Buna göre AYM kararı ile vatanndaşların isim değişikliği kararlarının Basın İlan Kurumu portalında ilan edilmesine ilişkin hükümler iptal edildi.

AYM'nin Resmi Gazete'de yayımlanan kararı şöyle:

Resmi Gazete'nin 30 Mart 2026 tarihli sayısında yayımlanan karara göre, başvurucu, eşinin Afganistan'daki askerlik görevi sırasında rahatsızlandığını ve bu nedenle vazife malullüğü aylığı bağlanması gerektiğini ileri sürdü. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu ve devamında açılan davada mahkemeler, hastalığın görevle bağlantısının kesin şekilde ortaya konulamadığı gerekçesiyle talebi reddetti.

AYM ise, askerlik hizmeti sırasında ortaya çıktığı ileri sürülen hastalık nedeniyle vazife malullüğü aylığı talebi reddedilen başvuruda "gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine" dikkat çekti. Ve mahkeme, yeniden yargılama yapılmasına karar verdi.

Resmi Gazete'de yayımlanan karar şöyle:

AYM, üniversitelerin teşkilat yapısı ve kadro düzenlemelerinin Anayasa gereği kanunla düzenlenmesi gerektiğine işaret ederek, bu alanda Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleme yapılamayacağını değerlendirdi.

Resmi Gazete'de yayımlanan AYM Kararı şöyle:

Yeni Şafak Gazetesi'nden Oğuzhan Ürüşan'ın haberine göre, Yüksek Mahkeme, kamu hizmetine girmenin Anayasa ile güvence altına alınmış temel bir hak olduğuna işaret ederek, bu alandaki kuralların belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine uygun olması gerektiğini vurguladı.

İncelemede, kamuya alınacak kişilerin niteliklerinin ve statü değişikliklerine ilişkin esasların kanun yerine yönetmelik gibi ikincil düzenlemelere bırakılmasının hukuk devleti ilkesini zedelediği değerlendirmesine yer verildi.

AYM, sözleşmeli er ve erbaşların uzman erbaşlığa geçişinde sınav usul ve esaslarının yönetmelikle düzenlenmesini de yasaya aykırı buldu. Askerî personelin de kamu görevlisi statüsünde olduğu hatırlatılarak, bu alandaki temel düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği belirtildi. Mahkeme, idareye geniş takdir yetkisi tanınmasının keyfî uygulamalara yol açabileceğine işaret etti.

Kararla birlikte, kamuya alım ve er ya da erbaşlar için statü değişikliklerine ilişkin kanunların yeniden ele alınması gerekeceği ifade ediliyor.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI

–– Anayasa Mahkemesinin 8/7/2025 Tarihli ve 2023/7631 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 18/9/2025 Tarihli ve 2022/103844 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 25/9/2025 Tarihli ve 2023/90390 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 25/9/2025 Tarihli ve 2023/93746 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 23/10/2025 Tarihli ve 2021/54500 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 23/10/2025 Tarihli ve 2021/54641 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 25/3/2025 Tarihli ve 2020/528 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 13/5/2025 tarihli ve 2021/6080 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 13/5/2025 Tarihli ve 2021/7144 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 3/7/2025 Tarihli ve 2021/39177 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 3/7/2025 Tarihli ve 2021/47873 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 15/10/2025 Tarihli ve 2022/53511 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 5/11/2025 Tarihli ve 2021/54019 Başvuru Numaralı Kararı

Anayasa Mahkemesi, söz konusu düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığını belirterek, mahkemenin başvurusuun reddetti.

AYM'nin kararı ile birlikte, konut dokunulmazlığının ihlall halinde şikayet şartı aranmaksızın işlem yapılmaya devam edilecek.

Söz konusu düzenleme, 'uzaklaştırma kararlarında' soruşturma için büyük önem taşıyor.

AYM'nin konut dokunulmazlığına ilişkin kararı şöyle:

Ancak Okul Yönetimi eğitimde aksaklık oluşacağı sebebiyle bu talebi kabul etmeyince rapor alarak hacca giden öğretmenin sözleşmesi feshedilerek okulla ilişiği kesildi.

Söz konusu olay üzerine ilişiği kesilen öğretmen işe iade davası açtı. Ancak Yerel Mahkeme, hastayım diyerek rapor almasına rağmen izinsiz olarak yurt dışına çıkmayı kötüniyetli olarak değerlendirerek açılan davayı reddetti.

Kararın temyizi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bozma kararı verdi.

Yüksek Mahkeme gerekçesinde öncelikle,

Hac ibadetinin belli bir zaman diliminde ifa edilebileceği ve Suudi Arabistan'ın ülkelere kontenjan uygulaması nedeniyle bu istekte bulunanların uzun yıllar sıra bekledikleri, ismi kontenjana dahil edilenlerin, bu haklarını kullanmamaları halinde sürecin yeniden işlemeye başladığı gerçeğine dikkat çekti.

Daha sonra kararında,

'….öğretmenin hacca gitme imkanını elde ettiği ve bu ibadet zamanının okulların açık olduğu döneme isabet etmesi nedeniyle işgörme edimini uzun bir süre yerine getiremeyeceği açık olup işyerinde 15 yıllık kıdemi bulunan davacıya bu ibadetini ifası için izin verilmemesi, işverenin işçiyi gözetme borcu gereği, işçinin kişiliğinin, özel yaşamının, sağlığının, bedensel ve ruhsal bütünlüğünün, ahlaki değerlerinin korunmasını da içerdiği dikkate alındığında, işçinin rapor alarak hacca gitmesinin işverene haklı fesih olanağı tanıyacağının kabulü mümkün görülmemektedir. İlk derece mahkemesince davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü gerekirken reddi hatalı olmuştur…'şeklinde ifade etti.

