karşı karşıya kaldığı risklere göre devreye girecek.

Ruhsatlı silah sahibi ebeveynler, silahlarını çocukların ulaşamayacağı şekilde muhafaza etmeleri konusunda bilgilendirilecek. En yüksek risk seviyesinde değerlendirilerek kolluğa bildirilen bir çocuğun yaşadığı hanede ruhsatlı silah bulunması halinde aile ayrıca uyarılacak ve çocuğun silaha erişimini engelleyecek tedbirlerin alınması sağlanacak. Ruhsatsız silahlarla mücadele de okul güvenliği kapsamında yürütülecek.

Cumhuriyet Gazetesi'nin haberine göre, en düşük işçi emeklisi aylığı 24 bin 325 lira ile açlık sınırının altında. Halen en düşük emekli aylığı 23 bin 552 lira. En düşük aylığı alan emekliler Bağ-Kur tarım ve esnaf emeklileri. 17 milyonun üzerindeki emekliden 5.1 milyonu en düşük aylık olan 23 bin 552 lirayı alıyor.

Memur emeklilerinin aylıkları bile açlık sınırının altına düşmüş durumda. En düşük Emekli Sandığı aylığı 30 bin 403 lira. SBB’nin verilerine göre ortalama Emekli Sandığı aylığı bile 37 bin 29 lira ile açlık sınırının altında kalmış durumda.

Büyükşehirlerde orta halli bir evin kirası bile 30 bin liradan başlıyor. Birçok emeklinin aylığı kiraya bile yetmiyor.

TÜRKŞEKER Genel Müdürlüğü Tarımsal Üretim Dairesinde Grup Müdürü olarak görev yapan Mehmet Hilmi Öğülmüş, MHP Etimesgut İlçe Başkanlığı tarafından sosyal medyada yayımlanan görüntülerde yer aldı.

[youtube-video]https://www.youtube.com/shorts/XQ4aBBljOn4[/youtube-video]

657 sayılı Kanun devlet memurlarının siyasi faaliyetleri için ne diyor?

Mehmet Hilmi Öğülmüş'ün 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak görev yapması, görüntüleri kamu personelinin siyasi tarafsızlığı açısından önemli hale getiriyor.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Tarafsızlık ve devlete bağlılık” başlıklı 7'nci maddesinde devlet memurlarının siyasi faaliyetlerine ilişkin açık hükümler bulunuyor.

Kanuna göre devlet memurları siyasi partiye üye olamıyor; herhangi bir siyasi parti, kişi veya zümrenin yararını ya da zararını hedefleyen davranışlarda bulunamıyor. Aynı maddede devlet memurlarının siyasi ve ideolojik amaçlı eylemlerde bulunamayacağı ve bu eylemlere katılamayacağı da hüküm altına alınıyor.

Siyasi parti yararına fiilen faaliyet için disiplin hükmü de var

657 sayılı Kanun yalnızca siyasi tarafsızlık ilkesini düzenlemekle kalmıyor, buna ilişkin disiplin hükümlerine de yer veriyor.

Kanunun 125'inci maddesinin (D) bendinde; “Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak” kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller arasında sayılıyor.

Bu nedenle MHP Etimesgut İlçe Başkanlığının doğrudan “Milliyetçi Hareket Partimizin Ankara İl Kongresi için sahada” ifadeleriyle yayımladığı görüntülerde, 657 sayılı Kanun'a tabi TÜRKŞEKER Grup Müdürü Mehmet Hilmi Öğülmüş'ün yer alması dikkat çekiyor.

TÜRKŞEKER yönetimi görüntüler hakkında inceleme yapacak mı?

MHP Etimesgut İlçe Başkanlığının kendi paylaşımında faaliyetin amacı açık biçimde “Ankara İl Kongresi için sahada” sözleriyle tanımlanıyor.

Bu durumda TÜRKŞEKER yönetiminin cevaplandırması gereken soru da netleşiyor:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi bir Grup Müdürünün, bir siyasi partinin il kongresi için yürütülen saha çalışmasının görüntülerinde yer alması hakkında inceleme başlatılacak mı?

Yine bu kanunda Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü, tedbirin kaldırılması halinde yapılacak işlemler ile memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller açıklanmıştır.

Diğer taraftan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15’inci maddesinde, “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.

Ayrıca, Sayıştay 1. Dairesinin 18/12/2018 tarihli ve K.10730 nolu Kararında, “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü” başlıklı 141’inci maddesindeki; “Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. …” hükmü esas alınarak söz konusu tazminatın ödenmesi mümkün değildir. Çünkü sosyal denge tazminatının dayanağı 657 sayılı Kanun değil; 375 sayılı KHK ve 4688 sayılı Kanun ile bu KHK ve Kanuna istinaden düzenlenen “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi”dir.” denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri incelendiğinde ilgili personelin;

1-Görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan, gözaltına alınan veya açığa alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi, göreve tekrar başlatılmaları halinde ise aylıklarının kesilmiş olan üçte biri ödenir.

2-Görevden uzakta geçirilen süre göreve dönüş sonrasında kanunda belirtilen şartların sağlanması halinde kademe ilerlemesinde veya derece yükselmesinde değerlendirilir.

3- Emeklilik şartlarının sağlaması durumunda Devlet memurlarına tanınan bir hak olarak emeklilik talebinde bulunulabilir.

4- Yıllık izin memura tanınan bir hak olup görevden uzaklaştırılan dönemde bu haktan yararlanılabilinir.

5-Sosyal denge tazminatının sosyal denge sözleşmesi ile belirlendiği, kapsama dahil personele her ay aylıkları ile birlikte ödendiğinden ilgili sendika arasında yapılan sosyal denge sözleşmesinde görevden uzaklaştırılan personele sosyal denge tazminatının ödenip ödenmeyeceği konusunda hüküm olması halinde bu hükmün uygulanması gerekir.

Cumhuriyet Gazetesi'nden Ufuk Şerbetçi'nin haberine göre, döner sermaye işletmesi 2025 yılında 2 milyar 168 milyon TL gelir elde ederken giderleri 3 milyar 24 milyon TL’ye ulaştı. İşletme yılı 856 milyon 428 bin TL zararla tamamladı. Sayıştay, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde önceden öngörülebilecek ve açık ihale yöntemiyle karşılanması gereken bazı gereksinimlerin, doğrudan temin sınırının altında kalacak şekilde kısımlara bölündüğünü tespit etti. Sayıştay, alımların aynı veya yakın tarihlerde ve aynı yükleniciden yapıldığını belirledi. Üniversite yönetimi, deprem sonrası koşullar ile Devlet Malzeme Ofisi Sağlık Market uygulamasındaki gecikmeleri gerekçe gösterdi.