İşte O Emsal Karar:

T.C. YARGITAY
9.Hukuk Dairesi
Esas: 2014/664
Karar: 2014/4313
Karar Tarihi: 12.02.2014

ÖZET: Davacı öğretmenin hacca gitme imkanını elde ettiği ve bu ibadet zamanının okulların açık olduğu döneme isabet etmesi nedeniyle işgörme edimini uzun bir süre yerine getiremeyeceği açık olup işyerinde on beş yıllık kıdemi bulunan davacıya bu ibadetini ifası için izin verilmemesi, işverenin işçiyi gözetme borcu gereği, işçinin kişiliğinin, özel yaşamının, sağlığının, bedensel ve ruhsal bütünlüğünün, ahlaki değerlerinin korunmasını da içerdiği dikkate alındığında, işçinin rapor alarak hacca gitmesinin işverene haklı fesih olanağı tanıyacağının kabulü mümkün görülmemektedir. İlk derece mahkemesince davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü gerekirken reddi hatalı olmuştur.
(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 17)
Dava: Davacı, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B. Vurgun tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait TED Ankara Koleji Vakfında Lise Kısmı bölümünde 01.09.1995 tarihinden iş sözleşmesinin feshi tarihine kadar kesintisiz Kimya Öğretmeni olarak çalıştığını beyanla 1.000,00 TL kıdem tazminatının akdin feshi tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka faizi ile, 500 TL ihbar tazminatının da davalıdan tahsiline karar verilmesini, bu talepleri kabul görmese dahi müvekkilinin 1475 sayılı kanunun 14/5 ek bendi gereği 15 yıllık sigorta süresini tamamlamış ve 3600 günlük primini ödemiş olması nedeniyle kıdem tazminatına hak kazandığından bu talebin hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, iş akdinin belirli süreli olduğunu, bu nedenle açılan işe iade davasının da reddedildiğini, davacının hastayım diyerek rapor almasına rağmen izinsiz olarak yurt dışına çıktığını ve hacca gittiğini, ayrıca yurt dışına çıkarken izin almadığını, davacı hacca gitmeye hak kazandığını sözleşme yenilenmeden öğrenmesine rağmen sözleşmeyi kötü niyetli olarak yenilediğini, davacının savunmasında sözleşmeye aykırı davrandığını kabul ettiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, davacının davalı TED Kolejinde Kimya Öğretmeni olarak 01.09.1995 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı, iş akdinin noter kanalı ile işverence 15.12.2009 tarihinde feshedildiği, fesih gerekçesinin yerinde olmadığı, davacının kıdem tazminatına hak kazandığı iddia edilmiş ise de davacının kendi beyanı ve dinlenen tanıkların beyanları doğrultusunda kimya öğretmeni olarak 2009 yılı eğitim öğretim yılının başladığı ve devam ettiği bir dönemde ücretsiz izin talep ettiği, yönetimce eğitim ve öğretimin aksamasına yol açacağı için ücretsiz izin verilmemesi üzerine davacının rapor alarak işe gelmediği, daha sonra raporlu olduğu dönemde hac görevini yerine getirmek üzere yurt dışına çıktığı yine orada hac görevini yerine getirirken doktor raporu alarak iş yerine gönderdiği, bu hususun davacının kendi beyanı ve kabulünde olduğu, davacının eğitimci olarak eğitim ve öğretimin devam ettiği bir dönemde ücretsiz izin talebinin reddedilmesi üzerine rapor alarak hacca gitmesi ve oradan rapor göndermesi bunun sonucu olarak davalı işverenin davacının devamsızlığını gerekçe göstererek savunmasının istenmesine rağmen savunmada verilmeyerek iş akdini feshetmesinde hukuka aykırı bir durum görülmediği, işverence iş akdinin yasalara uygun şekilde feshedildiği dolayısı ile davacının kıdem tazminatı alacağının oluşmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı süresi içerisinde davacı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, hacca gitmek için izin istemi kabul edilmeyen davacının rapor alarak gitmesi üzerine iş sözleşmesinin işverence feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı noktasındadır.
Hac ibadetinin belli bir zaman diliminde ifa edilebileceği ve Suudi Arabistan'ın ülkelere kontenjan uygulaması nedeniyle bu istekte bulunanların uzun yıllar sıra bekledikleri, ismi kontenjana dahil edilenlerin, bu haklarını kullanmamaları halinde sürecin yeniden işlemeye başladığı bilinen bir gerçektir.
Davacı öğretmenin hacca gitme imkanını elde ettiği ve bu ibadet zamanının okulların açık olduğu döneme isabet etmesi nedeniyle işgörme edimini uzun bir süre yerine getiremeyeceği açık olup işyerinde 15 yıllık kıdemi bulunan davacıya bu ibadetini ifası için izin verilmemesi, işverenin işçiyi gözetme borcu gereği, işçinin kişiliğinin, özel yaşamının, sağlığının, bedensel ve ruhsal bütünlüğünün, ahlaki değerlerinin korunmasını da içerdiği dikkate alındığında, işçinin rapor alarak hacca gitmesinin işverene haklı fesih olanağı tanıyacağının kabulü mümkün görülmemektedir. İlk derece mahkemesince davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü gerekirken reddi hatalı olmuştur.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 12.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira sözleşmelerine imza atan kefillerin sorumlulukları konusunda emsal teşkil edecek bir karara imza attı. Daire, bu konuda yapılan başvuruyu değerlendirerek, kira sözleşmesindeki imza sahibi kefilin, kira sözleşmesinin geçerli olduğu tarih itibariyle sorumlu olacağına hüküm altına aldı.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin Resmi Gazete'de yayımlanan kararı şöyle:

Görev sırasında kalp krizi geçirerek hayatını kaybeden bir polis memurunun eşinin başvurusu üzerine konuyu ele alan AYM, polis memurunun ölümünü 'iş kazası' kapsamında kabul etmeyen SGK'yı haksız buldu.

AYM'ye yapılan başvuruya göre, İzmir Emniyet Müdürlüğü'nde görevli bir polis memuru, tebligat sırasında kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. SGK, ilgili polis memurunun daha önceden kalp rahatsızlığı bulunduğu gerekçesiyle, ölümü 'doğal bularak' ölüm sonrası emeklilik işlemlerinde 'vazife malüllüğü' hükümlerini uygulamadı.

Polis memurunun eşi de konuyla ilgili dava açtı. davalar da idare mahkemeleri tarafından red edildi.

Polis memurunun eşi ise bu kez davayı Anayasa Mahkemesi'ne taşıdı. Mahkeme ise, SGK'yı haksız bularak davanın yeniden görülmesi yönünde karar verdi.

İşte bu tür davalarda emsal teşkil edecek kararın ayrıntıları:

T.C.
YARGITAY
DOKUZUNCU HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirkete ait otelde 15/03/1992 tarihinden 13/08/2014 tarihine kadar aralıksız aşçıbaşı olarak çalıştığını, iş akdinin işverence haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, en son aldığı aylık ücretinin net 4.000,00 TL olduğunu ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ve ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, birleşen davanın reddini savunmuştur.

B) Davalı - Birleşen Dosya Davacısının Cevabının ve İsteminin Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece asıl davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının tahsiline, birleşen davanın reddine hükmedilmiştir.

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, salt davalı tanık ifadelerine itibar edilerek, yaz sezonu için günlük 14 saat olarak belirlenen çalışma süresinden 2 saat yerine 4 saat, kış sezonu için günlük 10 saat olarak belirlenen çalışma süresinden 1 saat yerine 2,5 saat ara dinlenme süresi düşülerek yapılan fazla çalışma hesabı hatalıdır.

3-Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Taraflar arasında imzalanmış olan iş sözleşmesinde fazla çalışmanın aylık ücrete dahil olduğunun kararlaştırıldığı görülmüştür.

Buna göre yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerektiği gözetilerek yıllık 270, haftalık 5,2 saati aşan fazla mesai ücretinin hüküm altına alınması gerekirken bu kural dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

4-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece davacının 249 gün yıllık izne hak kazandığı gerekçesiyle, ödenen izin ücretinin de tenziliyle 249 günlük izin ücreti alacağı hesaplanarak hüküm altına alınmış ise de, dosyaya sunulan ve davacıya atfen imzalı izin belgesinde davacının 12/11/2010 - 06/12/2010 tarihleri arasında 22 gün izin kullandığı kayıtlıdır.

Mahkemece söz konusu izin belgesinin değerlendirilmemesi hatalıdır. Mahkemece yapılacak iş, bu belgeyi davacı asilden sorarak sonuca gitmektir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 14/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Anayasa Mahkemesi'nin söz konusu kararının diğer trafik cezaları için de emsal teşkil etmesi bekleniyor.

AYM'nin kararı şöyle:

T.C
YARGITAY
22. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO.2019/7967
KARAR NO.2019/21183
KARAR TARİHİ.14.11.2019

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

Davalı, davacının göz bölümündeki uyumsuzluğu ve gelen şikayetler üzerinde hem iyi niyetli ve davacıyı kazanma amaçlı hem de yönetim hakkı kapsamında görev yerinin değiştirildiğini, davacının da çalışmaya başladığını, ihtar çekilince davacıya durumun izah edilmeye çalışıldığını, ancak tutanağı tebellüğ etmediğini, iş ortamındaki istikrar ve devamlılık için görevlendirme yapıldığını, göz bölümünde huzursuzluk çıktığı için tekrar orada görevlendirilmesinin mümkün olmadığını ve bu şekilde işçi tarafından yapılan feshin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, şahit beyanlarına dayanılarak yeni doğan yoğun bakım ünitesinin çalışma şartlarının daha ağır olduğu, orada çalışacak hemşirelerin kurs alması gerektiği, on yıla yakın süre aynı yerde çalışan davacı için bu durumun iş şartı değişikliği olduğu davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece Dairemiz bozma ilamına karşı direnme kararı verilmiş, direnme kararının davalı tarafından temyizi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.03.2018 tarihli kararı ile dinlenen tanıkların her iki bölümdeki çalışma koşullarına ilişkin beyanları yeterli olmadığı gibi davalı vekili tarafından dosyaya sunulan göz merkezine ait 2010 Kasım ayı ve yeni doğan yoğun bakım servisine ait 2010 Aralık ayı çalışma çizelgelerinin de davacının çalışma koşullarının ağırlaşıp ağırlaşmadığına ilişkin kanaat oluşturabilecek nitelik ve yeterlilikte olmadığı; hâl böyle olunca, yapılan görevlendirmenin davacının çalışma koşullarında ağırlaşma teşkil
edip etmediğinin tespiti bakımından bilirkişi heyetine gerektiğinde iş yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınması ile dosyadaki deliller yeniden değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmesi gerektiğine işaret eden Özel Daire bozma kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Mahkemece, yargılama sırasında davacı işçinin vefat etmesi üzerine mirasçıların davayı takip etmesi sebebi ile taraf teşkili sağlanmış ve aldırılan bilirkişi heyeti raporuna dayanılarak, yapılan görevlendirmenin davacının çalışma koşullarında ağırlaşma teşkil etmediği, her iki serviste de fazla mesainin mevcut olduğu, murisin iş sözleşmesini fesih sebebi haklı neden teşkil etmediğinden kıdem tazminatına hak kazanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