Sayıştay, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Diş Hekimliği Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde zorunlu mesleki sigorta yaptırması gereken 575 çalışandan 530’unun, tıbbi kötü uygulamaya ilişkin mali sorumluluk sigortasını yaptırmadığını tespit etti. Raporda ayrıca öğretim elemanlarına bilimsel faaliyet puanları üzerinden yapılan döner sermaye ek ödemelerinde yeterli kontrol mekanizmasının bulunmadığı belirtildi.

"Son günlerde meydana gelen ve kamuoyunu meşgul eden bir meseleyle ilgili olarak bugün şahsım hakkında birtakım iddia ve değerlendirmeler gündeme getirilmiştir.

Cumhurbaşkanımız ve Genel Başkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz günlerde söz konusu meseleye ilişkin ortaya koyduğu açık ve kararlı iradeyle, kim olursa olsun iddiaların tüm yönleriyle araştırılması ve sürecin titizlikle yürütülmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Ben de bu yaklaşımın gereği olarak, ortaya atılan iddiaların hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulmasını ve yürütülecek sürecin sağlıklı ve selamet içerisinde tamamlanmasını son derece önemsiyorum.

Siyasette taşıdığımız sorumluluğun yalnızca hukuki sorumlulukla sınırlı olmadığına inanıyorum. Milletimize karşı üstlendiğimiz görev, gerektiğinde siyasi ve vicdani sorumluluk almayı da gerektirir.

Bu nedenle, şahsımla ilgili iddiaların açıklığa kavuşturulacağı bir süreçte bulunduğum makamın herhangi bir tartışmaya konu edilmemesi; yürütülecek inceleme ve soruşturmanın hiçbir gölge altında kalmadan, bağımsız ve sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi adına siyasi sorumluluk almayı gerekli görüyorum.

Bu anlayışla, sürecin selameti ve iddiaların tüm yönleriyle açıklığa kavuşturulabilmesi amacıyla yürütmekte olduğum tüm görevlerimden affımı Sayın Genel Başkanımızdan istedim.

Kamuoyuna saygıyla arz ederim."

Bu kez tartışmaların odağında AK Parti Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya bulunuyor. Kaya’nın halen AK Parti Genel Başkan Yardımcılığı görevini yürüttüğü partinin resmi internet sitesinde de yer alıyor.

Ancak hemen belirtelim: kamuoyuna yansıyan rakamlar şu aşamada siyasi isimlerin ileri sürdüğü iddialardan ibarettir. Bu işlemlerin hukuka aykırı olduğu, içeriden bilgi kullanıldığı veya herhangi bir suç işlendiği yönünde kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmamaktadır.

Buna rağmen ortaya atılan rakamların büyüklüğü, konunun kamuoyunda açıklığa kavuşturulmasını önemli hâle getiriyor.

İddia edilen rakamlar oldukça yüksek

YENİ Parti Sözcüsü Zeynel Emre, 26 Eylül 2026 tarihinde yaptığı açıklamada Fatma Betül Sayan Kaya’nın bir hisse senedinde 63 milyon 359 bin liralık yatırım yaptığını ve daha sonra yaklaşık 1 milyar 344 milyon lira çektiğini ileri sürdü.

Emre ayrıca Kaya’nın eşi İlyas Kaya’nın da 99 milyon 687 bin lira yatırdığı ve 826 milyon lira çektiği iddiasını gündeme getirdi. Bu rakamlar toplandığında yaklaşık 163 milyon 46 bin liralık yatırım karşılığında 2 milyar 170 milyon liralık çıkış iddia edilmiş oluyor. Emre ayrıca satışların piyasadaki sert gelişmelerden önce gerçekleştirildiğini ileri sürdü. Bunların tamamı henüz bağımsız biçimde doğrulanmış bulgular değil, siyasi bir aktörün kamuoyuna açıkladığı iddialardır.

İddiaların hangi işlem kayıtlarına dayandığı ve bu işlemlerin normal piyasa koşullarında mı, başka bir bilgi veya avantaj kullanılarak mı yapıldığı ise kamuoyuna açık belgelerle henüz ortaya konulmuş değil.

İşte cevaplandırılması gereken temel mesele de burada başlıyor.

AK Parti eski milletvekili Şamil Tayyar’dan sert tepki

AK Parti eski milletvekili Şamil Tayyar da söz konusu iddialara ilişkin açıklama yaptı.

Tayyar, Kaya ve eşine ilişkin iddiaların ciddi olduğunu belirterek, doğru olmaları hâlinde siyasi sorumluluk tartışması doğacağını; doğru değillerse de kamuoyunun açık biçimde bilgilendirilmesi gerektiğini ifade etti. Tayyar ayrıca İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının fonlardan son dönemde çıkış yapan kişilere ilişkin hareketleri incelediğini öne sürdü.

Tayyar’ın bundan birkaç gün önce yaptığı başka bir açıklamada da fon soruşturmasının yalnızca yatırımcılar ve şirket yöneticileriyle sınırlı tutulmaması, sermaye piyasalarını denetlemekle görevli kamu kurumlarının ve kamu görevlilerinin sorumluluğunun da araştırılması gerektiğini savunduğu görülüyor.

Dolayısıyla tartışma giderek tek tek yatırımcılardan çıkarak daha geniş bir alana yayılıyor.

Sinan Burhan da açıklama istedi

Gazeteci Sinan Burhan da sosyal medya üzerinden Kaya’ya yönelik iddiaların kamuoyu önünde cevaplandırılması gerektiğini ifade etti.

Burhan, Kaya’nın eşinin adının fon tartışmalarında geçtiğini ileri sürerek kamu vicdanını tatmin edecek bir açıklama yapılması gerektiğini savundu; açıklama yapılamaması hâlinde siyasi sorumluluk tartışmasının gündeme geleceğini belirtti.

Burada önemli olan, tartışmayı kişisel veya siyasi bir hesaplaşmaya dönüştürmeden somut soruların cevaplandırılmasıdır.

Asıl cevaplandırılması gereken sorular

Eğer kamuoyuna açıklanan işlem rakamları doğruysa, öncelikle bunların resmi kayıtlarla doğrulanması gerekir.

Hangi hisse veya fonlarda işlem yapıldı?

Alımlar hangi tarihlerde ve hangi fiyatlardan gerçekleştirildi?

Satışlar tam olarak hangi tarihlerde yapıldı?

Kamuoyuna yansıyan rakamlar SPK, Takasbank ve aracı kurum kayıtlarıyla uyuşuyor mu?

Satışların zamanlaması gerçekten fon soruşturması veya piyasadaki sert gelişmelerden hemen önce mi gerçekleşti?

Ve en önemlisi:

Bu işlemlerde kamuya açık olmayan herhangi bir bilgi kullanıldığına dair somut bir bulgu var mı?

Bu sorular cevaplandırılmadan herhangi bir kişiyi suçlu ilan etmek doğru olmaz.

Ama tam tersine, böylesine yüksek rakamların kamuoyuna taşındığı bir ortamda mesele hiç yokmuş gibi davranmak da tartışmayı sona erdirmez.

Siyasette hukuki sorumluluk ile siyasi sorumluluk farklıdır

Burada birbirinden ayrılması gereken iki kavram var.

Birincisi hukuki sorumluluk.

Bir kişinin sermaye piyasası mevzuatını ihlal edip etmediğine veya suç işleyip işlemediğine ancak yetkili kurumların yapacağı inceleme ve nihayetinde yargı karar verebilir.

İkincisi ise siyasi sorumluluk.

Üst düzey siyasi görev üstlenen kişilerin yalnızca hukuka uygun davranmaları değil, kamuoyunda ortaya çıkan ciddi iddialara karşı şeffaf davranmaları da beklenir.

Bu nedenle tartışmanın temelinde “iddia ortaya atıldı, o hâlde suç vardır” şeklinde yanlış bir yaklaşım değil;

“Bu kadar ciddi rakamlar kamuoyuna açıklanmışsa bunların doğruluğu şeffaf biçimde ortaya konulmalıdır”

yaklaşımı bulunmalıdır.

Sessizlik iddiaları ortadan kaldırmaz

Şu ana kadar güncel açık kaynaklarda Fatma Betül Sayan Kaya veya eşinin söz konusu iddialara ayrıntılı bir kamuoyu cevabı verdiğine dair güvenilir bir kayıt göremedim. Aynı şekilde haklarında bu iddialar nedeniyle başlatılmış somut bir adli işlem bulunduğuna ilişkin doğrulanmış bilgi de şu aşamada kamuya yansımış değil.

Bu tablo nedeniyle mesele henüz iddia aşamasındadır.

Ancak siyasette bazen yapılabilecek en etkili şey uzun açıklamalar değil, doğrulanabilir birkaç belgeyi kamuoyuna sunmaktır.

İşlem tarihleri belliyse açıklanabilir.

Alış ve satış fiyatları belliyse gösterilebilir.

Kazancın kaynağı hukuka uygunsa ortaya konulabilir.

İddialar gerçeği yansıtmıyorsa da bunun somut kayıtlarla gösterilmesi tartışmanın önemli bölümünü sona erdirebilir.

Fon tartışması artık daha geniş bir şeffaflık meselesine dönüşüyor

Türkiye’de son dönemde sermaye piyasalarına ilişkin yaşanan tartışmaların en önemli sonucu belki de bu olacak.

Mesele artık yalnızca hangi yatırımcının ne kadar para kazandığı değildir.

Asıl mesele;

- Piyasada herkes aynı bilgiye mi sahipti,

- Denetim mekanizmaları zamanında çalıştı mı,

- Bazı yatırımcılar diğer yatırımcılara göre avantajlı bilgiye ulaştı mı,

- Siyasi veya bürokratik makamlarla sermaye piyasası işlemleri arasında araştırılması gereken bir ilişki var mı,

sorularının cevaplandırılmasıdır.

Bu sorular kişilere göre sorulmamalıdır.

Kim olursa olsun aynı standart uygulanmalıdır.

Çünkü sermaye piyasalarının temel sermayesi yalnızca para değildir.

Güvendir.

Ve güvenin yeniden kurulmasının yolu da söylentilerden değil, belgeden, şeffaflıktan ve bağımsız incelemeden geçer.

Fatma Betül Sayan Kaya ve eşine ilişkin iddialar bakımından da yapılması gereken budur:

İddiaları peşinen doğru kabul etmek de yanlış, yok saymak da. Ancak şuana kadar susulması hayra alamet değildir ve kabul anlamına gelir. Zira bu kişi sıradan bir vatandaş değildir.

Borsa İstanbul Yönetim Kurulunda aynı zamanda devletin son derece kritik makamlarında görev yapan isimlerin bulunmasıdır. Bir taraftan bakılınca en yüksek devlet memuru ile güçlendirilmiş bir yönetim demek de mümkün. Ancak ortaya çıkan manzara hiçte öyle değil.

Mevcut yapı içerisinde Devlet Denetleme Kurulu Başkanı Salih Tanrıkulu, Borsa İstanbul’da bağımsız yönetim kurulu üyesi ve başkan vekili; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran da yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmaktadır.

Tartışılan husus, söz konusu kişilerin mesleki yeterliliği değildir

Burada tartışılan husus, söz konusu kişilerin mesleki yeterliliği değildir. Asıl mesele, bu derece ağır kamu görevlerinin yanında Borsa İstanbul gibi büyük sorumluluk gerektiren bir kurumun yönetim kurulu üyeliğinin de aynı kişiler üzerinde toplanmasının kurumsal yönetim açısından ne kadar sağlıklı olduğudur. Çünkü bir yönetim kurulu üyeliği yalnızca ikinci bir unvan anlamına gelmemektedir.

Yönetim kurulu üyelerinin kurumun önüne gelen dosyaları incelemesi, riskleri değerlendirmesi, gerektiğinde yönetime itiraz etmesi, şirket stratejisini takip etmesi ve iç kontrol ile risk yönetimi süreçlerinde aktif sorumluluk üstlenmesi gerekir. Dolayısıyla tartışılması gereken temel konulardan biri zamandır. Devlet Denetleme Kurulu Başkanlığı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı gibi görevlerin her biri başlı başına yoğun çalışma ve dikkat gerektirmektedir. Bu nedenle aynı kişilerin Borsa İstanbul yönetimine ne ölçüde zaman ve enerji ayırabildiği sorgulanmalıdır.

Özellikle Salih Tanrıkulu’nun konumu ise diğerlerinden daha önemlidir. Tanrıkulu’nun hem Devlet Denetleme Kurulu Başkanı hem de Borsa İstanbul’da bağımsız yönetim kurulu üyesi ve başkan vekili olması, doğrudan bir hukuka aykırılık iddiası olarak değil, bağımsızlık ve kurumsal görünüm açısından tartışılması gereken bir durum olarak ele alınmalıdır.

Kurumsal yönetim yalnızca kanunlara şeklen uygunluk değildir

Kurumsal yönetim yalnızca kanunlara şeklen uygunluk meselesi değildir. Bir kurumun dışarıdan nasıl göründüğü, yatırımcıda nasıl bir güven oluşturduğu ve olası çıkar çatışmalarını nasıl yönettiği de önemlidir. Özellikle denetim görevi bulunan bir kamu makamıyla sermaye piyasalarının merkezindeki bir kurumun yönetim görevinin aynı kişide birleşmesi hâlinde, bağımsızlık algısının nasıl korunacağı açık ve şeffaf biçimde ortaya konulmalıdır.