GEREKÇE

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Çalışma şartlarında işçi aleyhine esaslı değişiklik olup olmadığı ve işçi feshinin haklı olup olmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

görevlendirmenin davacının çalışma koşullarında ağırlaşma teşkil edip etmediğinin tespiti bakımından bilirkişi heyetine gerektiğinde iş yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınması ile dosyadaki deliller yeniden değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmesi gerektiğine işaret eden Özel Daire bozma kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile bozulduğu anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemiz ve gerekse Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bozma ilamlarında, yapılan görevlendirmenin davacının çalışma koşullarında ağırlaşma teşkil edip etmediğinin tespiti bakımından bilirkişi heyetine gerektiğinde iş yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınması ile dosyadaki deliller yeniden
değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmesi gerektiği belirtilmesine ve Mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporları, bozma ilamında belirtilenin aksine işyerinde inceleme yapılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme ile düzenlenmiş olup somut olay bakımından denetime ve hüküm kumaya elverişli olmadığı gibi davacının mevcut işi ile görevlendirildiği birim yönünden karşılaştırma yapmaya elverişli veriler deiçermemektedir.

Bozmaya uyulmasına rağmen bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmakla, farklı bilirkişilerden oluşan bir bilirkişi heyetine gerektiğinde iş yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınmak ve dosyadaki deliller yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmek üzere kararın yeniden bozulmasıgerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.11.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

D A N I Ş T A Y İdari Dava Daireleri Kurulu

Esas No : 2016/1409 Karar No : 2018/4

Özeti :İdarenin yasal yükümlülüğünü yerine getirmeyerek hareketsiz kaldığı durumlarda, ilgililerin idareyi harekete geçirmek ve o konuda bir işlem tesis etmesini sağlamak amacıyla yaptığı başvurular 2577 sayılı Yasa'nın 10. maddesi kapsamında yapılmış başvurular olduğundan, dava süresinin buna göre belirlenmesi gerektiği; uyuşmazlık konusu olayda, davacının hak ettiği kıdem tazminatının, mülkiyet hakkı kapsamında, ilgilinin herhangi bir başvurusu aranmadan idarece kendisine ödenmesi zorunlu olup, bu konuda hareketsiz kalan davalı idarece işlem yapılması istemiyle davacının 2577 sayılı Yasa'nın 10. maddesi kapsamında yaptığı başvurunun reddi üzerine açılan davada süre aşımı bulunmadığı hakkında.

İstemin Özeti : Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin 17/12/2015 günlü, E:2015/2436, K:2015/2095 sayılı ısrar kararının hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek, davacı tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Savunmanın Özeti : Ankara 2. İdare Mahkemesi'nce verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddedilmesi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi : Nuray Doğru Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca dosyadaki belgeler incelendi, gereği görüşüldü: Dava; Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü bünyesinde orkestra klarnet sanatçısı olarak görev yapmakta iken 30/12/2002 tarihinde emekli olan davacının, 35 yıl 89 gün hizmetine karşılık kıdem tazminatı ödenmesi isteğiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Danıştay Onbirinci Dairesi'nin bozma kararına uyulmak suretiyle verilen, Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin 09/11/2012 günlü, E:2012/1549, K:2012/1971 sayılı kararıyla; davalı idare bünyesinde orkestra klarnet sanatçısı olarak sözleşmeli statüde çalışmaktayken, 30/12/2002 tarihinde emekli olmak suretiyle görevinden ayrılan davacının, i? sonu tazminatının ödenmesi isteğiyle adli yargıda açtığı davanın Beyoğlu ?? Mahkemesi'nin 25/10/2004 günlü, E:2003/813, K:2004/450 sayılı kararıyla uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğundan bahisle görev yönünden reddedildiği, anılan kararın Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 20/12/2004 günlü, E:2004/32028, K:2004/28447 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, buna rağmen davacı tarafından idari yargıda bu davaya bağlı olarak herhangi bir dava açılmadığı, 30/06/2009 tarihinde iş sonu tazminatının ödenmesi isteğiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine açılan davanın, 2577 sayılı Yasa'nın 9. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, Danıştay'da ve idare mahkemelerinde idari dava açma süresinin, kural olarak yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren altmış gün olduğuna işaret edilmiş; 11. maddesinde, "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır..." hükmüne yer verilmiş; aynı Yasa'nın 10. maddesinde ise; "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer, altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı getirilmiştir. Yukarıya alıntısı yapılan Yasa maddeleri birlikte değerlendirildiğinde: 2577 sayılı Yasa'nın yukarıda belirtilen 7. maddesi, ilgililerin menfaatini ihlal eden bir idari işlemin kurulması durumunda bu işlemin iptali talebiyle açılan davalarda dikkate alınacak genel dava açma süresini düzenlemekte; 11. maddesi, hakkında idari işlem tesis edilen ilgililerin idari dava açmadan önce işlemin "kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması" talebiyle yapabilecekleri başvuruların süresine ve başvuru halinde dava açma süresinin nasıl hesaplanacağına yönelik kurallar getirmekte; Yasa'nın 10. maddesi ise, önceden idari bir işlem kurulmadığı durumlarda, idari bir işlem tesisi istemiyle idareye yapılan başvurular üzerine açılacak davalarda süre yönünden uygulanması gereken kuralları belirlemektedir.