Yönetim kurulu oluşturulurken makamlarının yüksekliği belirleyici olmamalıdır

Bir başka önemli tartışma, Borsa İstanbul yönetim kurulunun nasıl bir uzmanlık yapısına sahip olması gerektiğidir. Yönetim kurulu oluşturulurken temel ölçünün kişilerin kamudaki makamlarının yüksekliği değil, Borsa İstanbul’a sağlayacakları katkı olması gerektiği açıktır.

Sermaye piyasaları son derece teknik ve karmaşık bir alandır. Bu nedenle yönetim kurulunda finans, bankacılık, uluslararası piyasalar, risk yönetimi, finansal teknoloji, siber güvenlik, hukuk ve yatırımcı davranışları gibi farklı alanlarda uzman kişilerin bulunması önem taşımaktadır. Devlet tecrübesinin kuruma katkısı elbette önemlidir; ancak bunun yanında farklı mesleki birikimlerin ve piyasa tecrübesinin de yönetim kurulunda temsil edilmesi gerekir.

Bu noktada Türkiye’de daha geniş bir kamu yönetimi sorunu da gündeme gelmektedir. Bazı üst düzey kamu yöneticilerinin asıl görevlerinin yanında çeşitli şirketlerde, kurullarda, komisyonlarda, vakıflarda veya danışma yapılarında da görev alması, sorumlulukların aynı kişiler üzerinde yoğunlaşmasına yol açabilmektedir.

Oysa Türkiye’de sermaye piyasaları, bankacılık, finans, hukuk ve teknoloji alanlarında yetişmiş çok sayıda profesyonel ve akademisyen bulunmaktadır. Bu nedenle yönetim kurullarında yalnızca görev çeşitliliğinin değil, kişi ve uzmanlık çeşitliliğinin de artırılması gerektiğini düşünüyoruz.

Bir başka konu ise olası görev çatışmalarıdır.

Bir kişinin birden fazla görevinin bulunması tek başına sorun oluşturmayabilir. Ancak görevlerin niteliği ağırlaştıkça, farklı görevlerden kaynaklanan sorumlulukların aynı olayda karşı karşıya gelme ihtimali de artmaktadır. Böyle durumlarda hangi görevin öncelikli olacağı, kişinin hangi süreçlerden çekileceği ve olası çıkar çatışmalarının nasıl yönetileceği önceden belirlenmiş açık kurallara bağlanmalıdır.

Borsa İstanbul açısından bu mesele daha da önemlidir. Çünkü Borsa İstanbul, diğer şirketlere şeffaflık, hesap verebilirlik ve kurumsal yönetim standartlarını anlatan bir piyasa kurumudur. Bu nedenle kendi yönetim sisteminde de mümkün olan en yüksek şeffaflığın bulunması gerekir.

Yönetim kurulu üyelerinin hangi uzmanlıkları nedeniyle seçildikleri, hangi komitelerde görev yaptıkları, toplantılara hangi oranda katıldıkları, diğer görevlerinin Borsa İstanbul’daki sorumluluklarını etkileyip etkilemediği ve olası çıkar çatışmalarının nasıl yönetildiği konusunda kamuoyunun yeterli bilgiye ulaşabilmesi önemlidir.

Sonuç olarak temel sorun kişilerden ziyade sistemseldir. Bugün görev yapan isimler yarın değişebilir; ancak aynı sistem devam ettiği sürece benzer tartışmaların tekrar ortaya çıkması mümkündür.

Bu nedenle Borsa İstanbul yönetimine ilişkin temel soru, “Bu kişi devlette hangi makamda bulunuyor?” olmamalıdır. Asıl sorulması gereken, “Bu kişi Borsa İstanbul’a hangi uzmanlığı ve tecrübeyi kazandıracak, bu göreve ne kadar zaman ayırabilecek ve olası görev çatışmaları nasıl yönetilecek?” sorularıdır.

Borsa İstanbul gibi yatırımcı güveninin temel olduğu bir kurum açısından mesele yalnızca mevzuata uygunluk değildir. Şeffaflık, bağımsızlık, uzmanlık, hesap verebilirlik ve kurumsal güvenin birlikte sağlanması gerekir.

Bu nedenle kritik kamu görevlerini yürüten isimlerin Borsa İstanbul yönetiminde de görev almasının gerekliliği ve bunun kurumsal yönetim açısından oluşturduğu sonuçlar açık biçimde tartışılmalıdır. Asıl amaç, kişileri hedef almak değil; Borsa İstanbul yönetiminde görevlerin, sorumlulukların ve uzmanlıkların daha sağlıklı bir kurumsal yapı içerisinde dağıtılmasını sağlamaktır.Formun Üstü

Yaşanan olayın ardından AK Partili eski Gaziantep Milletvekili Şamil Tayyar, sosyal medya hesabından bir mesaj yayımladı.

Tayyar paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“İntihar sebebi ne olursa olsun birinin canına kıyması, can yakıcıdır. Düşündürücüdür. İstismar edilmemeli, sebeplerine odaklanmalı, acıya ortak olunmalıdır. 17,1 milyon emeklinin feryadı, Türkiye’nin çözüm bekleyen en ağır sorunudur.”

Mahkeme kararında yer alan bilgilere göre, bir iş yerinde evli bir çalışan, kendisinden küçük hatta kızı yaşındaki bir kadın çalışana mesai dışında 'iş ile ilgili olmayan' mesajlar attı.

Kadın çalışan da durumu iş yeri yöneticilerine iletti.

Şikayet üzerine iş yeri yönetimi, erkek çalışanı taciz suçlaması ile tazminatsız işten attı.

Konu yargıya taşındı. İş Mahkemesi, erkek çalışan özür dilediği için, işten atma eyleminin ağır bir ceza olduğunu hükmetti.

Karar temyiz edildi. Yargıtay ise yere mahkemenin kararını hatalı buldu. Ve taciz şikayeti nedediyle erkek çalışanın tazminatsız atılmasını yerinde bir karar olduğuna hüküm altına aldı.

İşte Yargıtay'dan ilginç cinsel taciz kararı...

9. Hukuk Dairesi 2019/6572 E. , 2019/16671 K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece özetle, davacının taciz eylemiyle iş akdinin sona erdirilmesi eylemi mukayese edildiğinde, iş akdinin sona erdirilmesinin çok ağır bir yaptırım olduğu, davacının bu hatasını anlayarak hatasından çabuk dönerek, özür dilediği ve pişman olduğu da dikkate alındığında, yedi yıldır çalışan bir işçinin aynı ortamda yıllardır bulunduğu diğer işçiyi taciz eyleminin daha önceden olmadığı, davacının uyumlu çalıştığı, diğer çalışanlar tarafından çalışmasının tavır ve tutumlarının beğenildiği, davacı işçi ile diğer işçinin çalıştığı ortamın değiştirebileceği, bu konuda ikaz, ihtar, uyarı şeklinde savunmasının alınabileceği, yaptığı eylemden pişmanlık duyduğundan ve bu eyleminin ısrar şeklinde süre gelmediğinden devam etmediğinden ve öncesinin de olmadığından dolayı münferit bir eylem olarak kabul edilip özür dilemesi ve pişmanlığının da değerlendirilerek fesihten önce, davalı işverence, başka yöntemler bulunarak çalışmasının değerlendirilmesi gerektiği ve feshin son çare olması ilkesinin bu olayda göz ardı edildiği, iş akdinin sona erdirilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı, söz konusu eylem nedeniyle herhangi bir suç duyurusunda bulunulmadığı, bulunulsa dahi sonucu değiştirmeyeceği gerekçesi ile bozmaya karşı direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davalı vekilince temyiz edilmiş olup, Dairemizin 6763 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile eklenen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici dördüncü maddesi uyarınca öncelikle inceleme yetkisi olduğu anlaşılmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Dairemizin “Dosyada sorun, iş yerinde çalışan evli, erkek bir işçinin aynı işyerinde çalışan ve dosya içeriğinden kendisinden çok küçük, kızı yaşında olduğu anlaşılan bir kadın çalışanı gönderdiği SMS.ler ile taciz edip, etmediği, bu davranışının işveren açısından haklı fesih nedeni oluşturup, oluşturmayacağıdır.

Cinsel tacizin tanımı, akademik çevrelerde tartışıldığı kadar girift değildir.

Cinsel taciz, muhatabının kişilik haklarına ve çalışma özgürlüğüne saldırıdır.

İşyerinde cinsel taciz, bireysel olarak mağdurlar üzerinde çok boyutlu yıkıcı etkilere sahip olmanın yanı sıra ailesel, kurumsal ve toplumsal düzeylerde de derin etkiler bırakan bireysel ve toplumsal bir sorun niteliğini taşımaktadır. ( Abdullah IŞIK. Sinop Ünv. Sağlık Yüksek Okulu Sosyal Hizmet Bölümü Arş. Görevlisi. KSBD. Sonbahar 2017, Y. 9, C. 9, Kadın Özel Sayısı)

Cinsel taciz, karşı cinse yönelik olabileceği gibi, hem cinse karşıda yönelebilir. Ancak cinsel taciz ağırlıklı olarak erkek işçi tarafından kadın işçiye karşı ortaya çıkmaktadır.

Her alanda çalışma hayatına atılan, her kademede başarı ile yer alan kadın işçilerimizin çalışma yaşamındaki en büyük engel işin fiili, fiziki zorlukları değil, işyerinde, iş hayatında karşılaştıkları, muhatap oldukları cinsel tacizlerdir.
Bugün ülkemizde ve sanayileşmiş ülkelerin çoğunda işyerinde cinsel taciz sorunu önemle üzerinde durulan ve yasal düzenlemelerle engellenmeye çalışılan bir alan haline gelmiştir.

Cinsel taciz, ayrıca Türk Ceza Kanunu tarafından suç olarak kabul edilmiştir.

Ülkemizde çalışanların cinsel tacize karşı korunması TCK.daki düzenlemeler dışında Türk Borçlar Kanunun'da ve İş Kanunu'nda yasal düzenlemeler yapılmış, cinsel taciz 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin II/b ve d bentleri işçi açısından haklı fesih sebebi, 25/II-c maddesi ise işveren açısından haklı fesih sebebi olarak düzenlemiştir.

İşyerinde cinsel tacizin önlenmesinin yolu, taciz mağdurunun herhangi bir aşağılamaya maruz kalmadan karşı çıkabilmesini, tacizde bulunanı şikayet edebilmesini sağlayacak ortamın sağlanmasından, taciz failinin ise gerekli yaptırımlara maruz kalacağını bilmesinden geçmektedir.

İşverenler bu konuda duyarlı davranmak, tacizi engelleyici, mağdurun çekinmeden şikayetçi olabileceği ortamı sağlamak için gerekli tedbirleri almak, iddiaları ciddiyetle soruşturup, gerekli yaptırımları uygulamak zorundadır.

Somut uyuşmazlıkta, işveren bu yükümlülüğünü duyarlılıkla yerine getirmiş, mesajları davacıya yazılı olarak tebliğ ederek, savunmasını istemiş, iş akdini derhal feshetmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı iş akdinin haksız olarak feshedildiğini iddia etmiş, davalı işveren ise yukarıda cevap bölümünde detaylıca yazıldığı şekilde davacının iş akdinin kadın çalışanı mesaj ile taciz ettiği için haklı nedenle feshedildiğini savunmuştur.

Mahkemece yukarıda ilgili kısımda belirtilen gerekçe ile feshin haksız olduğu kabul edilerek, kıdem ve ihbar tazminatlarına hükmedilmiştir.

Davacının dosyada dökümü bulunan SMS yazışmalarına göre aynı gün içerisinde, saat 10.44.de olayın muhatabı kadın işçiye "...Hayırlı sabahlar." diyerek SMS gönderdiği,

Muhatabın, "Hayırlı sabahlar abi, hayırdır mesaj hakkını bitirmeye mi çalışıyorsun" diyerek cevap verdiği,

Davacının 11.16 da " Kızıyorsan atmayayım" diyerek tekrar SMS gönderdiği,

Muhatabın cevap vermemesi üzerine, gece saat 22.08'de muhataba "Mesaja cevap vermedin, işdeki komşu, hayırlı geceler mesaja karşıysan mesaj gönderme yaz komşu" diyerek SMS gönderdiği,

Bunun üzerine muhatabın "Hayırlı akşamlar abi, ben iş hakkındaki konuşmalar için veriyorum numaramı personele, iş dışında bir şey yoksa mesaj atmazsan sevinirim." diye cevap yazdığı,

Davacının 22.37.de gönderdiği SMS ile muhataba "Bu yazdıklarımız aramızda kalsın" diyerek tekrar mesaj attığı,

Muhatabın "Bu yazdıkların aramızda kalmayacak" diyerek işverene şikayette bulunacağını mesaj ile bildirdiği,

Davacının bunun üzerine aynı gece gönderdiği özür mesajlarından birisinde "...Tamam hakkını helal et bir an bastırdığım duygularıma yenildim..." bir diğerinde ise "...yaptığım bu günahtan dolayı tövbe edeceğim, bir an gaflete düştüm..." şeklinde açıklama yapmıştır.

Kadın işçi davacıyı işyeri yetkililerine şikayet etmiştir

İşveren kadın işçinin başvurusu üzerine mesaj dökümlerini de yazarak davacıdan savunma istemiştir.