Özet olarak, 11. maddede ilgili hakkında daha önce kurulmuş bir idari işlemin "kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi"nin istenmesi halinde dava süresinin ne şekilde hesaplanacağı düzenlenmişken, 10. madde uygulamasında, idarece kurulmuş bir işlem mevcut değilken ilgilinin hakkında idari işlem yapılması amacıyla idareye yaptığı başvuru üzerine tesis edilen olumsuz işleme karşı açılacak davanın süresinin ne şekilde hesaplanacağı açıklanmaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere, idarenin yasal yükümlülüğünü yerine getirmeyerek hareketsiz kaldığı durumlarda, ilgililerin idareyi harekete geçirmek ve o konuda bir işlem tesis etmesini sağlamak amacıyla yapmış oldukları başvuruların, 2577 sayılı Yasa'nın 10. maddesi kapsamında yapılmış başvurular olduğunun kabul edilerek dava süresinin buna göre belirlenmesi gerekmektedir. Bu itibarla; incelenen olayda, davacının kıdem tazminatının yatırılması konusunda hareketsiz kalan davalı idarece işlem yapılması istemiyle davacının 2577 sayılı Yasa'nın 10. maddesi kapsamında 30/06/2009 tarihinde yapmış olduğu başvurunun reddi üzerine 09/09/2009 tarihinde açılmış bulunan davada süre aşımı bulunmadığından, aksi yöndeki İdare Mahkemesinin ısrar kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacının temyiz isteminin kabulüne, Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin 17/12/2015 günlü, E:2015/2436, K:2015/2095 sayılı ısrar kararının bozulmasına, dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/01/2018 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden, Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin 17/12/2015 günlü, E:2015/2436, K:2015/2095 sayılı kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

T.C
YARGITAY
22. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO.2019/7967
KARAR NO.2019/21183
KARAR TARİHİ.14.11.2019

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

Davalı, davacının göz bölümündeki uyumsuzluğu ve gelen şikayetler üzerinde hem iyi niyetli ve davacıyı kazanma amaçlı hem de yönetim hakkı kapsamında görev yerinin değiştirildiğini, davacının da çalışmaya başladığını, ihtar çekilince davacıya durumun izah edilmeye çalışıldığını, ancak tutanağı tebellüğ etmediğini, iş ortamındaki istikrar ve devamlılık için görevlendirme yapıldığını, göz bölümünde huzursuzluk çıktığı için tekrar orada görevlendirilmesinin mümkün olmadığını ve bu şekilde işçi tarafından yapılan feshin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, şahit beyanlarına dayanılarak yeni doğan yoğun bakım ünitesinin çalışma şartlarının daha ağır olduğu, orada çalışacak hemşirelerin kurs alması gerektiği, on yıla yakın süre aynı yerde çalışan davacı için bu durumun iş şartı değişikliği olduğu davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece Dairemiz bozma ilamına karşı direnme kararı verilmiş, direnme kararının davalı tarafından temyizi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.03.2018 tarihli kararı ile dinlenen tanıkların her iki bölümdeki çalışma koşullarına ilişkin beyanları yeterli olmadığı gibi davalı vekili tarafından dosyaya sunulan göz merkezine ait 2010 Kasım ayı ve yeni doğan yoğun bakım servisine ait 2010 Aralık ayı çalışma çizelgelerinin de davacının çalışma koşullarının ağırlaşıp ağırlaşmadığına ilişkin kanaat oluşturabilecek nitelik ve yeterlilikte olmadığı; hâl böyle olunca, yapılan görevlendirmenin davacının çalışma koşullarında ağırlaşma teşkiledip etmediğinin tespiti bakımından bilirkişi heyetine gerektiğinde iş yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınması ile dosyadaki deliller yeniden değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmesi gerektiğine işaret eden Özel Daire bozma kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Mahkemece, yargılama sırasında davacı işçinin vefat etmesi üzerine mirasçıların davayı takip etmesi sebebi ile taraf teşkili sağlanmış ve aldırılan bilirkişi heyeti raporuna dayanılarak, yapılan görevlendirmenin davacının çalışma koşullarında ağırlaşma teşkil etmediği, her iki serviste de fazla mesainin mevcut olduğu, murisin iş sözleşmesini fesih sebebi haklı neden teşkil etmediğinden kıdem tazminatına hak kazanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

GEREKÇE

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Çalışma şartlarında işçi aleyhine esaslı değişiklik olup olmadığı ve işçi feshinin haklı olup olmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

görevlendirmenin davacının çalışma koşullarında ağırlaşma teşkil edip etmediğinin tespiti bakımından bilirkişi heyetine gerektiğinde iş yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınması ile dosyadaki deliller yeniden değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmesi gerektiğine işaret eden Özel Daire bozma kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile bozulduğu anlaşılmaktadır.