Davacının el yazılı savunmasında aynen " Şikayetçi M. benim kardeşimdir, onunla 3 senedir beraber çalışıyoruz, onunla dini sohbet etmek için dini duygularıma yenilerek mesaj attım, ona nasihat yardımcı olmak için mesaj attım, bunda taciz olduğunu kabul etmiyorum. Dini duygularım baskın çıktığı için mesaj attım. Beraber çalıştığım sürece ona hiç saygısızlık yapmadım, 7 yıldır bu fabrikada çalışıyorum. Kötüniyetim olsa telefon ile arardım, konuşurdum. Ben mesajın delil olduğunu biliyorum. Bu suçlama onun yanlış anlamasıdır. ....özür diliyorum, Helallik istiyorum..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı muhatap kadın işçinin kibarca engelleme çabalarına rağmen ısrarla mesaj atmaya devam etmiştir.

Mesaj içeriklerinden, özellikle "...Tamam hakkını helal et bir an bastırdığım duygularıma yenildim...", "...yaptığım bu günahtan dolayı tövbe edeceğim, bir an gaflete düştüm.." şeklindeki mesajlarından davacının muhatap kadın işçiye karşı cinsel dürtülerle yaklaştığı, çok açık bir şekilde ortadadır. Kadın işçiye sırnaşıkça, cinsel dürtülerle yazılan mesajların taciz, kamuoyundaki deyimi ile sarkıntılık olduğu Mahkemeninde kabulündedir.

Mahkemenin feshin haksız olduğunun kabulünün gerekçeleri "...davacının eylemi ile iş akdinin sona erdirilmesi mukayese edildiğinde iş akdinin sona erdirilmesinin çok ağır bir yaptırım olduğu ve davacının hatasını anlayarak, hatasından çabuk dönerek özür dilediği, feshin hakkaniyete uygun olmadığı ve eylemle ilgili suç duyurusunda bulunulmadığıdır. "

Davalı işyerinde çalışan evli, davacı işçinin aynı işyerinde çalışan ve dosya içeriğinden kendisinden küçük, kızı yaşında olduğu anlaşılan bir kadın çalışanı gönderdiği SMS.ler ile taciz eyleminin “kişiye yönelik tehdidi içeren, onu aşağılayan ve küçük düşüren, duygusal ve psikolojik olarak çökmesine sebep olan, muhatabının kişilik haklarına ve çalışma özgürlüğüne saldırı oluşu, ailesel, kurumsal ve toplumsal düzeylerde de derin etkiler bırakan bireysel ve toplumsal bir sorun olma "niteliği karşısında bu eylemin hafife alınması, fesih ile kıyaslanması, yapılmakla sonuçlarını doğuran ve daha vahim sonuçlara yol açabilecek bir eylem karşısında feshin ağır bir yaptırım olduğunu söylemek yasal olarak mümkün değildir.

Ayrıca toplum yapımız dikkate alındığında, mağdurun bir kısım saikler ile cezai anlamda şikayetçi olmaması eylemin niteliğini değiştirmemektedir.

Sonuç olarak, yukarıda detaylıca açıklandığı üzere, iş yerinde çalışan kadın işçiye karşı cinsel tacizde bulunduğu açık olan davacının iş akdinin feshinin haklı nedene dayandığı anlaşıldığından, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekirken mahkemece yerinde ve yasal olmayan gerekçe ile kabulü hatalı olup, …” gerekçesi ile verdiği bozma kararı usul ve yasaya uygun olup, dosya kapsamına göre davacının sabit olan taciz eyleminin psikolojik ve sosyolojik etkileri dikkate alındığında, karşılığında fesih müeyyidesinin uygulanmasının “çok ağır bir yaptırım” olarak nitelendirilmesinin kabul edilemezliği karşısında direnmenin yerinde olmadığı anlaşıldığından, dosyanın temyiz incelemesinin yapılmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 4. maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na GÖNDERİLMESİNE, 25.09.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Sabah Gazetesi'nin haberine göre, düzenlemeyle sözleşme ile ilan arasındaki bağın otomatik hale getirilmesi hedefleniyor. Buna göre, taraflar arasındaki yetkilendirme sözleşmesinin feshedilmesi veya süresinin dolması halinde, söz konusu taşınmaza ait ilan platformlardan otomatik olarak kaldırılacak. Böylece yetkisi sona eren emlak işletmelerinin portföylerinde bulunmayan taşınmazları internette sergilemeye devam etmesi engellenecek.

Cumhur İttifakı'nın küçük ortağı Büyük Birlik Partisi (BBP) Genel Başkanı Mustafa Destici, katıldığı Süper Haber yayınında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Destici, hükümetin emekliye seyyanen zam konusunda çalışmalarda bulunduğunu kaydetti.

Hükümetin üzerinde çalıştığı rakamı duyuran Destici, "Şu anda yapılan bir çalışma var. Emekliye Ocak ayında enflasyon farkının üzerine 5 bin TL bir seyyanen zam düşünülüyor" dedi.

Destici, hayat pahalılığı ve alım gücündeki düşüşe dikkat çekerek söz konusu artışın beklentileri tam anlamıyla karşılamayacağını bildirdi. Destici, "Bu tek başına bir çözüm olmaz. 5 bin TL'lik seyyanen zam 17 milyon emekliyi memnun eder mi? Etmez." diyerek, emeklilerin refah seviyesini yükseltecek daha kapsamlı adımlara ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Vatandaş KDK'ya yaptığı başvuruda, 2025 yılında emekli olmak durumunda kaldığını, ancak emekli olduğu yıl itibarıyla bağlanan emekli maaşında yaklaşık yüzde otuz oranında bir kayıp meydana geldiğini, bu durumun kendisini maddi ve manevi olarak olumsuz etkilediğini ifade etti. Vatandaş, mağduriyetinin giderilmesini istedi.

SGK ise vatandaşın başvurusuna ilişkin KDK'ya açıklama gönderdi.

Açıklamada, aylık tutarları arasında oluşan farklılığın düzeltilmesine yönelik de bir çalışmadığın olmadığını bildirdi.

Açıklamada, “Aylık bağlama sistemlerinde yıllar itibariyle değişiklikler yapılmakla birlikte, sigortalılara, aylık talebinde bulundukları tarihte mevcut prim ödeme gün sayıları, prime esas kazançları ve yaşları gibi emekliliğe esas parametreleri dikkate alınmak suretiyle yürürlükte bulunan emeklilik sistemi kurallarına göre aylık bağlanmakta olduğu, sigortalının dönemler itibariyle geçen prim ödeme gün sayıları ve prime esas kazançları ile tahsis talep tarihlerinin bağlanacak aylığı belirlediği” vurgulandı.