Gerek Dairemiz ve gerekse Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bozma ilamlarında, yapılan görevlendirmenin davacının çalışma koşullarında ağırlaşma teşkil edip etmediğinin tespiti bakımından bilirkişi heyetine gerektiğinde iş yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınması ile dosyadaki deliller yeniden
değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmesi gerektiği belirtilmesine ve Mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporları, bozma ilamında belirtilenin aksine işyerinde inceleme yapılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme ile düzenlenmiş olup somut olay bakımından denetime ve hüküm kumaya elverişli olmadığı gibi davacının mevcut işi ile görevlendirildiği birim yönünden karşılaştırma yapmaya elverişli veriler deiçermemektedir.

Bozmaya uyulmasına rağmen bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmakla, farklı bilirkişilerden oluşan bir bilirkişi heyetine gerektiğinde iş yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor alınmak ve dosyadaki deliller yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmek üzere kararın yeniden bozulmasıgerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.11.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

YARGI BÖLÜMÜ

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI

–– Anayasa Mahkemesinin 7/5/2025 Tarihli ve E: 2024/151, K: 2025/107 Sayılı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 17/6/2025 Tarihli ve E: 2025/116, K: 2025/128 Sayılı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 17/6/2025 Tarihli ve E: 2024/51, K: 2025/138 Sayılı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 17/6/2025 Tarihli ve E: 2023/8, K: 2025/140 Sayılı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 10/7/2025 Tarihli ve E: 2025/148, K: 2025/141 Sayılı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 10/7/2025 Tarihli ve E: 2024/148, K: 2025/148 Sayılı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 Tarihli ve E: 2024/24, K: 2025/164 Sayılı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 25/2/2025 Tarihli ve 2021/41848 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 29/5/2025 Tarihli ve 2021/47924 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 14/1/2025 Tarihli ve 2021/2544 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 21/1/2025 Tarihli ve 2019/42903 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 4/2/2025 Tarihli ve 2022/3121 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 5/2/2025 Tarihli ve 2019/30936 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 5/2/2025 Tarihli ve 2021/27339 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 5/2/2025 Tarihli ve 2021/47090 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 25/3/2025 Tarihli ve 2022/11809 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 16/4/2025 Tarihli ve 2021/14392 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 16/4/2025 Tarihli ve 2021/20151 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 29/4/2025 Tarihli ve 2021/2576 Başvuru Numaralı Kararı

–– Anayasa Mahkemesinin 29/4/2025 Tarihli ve 2021/23374 Başvuru Numaralı Kararı

Daire, bu hükme aykırı olarak yapılan ara dinlenme hesaplamaların hatalı olduğunu hüküm altına aldı.

İşte örnek kararın ayrıntıları:

T.C.
YARGITAY
DOKUZUNCU HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirkete ait otelde 15/03/1992 tarihinden 13/08/2014 tarihine kadar aralıksız aşçıbaşı olarak çalıştığını, iş akdinin işverence haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, en son aldığı aylık ücretinin net 4.000,00 TL olduğunu ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ve ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, birleşen davanın reddini savunmuştur.

B) Davalı - Birleşen Dosya Davacısının Cevabının ve İsteminin Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece asıl davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının tahsiline, birleşen davanın reddine hükmedilmiştir.

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.).

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, salt davalı tanık ifadelerine itibar edilerek, yaz sezonu için günlük 14 saat olarak belirlenen çalışma süresinden 2 saat yerine 4 saat, kış sezonu için günlük 10 saat olarak belirlenen çalışma süresinden 1 saat yerine 2,5 saat ara dinlenme süresi düşülerek yapılan fazla çalışma hesabı hatalıdır.

3-Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödendiğinin öngörülmesi ve buna uygun ödeme yapılması halinde, yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerekir.

Taraflar arasında imzalanmış olan iş sözleşmesinde fazla çalışmanın aylık ücrete dahil olduğunun kararlaştırıldığı görülmüştür.

Buna göre yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin ispatlanan fazla çalışmalardan indirilmesi gerektiği gözetilerek yıllık 270, haftalık 5,2 saati aşan fazla mesai ücretinin hüküm altına alınması gerekirken bu kural dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

4-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece davacının 249 gün yıllık izne hak kazandığı gerekçesiyle, ödenen izin ücretinin de tenziliyle 249 günlük izin ücreti alacağı hesaplanarak hüküm altına alınmış ise de, dosyaya sunulan ve davacıya atfen imzalı izin belgesinde davacının 12/11/2010 - 06/12/2010 tarihleri arasında 22 gün izin kullandığı kayıtlıdır.

Mahkemece söz konusu izin belgesinin değerlendirilmemesi hatalıdır. Mahkemece yapılacak iş, bu belgeyi davacı asilden sorarak sonuca gitmektir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 14/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Sözkonusu kararı Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın duyurdu.

Ali Yalçın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, aile birliği mazeretine dayalı olarak eşinin görev yaptığı yere yargı kararı gereği ataması yapılan öğretmenin, norm kadro fazlası olduğu gerekçesiyle bir başka ilçeye res’en atanmasını mahkemenin durduğunu açıkladı.