Ünlü'nün bürokratlarla ilgili ilginç yazısı şöyle:

"Kamu kurumlarında yapılan bazı atamalara baktığınızda insanın aklına ister istemez minibüsçü mantığı geliyor.

Minibüsçü açısından araca binen herkes yolcudur.

Hizmetli de binse aynı ücreti öder, genel müdür de.

Öğrenci de yolcudur, profesör de.

Esnaf da yolcudur, bakan yardımcısı da.

Minibüsçünün işi yolcunun eğitimine, mesleğine, tecrübesine veya yeteneğine bakmak değildir.

Onun açısından mesele basittir:

Bir koltuk vardır, bir de o koltuğa oturan yolcu.

Yolcunun kim olduğunun fazla önemi yoktur.

Toplu taşıma açısından bunda garip bir taraf da yoktur.

Ancak aynı anlayışı kamu yönetimine taşıdığınız zaman ciddi bir problem ortaya çıkar.

Çünkü devlette her koltuk aynı koltuk değildir.

Her makamın gerektirdiği bilgi, tecrübe, eğitim, yöneticilik yeteneği ve sorumluluk farklıdır.

Dolayısıyla kamu yönetiminde; “Koltuk boşsa birini oturtalım.” anlayışıyla hareket edemezsiniz.

Her yolcu aynı olabilir ama her yönetici aynı değildir

Minibüste yolcunun niteliği önemli olmayabilir.

Kamu yönetiminde ise yöneticinin niteliği doğrudan kamu hizmetinin niteliğini belirler.

Bir genel müdürün yönettiği teşkilat vardır.

Bütçesi vardır.

Personeli vardır.

Karar alma sorumluluğu vardır.

Bir daire başkanının belirli bir alanda ciddi bilgi ve tecrübeye sahip olması gerekir.

Bir il müdürünün yalnızca mevzuatı değil, taşra teşkilatını ve yönettiği alanı da bilmesi gerekir.

Bir kurum başkanının önüne yüzlerce teknik, hukuki ve idari mesele gelir.

Böyle makamlara yapılacak atamalarda:

“Nasıl olsa öğrenir.”

“Yanında bilenler var.”

“Bir süre sonra alışır.”

mantığı hâkim olursa kurumların kalitesi de buna göre şekillenir.

Çünkü devlet yönetimi staj yapma yeri değildir.

Elbette herkes ilk görevine bir gün başlar.

Hiç kimse doğuştan genel müdür veya daire başkanı değildir.

Ama bunun adı kariyer sistemidir.

Kişi aşama aşama yetişir.

Dosya görür.

Problem çözer.

Alt görevlerde sorumluluk alır.

Kurumun nasıl işlediğini öğrenir.

Ve belirli bir birikimden sonra daha üst görevlere gelir.

Olması gereken budur.

Koltukları birbirine eşitlemek büyük hata

Kamu yönetimindeki önemli problemlerden biri makamların giderek birbirine eşitmiş gibi görülmesidir.

Sanki;

şube müdürlüğü,

daire başkanlığı,

genel müdür yardımcılığı,

genel müdürlük,

kurum başkanlığı

arasında yalnızca makam odasının büyüklüğü farkı varmış gibi davranılıyor.

Oysa durum böyle değildir.

Yetki arttıkça sorumluluk artar.

Sorumluluk arttıkça da o göreve getirilecek kişide aranması gereken niteliklerin artması gerekir.

Normal şartlarda bir kişinin kariyerinin;

bilgi,

tecrübe,

başarı,

yönetim kabiliyeti

ve görev performansıyla yükselmesi beklenir.

Bunun yerine makamlar yalnızca doldurulması gereken boş koltuklara dönüşürse kamu yönetiminde minibüsçü mantığı ortaya çıkar:

“Arka tarafta bir kişilik yer var, geç abi geç!”

Kamu yönetimi böyle yürütülemez.

“Yanında bilen biri bulunur” anlayışı

Bazen yapılan bir atama eleştirildiğinde ilginç bir savunmayla karşılaşılıyor: “Her şeyi bilmek zorunda değil.”

Elbette değil.

Hiçbir yöneticinin her şeyi bilmesi mümkün değildir.

Zaten yöneticilik, gerektiğinde uzmanlardan yararlanmayı da gerektirir.

Ama buradan hareketle yöneticinin görev yaptığı alanı hiç bilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılamaz.

Bir hastane yöneticisinin sağlık sistemini,

Bir mali yöneticinin kamu maliyesini,

Bir personel yöneticisinin personel mevzuatını,

Teknik bir kurumun yöneticisinin kurumun faaliyet alanını

belirli ölçüde bilmesi gerekir.

Aksi hâlde ortaya garip bir model çıkar.

Yönetici makamda oturur.

Dosyayı uzman hazırlar.

Mevzuatı uzman bilir.

Teknik konuyu uzman bilir.

Riskleri uzman anlatır.

Çözümü uzman üretir.

Sonra yöneticinin önüne dosya gelir.

İmzayı ise neyi imzaladığını dahi bilmeden o atar.

Bu durumda insan ister istemez şu soruyu soruyor:

Yöneticilik bunun neresinde?

Liyakat yalnızca diploma değildir

Burada başka bir yanlış anlaşılmaya da dikkat çekmek gerekiyor.

Liyakat yalnızca diploma değildir.

Bir kişinin çok iyi bir üniversiteden mezun olması tek başına iyi yönetici olacağını göstermez.

Aynı şekilde yıllarca kamu görevi yapmış olmak da otomatik olarak iyi yönetici olmak anlamına gelmez.

Liyakat daha geniş bir kavramdır.

Bilgi gerekir.

Tecrübe gerekir.

Muhakeme gücü gerekir.

İnsan yönetebilme kabiliyeti gerekir.

Kriz yönetebilmek gerekir.

Mevzuatı bilmek gerekir.

Kurum kültürünü anlayabilmek gerekir.

Ve en önemlisi, sorumluluk alabilmek gerekir.

Dolayısıyla kamu yönetiminde asıl soru:

“Bu kişi atanabilir mi?” olmamalıdır.

Asıl soru:

“Bu kişi bu görevi hakkıyla yapabilir mi?” olmalıdır.

İki soru arasında çok ciddi fark vardır.

Mevzuat bir kişinin atanmasına engel olmayabilir.

Ama bu durum o kişinin o görev için en uygun kişi olduğunu göstermez.

“Atanabilir olmak” ile “uygun olmak” aynı şey değildir

Kamu yönetiminde üzerinde özellikle durulması gereken ayrım budur.

Bir kişi hukuken bir göreve atanabilir.

Gerekli genel şartları taşıyabilir.

Ancak o görevin gerektirdiği mesleki birikime sahip olmayabilir.