Yalçın'ın mahkeme kararı ile ilgili açıklaması şöyle:

"Mahkeme, üyemizin zorunlu atamaya tabi olan eşinin görev süresi boyunca, eşin görev yaptığı yerde mer'i mevzuat uyarınca kadro durumu ve hizmet puanına bakılmaksızın çalıştırılması gerektiğine işaret ederek gerek aile birliğine dayalı mazeret atamalarında gerekse yargı kararının uygulanması sonucu yapılan atamalarda hukuki güvenlik ilkesine vurgu yaptı.

Bu kararlar, Bakanlığın da norm kadro fazlası öğretmenlerin tespiti ile bu öğretmenlerin bulundukları yerden bir başka yere res’en atanmaları konusunda, öğretmenin mevcut ve muhtemel mazeretlerini ve mağduriyetlerini dikkate alan daha hassas atamalar yapması gerektiğini ortaya koyuyor."

MAHKEME KARARI ŞÖYLE:

Yargıtay kararına göre; Fesih sebebi yapılan yasak alanda sigara içme eylemi nedeniyle davacının savunmasının alınmamış olmasından dolayı feshin geçersiz sayılamayacağına karar verilmiştir.

İşte o Karar:

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi

Esas : 2011/1851
Karar : 2011/5924
Tarih : 24.11.2011

Özet: İş sözleşmesi fesihlerinde işçinin savunmasının alınması zorunlu olmayıp, işçinin savunmasının alınmamış olmasından dolayı feshin geçersiz olduğuna ilişkin gerekçe yerinde değildir.

İşyeri ve işin özellikleri dikkate alınarak, sigara içilen mahallin tespit edilip, bu alanda sigara içmenin iş güvenliği yönünden tehlike oluşturup oluşturmadığı konusunda teknik bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak çıkacak sonuca göre haklı veya geçerli nedenle fesih şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek karar verilmesi gerekir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm ALTINA ALMIŞTIR.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davalı vekili, davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/11 inci maddesine aykırı davranması, iş sözleşmesine aykırı davranması ve işyeri disiplin yönetmeliğinin 15 inci maddesine aykırı davranması nedeniyle haklı olarak feshedildiğini, kapalı alanlarda ve hammadde depolama alanında yasak olduğu halde ısrarla sigara içtiğinin tespit edildiğini, 24.06.2009 tarihinde yazılı olarak uyarıldığı halde bu davranışlarını sürdürdüğünü, son olarak 04.08.2009 tarihinde yine aynı davranışı sergilemesi karşısında iş akdinin feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini TALEP ETMİŞTİR.

Mahkemece, iş akdinin davacının yasak alanda sigara içmesi nedeniyle davranışlarına dayanılarak feshedildiği, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 19 uncu maddesi gereğince davacının savunmasının alınmamasının feshi geçersiz hale getirdiği, diğer yandan işverence feshin İş Yasası'nın 25 inci maddesi II. bendine dayandığını ileri sürülse de, davacının sigara içtiği yerin işletmenin kapalı alanlarının dışındaki bahçe bölümü olması, istirahat için tanınan mola sırasında sigara içmesi karşısında davacının bu davranışının 25 inci madde kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, işverenin ihtiyaç molası için tanınan kısa süre içerisinde sigara içilebilecek uygun bir yer temin ettiğine dair herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı, feshin bu nedenlerle de geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne KARAR VERİLMİŞTİR.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli/haklı nedene dayanıp dayanmadığı UYUŞMAZLIK KONUSUDUR.

Dosya içeriğine göre, davacının 25.05.2004-04.08.2009 tarihleri arasında yay çakma işçisi olarak davalı işverene ait işyerinde çalıştığı, iş akdinin 04.08.2009 tarihli fesih bildirimiyle davacının 04.08.2009 tarihinde depolama alanında sigara içtiği, bu durumun personel müdürü ve diğer çalışanlarca gözlemlendiği, davacıya 24.06.2009 tarihinde depolama alanında sigara içilmeyeceği hususunda uyarı yapıldığı, yazılı ihtar verildiği, davacının hatasını tekrar etmeyeceğine dair söz verdiği halde hammadde depolama alanında 04.08.2009 tarihinde sigara içtiği, yasaklara ve ihtarlara uymamada ısrar ederek iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, davranışlarıyla diğer çalışanlara kötü örnek oluşturduğu gerekçesiyle 4857 sayılı Yasa'nın 25/11 inci maddesince ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık ve işyeri yönetmeliğinin 12 nci maddesi "çalışma saatleri içerisinde fabrika içerisinde sigara içilmesi yasaktır" ve 15 inci maddesi "işletme içerisinde sigara sadece istirahat saatleri ve açık alanda sigara içme alanında içilebilir," maddeleri gereği tazminatsız olarak feshedildiği, davacıya 24.06.2009 tarihinde depolama alanında sigara içtiği için ihtar verildiği, tekrarı halinde iş akdinin 4857 sayılı Yasa'nın 25/11 inci maddesince feshedileceğinin bildirildiği, davacının imzasını içeren disiplin yönetmeliğinde, mesai başlangıcı ve bitiminde, giriş kapısında, soyunma odası ve arasında ve işletme içerisinde sigara içilmesinin yasak olduğu, açık alanda-istirahat bölgesinde sigara içilebileceğinin BELİRTİLDİĞİ ANLAŞILMAKTADIR.