İşte burada kanuni yeterlilik ile yönetsel yeterlilik birbirinden ayrılır.

İyi kamu yönetimi yalnızca:

“Mevzuatta engel var mı?” sorusuyla kurulamaz.

Bir de:

“Bu atama kamu hizmetinin kalitesini artıracak mı?” diye sormak gerekir.

Aksi hâlde kanunen atanabilen herkesin her göreve uygun olduğu gibi son derece yanlış bir anlayış ortaya çıkar.

Bu da tam anlamıyla minibüs mantığıdır:

Biletini aldıysa koltuğa oturabilir.

Devlette ise mesele bilet değil, ehliyettir.

Yanlış atamanın bedelini kurum ödüyor

Yanlış yönetici tercihinin maliyeti çoğu zaman hemen görülmez.

İlk gün hiçbir şey olmaz.

İkinci gün de kurum çalışmaya devam eder.

Çünkü kamu kurumlarının ciddi bir kurumsal hafızası vardır.

Tecrübeli personel vardır.

Uzmanlar vardır.

Şefler vardır.

Alt kademe yöneticiler vardır.

Sistem bir süre yöneticinin yetersizliğini gizleyebilir.

Ancak zaman geçtikçe sorunlar ortaya çıkmaya başlar.

İyi personel küser.

İş bilenler sistemden uzaklaşır.

Yönetici kendisini tehdit altında hissettiği için çevresini kendisine itiraz etmeyen kişilerle doldurur.

Kurum hafızası zayıflar.

Karar kalitesi düşer.

Sonra da “Bu kurum neden eskisi gibi çalışmıyor?” diye sorulur.

Aslında cevap çok basittir.

Çünkü kurumların kalitesini binalar değil, insanlar belirler.

İyi yönetici kendisinden daha iyileriyle çalışır

Gerçek yöneticinin önemli özelliklerinden biri kendisinden daha bilgili insanlardan korkmamasıdır.

Hatta özellikle onları yanında ister.

Çünkü amacı koltuğunu korumak değil, kurumunu başarıya ulaştırmaktır.

Yetersiz yönetici ise tam tersini yapar.

Kendisinden daha bilgili olanı tehdit olarak görür.

İtiraz edeni sevmez.

Soru soranı istemez.

Yanlışını gösterenden rahatsız olur.

Zaman içerisinde çevresinde yalnızca:

“Çok doğru efendim.”

“Harika düşünmüşsünüz.”

“Kesinlikle haklısınız.”

diyen insanlar kalır.

Ve bir kurum için asıl tehlike tam da burada başlar.

Çünkü yönetici artık gerçeği değil, duymak istediğini duymaktadır.

Kamu yönetimi dolmuş hattı değildir

Kamu görevleri bir aracın boş koltukları gibi görülmemelidir.

Boş bir koltuk gördüğünüzde:

“Birini oturtalım, yolda öğrenir.” deme lüksünüz yoktur.

Çünkü kamu kurumlarında yanlış kararların bedelini yöneticilerden çok vatandaş öder.

Hizmet aksar.

Kaynaklar yanlış kullanılır.

Projeler gecikir.

Personel huzursuz olur.

Kurumların itibarı zedelenir.

Bunun için atamalarda temel yaklaşım:

“Kimi atayabiliriz?” değil;

“Bu işi en iyi kim yapabilir?” olmalıdır.

Sonuç olarak

Minibüsçü için bütün yolcular gerçekten eşit olabilir.

Parasını veren biner.

Boş koltuğu bulan oturur.

Kim olduğu önemli değildir.

Ama devlet yönetimi minibüs değildir.

Genel müdürlük koltuğu ile herhangi bir başka görev aynı değildir.

Kurum başkanlığı ile uzmanlık aynı değildir.

Yönetim makamları, yalnızca doldurulması gereken kadrolar değildir.

Her makamın gerektirdiği ayrı bir bilgi, tecrübe ve sorumluluk vardır.

Bunları yok saydığınız zaman kamu yönetimini farkında olmadan şu anlayışa indirgersiniz:

“Koltuk boş, biri otursun.”

Sonra araç hareket eder.

Bir süre sonra yanlış yola girilir.

Yolcular sorar:

“Şoför yolu biliyor mu?”

Cevap gelir:

“Bilmiyor ama giderken öğrenir.”

İşte kamu yönetiminde kaçınılması gereken tam da budur.

Çünkü minibüste yanlış durağa giderseniz en fazla birkaç kilometre kaybedersiniz.

Devlette yanlış kişiyi yanlış koltuğa oturtursanız yıllar kaybedebilirsiniz."

HABER MERKEZİ / Başkanlar Kurulu toplantısında yapılan değerlendirmelerde; çözüm bekleyen sorunlar şu şekilde sıralandı. 

Bir kıyafeti tasarladıktan sonra biçip dikerek ona son şeklini veren kişiye terzi denir. Terziler kabiliyetleri sayesinde zanaat ortaya çıkarırlar.

Terzi Olmak İçin Ne Okumak Gerekir?

Terzilik adı altında özel bir bölüm yoktur. Üniversitelerin giyim ile ilgili bölümlerinden mezun olanlar terzilik yapabilir. Usta çırak ilişkisi ile yetişerek de terzi olunabilir.

Erkek terzisinin sahip olduğu yeterlikleri kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Bu yeterliliğe sahip kişi;

• Giyim üretim teknolojisi alanında düz sanayi dikiş makinesi ve overlok makinesini kullanır, kesim yapar, düz dar etek, tişört, boxer, çocuk elbisesi ve yastık dikimi yapar.
• Giyim üretim teknolojisi alanında ölçü alma, düz dar etek, tişört, erkek gömleği, çocuk elbisesi ve Türk bayrağı kalıpları hazırlar.
• Mesleki hesaplamalar ve giysi teknik çizimleri yapar.
• Lif çeşitlerini, iplik büküm yapılarını ve tekstil yüzeylerini tanır.
• Dikiş makineleri ve otomatlarını kullanarak provalı erkek giyimi yapar.
• Kadın ya da erkek giyimine ait temel ve model uygulamalı giysi kalıpları
• Hazır giyim işletmelerinde üretim organizasyonu yapar.
• Model araştırmaları ve artistik çizim yapar.

İşverenlerin en çok talep ettiği meslek grupları belli oldu. Yapılan bir araştırmaya göre, Türkiye’de istihdam piyasasının en çok aranan mesleği döner ustası ve protez tırnak uzmanı. Döner ustası için en düşük maaş 40 bin lira seviyesinden, protez tırnak uzmanı için 39 bin liradan başlıyor. İşverenler döner ustası ve protez tırnak uzmanı için haftalarca bekliyor. Peki, hangi ustalar bulunamıyor?