Somut olayda, mahkemece fesih sebebi yapılan eylem nedeniyle davacının savunmasının alınmamış olmasından dolayı feshin geçersiz sayılması gerektiği sonucuna varılmış ise de İş Kanunu'nun 25/11 inci maddesi uyarınca yapılan iş sözleşmesi fesihlerinde işçinin savunmasının alınması zorunlu olmayıp, işçinin savunmasının alınmamış olmasından dolayı feshin geçersiz olduğuna ilişkin gerekçe YERİNDE DEĞİLDİR.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.11.2011 tarihinde OYBİRLİĞİYLE KARAR VERİLDİ.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Dosya içeriğine göre; davacı işçinin davalıya ait işyerinin giriş muayene bölümünde kalite kontrol elemanı olarak çalışmakta iken, tedarikçi firmalardan hediye olarak çeyrek altın kabul ettiğinin öğrenilmesi üzerine hakkında soruşturma açıldığı anlaşılmaktadır. Davacı soruşturma devam ederken, 15 yıllık sigorta süresi ile 3600 prim ödeme gün sayısını doldurduğunu ileri sürerek iş sözleşmesini feshetmiştir.
Dairemizce; işçinin, hakkında mevcut bir soruşturma devam ederken, soruşturmaya konu eylemin derhal fesih için haklı neden teşkil etmesi kaydıyla, soruşturmadan önce mevcut bir sebepten dolayı iş sözleşmesini feshetmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre ve özellikle; somut olayda davacı hakkında soruşturmaya neden olan olayın haklı sebep teşkil ettiği dosya kapsamı ile sabit olup davacının disiplin soruşturması devam ederken soruşturma öncesinde mevcut olan bir nedenle iş sözleşmesini feshetmesi hakkı kötüye kullanılması niteliğinde görüldüğünden, mahkemece verilen kıdem tazminatı isteğinin reddine ilişkin sonucu bakımından doğru olan kararın bu gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 23.12.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.

Personelini işten çıkartırken de haklarını alamayacağına dair sözler sarf edildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret, fazla çalışma, yıllık izin ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının davalı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İŞVEREN: İDDİALAR ASILSIZ

İşverenenin ı vekili cevap dilekçesinde; davacının 25.02.2012 tarihine kadar müvekkiline ait işyerinde mekanik ustası olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin feshine ilişkin iddiaların asılsız olduğununu beyan etmiştir.

Davacı olan mekanik ustası personelin işverenden habersiz şekilde tamirhane açtığını, işyerine gelen müşterileri daha ucuz olduğunu söyleyerek kendi tamirhanesine yönlendirdiğini, davacının iş ahlakına ve sadakatine aykırı davrandığını, kendi işinin başına geçmek için işi bıraktığını, aynı gün üç işçinin aynı sebeple işten ayrıldıklarını, işten ayrılan işçilerden ...’ün işverene ..., ... ve kendisinin işten ayrıldığını belirten mesaj yolladığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İŞ AKDİNİ KİM FESHETTİ?

Mahkeme kararında taraflar arasındaki uyuşmazlığın iş akdini davacının mı, yoksa davalının mı feshettiği noktasında toplandığını belirtmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacının aynı işyerinde çalışan diğer iki arkadaşı ile birlikte "... Bey tenezzül edip bizimle konuşmadığınız için biz hariç herkesin haberi olan bir durumu bizimle paylaşmadığınız için bize saygı gösterip değer vermediğiniz, ben, ..., ... işi bıraktık haberiniz olsun." şeklinde mesaj çektikleri anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı iş akdini haklı bir neden olmadan kendisi feshettiğinden kıdem ve ihbar tazminatı talebinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsizdir. 3-Hükmedilen miktarların net mi, yoksa brüt mü olduğunun kararda gösterilmemesinin infazda tereddüde yol açacağının düşünülmemesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir…” gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İŞ MAHKEMESİ KRİTİK NOKTAYA DİKKAT ÇEKTİ: İŞÇİ ALACAKLARINI NİYE YAKSIN?

İş Mahkemesi ise iş hukuku açısından çok kritik bir noktaya dikkat çekmiştir. Mahkeme 6 yıldan fazla çalışması bulunan bir işçinin, haklı fesih imkânı varken işçilik alacaklarını yakacak şekilde iş sözleşmesini feshetmesinin eşyanın tabiatına aykırı olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Mahkeme kararından "... 22. İş Mahkemesinin 13.07.2016 tarihli ve 2016/250 esas, 2016/236 karar sayılı kararı ile; bozmaya kısmen uyularak (3) numaralı bozma sebebi yönünden hükmedilen miktarların net olduğunun karara bağlandığı, (2) numaralı bent yönünden ise; davacı tarafından kendi telefonundan bizzat işi bıraktığına dair işverene gönderilen bir mesaj olmadığı gibi bu mesajın çalışanlardan Sevda'nın telefonundan haberi olmaksızın diğer çalışan ... tarafından davalı işverene gönderildiği, dosyalardaki mesaj metni ve tanık beyanlarıyla da bu hususun sabit olduğu, 6 yıldan fazla çalışması bulunan bir işçinin, haklı fesih imkânı varken işçilik alacaklarını yakacak şekilde iş sözleşmesini feshetmesinin eşyanın tabiatına aykırı olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir." denilmiştir.

Direnme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY HAKLI BULDU

Yargıtay ise kısmen bozma kararına uyularak verilen işçinin haklı fesih imkanı varken işçilik alcaklarını yakacak şekilde iş sözleşmesini feshetmsinin eşyanın tabiatına aykırı olması gerekçesine uyarark "Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 30.06.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi." mahkemenin direnme kararına uymuş ve hükmü onaylamıştır.